Almanya’da çanlar Merz için çalıyor: Aşırı sağcı AfD bir eyaleti daha kazandı, o bırakmıyor

Almanya’nın kamuoyunda popülaritesini kaybeden ve zor günler geçiren Başbakanı Friedrich Merz, partisinin ülkenin doğusundaki iki eyalet seçiminde aldığı kötü sonuçların ardından Pazar akşamı görevinde kalacağını vurguladı.

Merz’in merkez sağ Hristiyan Demokrat Partisi (CDU), nüfusu az olan kıyı eyaleti Mecklenburg-Vorpommern’de savaş sonrası dönemdeki en kötü eyalet seçimi sonucunu elde etti. Başkent Berlin’de ise aşırı sol Sol Parti’ye (Die Linke) karşı şaşırtıcı derecede büyük bir kayıp yaşayarak iktidarı kaybetmenin eşiğine geldi.

Merz, sandıkların kapanmasından kısa bir süre sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bu bir felaket” ifadelerini kullandı.

İstifa Baskısı ve Ekonomi Odaklı Söylem

Başbakan’ın halk arasındaki onay oranı tek haneli rakamlara doğru geriliyor. Partisinin bu ayın başlarında başka bir doğu eyaletinde aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisi tarafından ağır bir yenilgiye uğratılmasından bu yana Merz, giderek artan bir istifa baskısıyla karşı karşıya. Ancak Merz Pazar günü yaptığı konuşmada, Alman ekonomisini canlandırmayı amaçlayan yasaları yürürlüğe koymak için görevde kalacağına söz verdi.

Merz, “Şu anda yapılması gerekenler omurga, kararlılık ve sabır gerektiriyor,” dedi. “Ben de bunu sağlayacağım.”

Finans kuruluşu ING’nin kıdemli analistlerinden Carsten Brzeski, Pazar akşamı yayımladığı notta, Merz’in konuşmasının zamanlaması ve içeriğinin “muhtemel istifasıyla ilgili spekülasyonları bastırma çabası” olduğunu belirtti.

Mecklenburg-Vorpommern’de AfD Birinci Parti Oldu

Seçim sonuçları, Alman seçmenindeki kutuplaşmanın devam ettiğini gösterdi.

Mecklenburg-Vorpommern’de AfD, bir önceki seçime kıyasla oy oranını iki katından fazla artırarak seçimi birinci sırada tamamladı. Parti; ekonomik yenilenme ile Orta Doğu ve diğer bölgelerden gelen sığınmacıların sınır dışı edilmesi vaatleriyle kampanya yürüttü. Oyların çoğunun sayılmasıyla birlikte Hristiyan Demokratlar, eyalet parlamentosuna girmek için gereken yüzde 5 barajının altına geriledi. Bu durum nihai sonuçlarda da değişmezse Merz’in partisi için yıkıcı bir gelişme olabilir.

AfD’nin eyalet başbakan adayı Leif-Erik Holm, coşkulu destekçilerine “Hükümeti kurma yetkisine sahibiz” dedi.

Ancak AfD’nin eyaleti yönetmesi muhtemel görünmüyor. Partinin sandalye çoğunluğunu elde edemeyeceği öngörülüyor ve diğer ana akım partilerin hiçbiri AfD ile koalisyon kurmaya yanaşmıyor. Bunda, partinin Alman istihbaratı tarafından aşırı sağcılık şüphesi taşıyan grup kategorisinde sınıflandırılmasının da payı bulunuyor.

Başkent Berlin’de Sol Parti Zafere Ulaştı

Başkent Berlin’de ise Sol Parti (Die Linke), yüksek konut maliyetlerini düşürmeye odaklanan kararlı kampanyası sayesinde anket beklentilerinin oldukça üzerinde bir başarı yakaladı. Partinin elde ettiği zafer, yarışı ikinci sırada tamamlayan Hristiyan Demokratların yerini alarak bir sonraki Berlin hükümetine liderlik edebileceği kadar büyüktü.

Pazar günü yapılan seçmen anketleri, Merz’in bir kez daha partisi için bir yük haline geldiğini ortaya koydu; ancak Hristiyan Demokratların zorlanmasının tek nedeni o değildi.

Berlin’de parti, geçen kış yaşanan geniş çaplı bir elektrik kesintisi sırasında tenis maçı yaptığı için halkı öfkelendiren mevcut Belediye Başkanı Kai Wegner’ın popüler olmamasından da zarar gördü. Wegner yeniden aday olmamayı tercih etmişti.

Sosyal Demokratların Taktiksel Başarısı

Mecklenburg-Vorpommern’de ise Sosyal Demokrat Eyalet Başbakanı Manuela Schwesig, seçmenler nezdinde güçlü bir profil oluşturdu. Seçmenlerin anketörlere belirttiğine göre bu durum büyük ölçüde, Merz’in federal koalisyon hükümetindeki küçük ortağı olan kendi ulusal partisine karşı durabilme cesaretinden kaynaklanıyordu. Schwesig, diğer sol eğilimli partilerin desteğiyle iktidarını koruyacak gibi görünüyor.

Schwesig, kamu yayıncısı ARD’ye yaptığı açıklamada, “Somut politika konuları üzerinden çok net bir kampanya yürüttük: ekonomi, istihdam, sosyal işler ve toplumsal dayanışmanın yanı sıra bir birey olarak ben ön plandaydım” dedi.

Analistler, Schwesig’in aşırı sağın iktidara gelmesini engellemek amacıyla en güçlü adayın etrafında birleşmek isteyip Hristiyan Demokratları terk eden stratejik merkez sağ seçmenlerden de destek aldığını belirtti.

Merkez Siyasete Olan Güven Aşınıyor

Özellikle Merz için daha büyük tehlike, her iki bölgede de merkez partilerin artık istedikleri temel değişimleri sağlayamayacağı fikrini benimseyen seçmen sayısının giderek artması olabilir.

Mecklenburg-Vorpommern’in Neubrandenburg şehrinde yaşayan genç seçmen Goldie Nickel, geçen hafta yaptığı açıklamada, hükümetin göçmenlere karşı yeterince sert olmadığını düşündüğü için AfD’yi desteklediğini söyledi. Nickel, “Yasaları ihlal eden veya uygunsuz davranan göçmen ve sığınmacılar ülkelerine geri gönderilmeli” dedi.

Uygun fiyatlı konut konusunun damga vurduğu Berlin kampanyasında, seçmenlerin dörtte biri Sol Parti’ye ve özel gayrimenkul devlerinin elindeki 270.000 daireyi kamulaştırma vaadine yöneldi. Sol Parti destekçileri, Türkiye’den gelen iki solcu aktivistin çocuğu olarak Münih’te doğan önde gelen belediye başkanı adayları Elif Eralp ile New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani arasında paralellikler görüyor.

“Kurumlara Olan Güven Sarsılıyor”

Bu sonuçlar Merz ve partisini derinden sarstı. Geçen hafta başbakan, partisinden sekiz eyalet başbakanının gönderdiği destek mektubuyla moral bulmuştu. Pazar günü ise partinin genel sekreteri Franziska Hoppermann, kamu yayıncısı ZDF’ye verdiği mülakatta Merz’e güven oyu verdi.

Merz yaptığı konuşmada, “Ülkemizin kurumlarına olan güven düşüyor ve hem sol hem de sağ radikal partiler tarafından aktif olarak sarsılıyor” dedi.

Merz, Almanya ve Avrupa’daki liderlerin “özgürlük, günlük yaşamda güvenlik, barış, zayıf yönlerimizin yanı sıra kendi güçlü yönlerimiz hakkında” daha fazla konuşması gerektiğini vurguladı.

Sol Parti’nin zaferi: Berlin’i Elif yönetecek!