Londra’da 5 Bin Kişi Bir Salonda Toplandı: Birinin Onlara “Dur” Demesi İçin

Londra’da geçen cumartesi günü yaklaşık 5 bin kişi aynı salonda toplandı.

Daha çok çalışmayı öğrenmek için değil.

Daha çok para kazanmanın yollarını dinlemek için değil.

Daha başarılı, daha hızlı, daha verimli olmanın formülünü bulmak için de değil.

Birinin onlara “Dur” demesini dinlemek için.

Bence Eckhart Tolle’ün Londra buluşmasının en çarpıcı tarafı tam da buydu.

Çünkü yaşadığımız çağ bize neredeyse bunun tam tersini söylüyor:

Koş.

Yetiş.

Üret.

Başar.

Daha fazlasını yap.

Bir sonraki hedefe geç.

Ve bütün bu gürültünün ortasında yaklaşık 5 bin insan, bir cumartesi günü Londra’da, iki saat boyunca bir adamın onlara aslında çok basit bir şeyi hatırlatmasını dinledi:

Hayat, bütün bu koşturmanın arasında kaçırdığımız yerde olabilir.

Eckhart Tolle’ü yıllardır okuyorum.

Şimdinin Gücü başta olmak üzere kitaplarında altını çizdiğim, dönüp yeniden okuduğum ve zaman zaman kendi eğitimlerimde de üzerinde durduğum pek çok düşüncesi var.

Bu kez bir iş toplantısı nedeniyle Londra’da olamadığım için onu ben değil, yakında birlikte eğitim vereceğimiz arkadaşlarım Mehtap, ve Patrick Londra’da dinledi.

26 Eylül’de Tolle, Avrupa turnesinin Londra ayağında ExCeL London’da sahnedeydi. “An Evening with Eckhart Tolle” başlıklı iki saatlik buluşmanın biletleri tükenmişti.

Ve belki o akşamın fotoğrafını tek bir tezat anlatıyordu:

Dışarıda durmadan hızlanan bir şehir. İçeride durmayı öğrenmeye çalışan binlerce insan.

Çünkü Tolle sahneye insanlara daha hızlı olmayı, daha fazla kazanmayı, daha başarılı olmayı ya da hayatlarını nasıl “optimize” edeceklerini anlatmak için çıkmadı.

Tam tersini söyledi:

Durun.

Çağımızın bize sürekli “daha fazlasını yap” dediği bir dönemde, binlerce insanın bir salonda oturup “biraz durmayı” dinlemesi başlı başına zamanımız hakkında bir şey söylüyor olabilir.

Almanya doğumlu Eckhart Tolle bugün dünyanın en çok tanınan spiritüel öğretmenlerinden biri. The Power of Now – Şimdinin Gücü ve A New Earth – Yeni Bir Dünya başta olmak üzere kitapları dünya çapında milyonlarca okura ulaştı; eserleri onlarca dile çevrildi.

Ama Tolle’ün anlattıklarının özü şaşırtıcı derecede sade:

Geçmiş çoktan geçti.

Gelecek henüz gelmedi.

Elimizde gerçekten var olan tek şey bu an.

Mehtap ve Patrick salondan çıktıklarında ben de doğal olarak merak ettim.

“Peki size ne söyledi? Bunca insan iki saat boyunca neyi dinledi? Ve siz oradan yanınıza ne alarak çıktınız?”

Mehtap’tan konuşmada kendisinde kalanları anlatmasını istedim.

Onu dinlerken bir yandan da başka bir şeyi düşündüm:

Arkadaşlarım konusunda ne kadar şanslıyım.

Bizim mesajlaşmalarımız çoğu zaman “Günün nasıl geçti?”, “Ne yaptın?” gibi gündelik konuşmalarla sınırlı kalmıyor.

Birimiz bir konuşmaya gidiyor, diğerine anlatıyor. Birimiz bir kitap okuyor, altını çizdiği bir düşünceyi paylaşıyor. Birimiz yeni bir şey öğreniyor, ötekine taşıyor. Bazen dünyanın başka bir yerinde dinlediğimiz bir konuşma, bazen okuduğumuz tek bir paragraf, bazen de aklımıza takılan bir soru günlerce aramızda dolaşıyor.

Belki dostluğun çok sevdiğim taraflarından biri de bu.

Onu dinledikçe gülümsedim. Çünkü Tolle’ün o akşam anlattıkları, benim de yıllardır kendi hayatımda sorguladığım ve eğitimlerimde üzerinde durduğum birkaç temel meseleyle doğrudan kesişiyordu.

En başta da şu:

Hayat sadece şu anda oluyor.

Biliyoruz bunu.

Ama galiba en çok unuttuğumuz şey de bu.

“Şimdi” dediğimiz şey aslında ne?

Tolle’ün “şimdi” kavramı ilk duyulduğunda biraz romantik gelebilir.

Anda kal.

Geçmişi bırak.

Gelecek için kaygılanma.

Ama biraz derine indiğinizde mesele bundan daha felsefi bir yere uzanıyor.

Çünkü geçmiş dediğimiz şey, şu anda zihnimizde beliren bir hatıra.

Gelecek dediğimiz şey ise yine şu anda zihnimizde oluşturduğumuz bir ihtimal.

Geçmişin yaşanmış olduğunu, geleceğin de planlanması gerektiğini elbette inkâr etmiyoruz. Fakat ikisiyle de temasımız şimdiki anda gerçekleşiyor.

Başka bir deyişle hayatı hiçbir zaman dün yaşamıyoruz.

Yarını da yarın geldiğinde “yarın” olarak yaşamayacağız.

O geldiğinde onun adı da şimdi olacak.

Tolle’ün üzerinde durduğu nokta tam burada anlam kazanıyor.

Belki de “şimdi” yalnızca zamanın küçük bir parçası değil.

Hayatla temas edebildiğimiz tek yer.

Hayatımızın ne kadarı gerçekten şu anda?

Arkadaşım Tolle’nin zihnimizin bizi nasıl sürekli geçmişle gelecek arasında taşıdığından söz etti.

Dün söylediğimiz bir cümleyi tekrar düşünüyoruz.

Birinin bize yıllar önce yaptığını yeniden yaşıyoruz.

Henüz gerçekleşmemiş bir görüşmenin nasıl geçeceğini kafamızda prova ediyoruz.

Gelecek hafta, gelecek ay, gelecek yıl için endişeleniyoruz.

Hatta çoğu zaman henüz gerçekleşmemiş olaylara bile bugünden duygusal tepki veriyoruz.

Oysa bedenimiz burada.

Hayat burada.

Biz ise çoğu zaman başka bir yerdeyiz.

Tolle’e göre insanı yoran yalnızca yaşadıkları değil; yaşadıklarıyla ilgili zihninde durmadan kurduğu hikâye.

“Benim hayatım.”

“Benim geçmişim.”

“Benim sorunlarım.”

“Bana yapılanlar.”

“Benim başarmam gerekenler.”

Buradaki ayrım önemli.

Bir olay ile o olay hakkında zihnimizde oluşturduğumuz anlatı aynı şey değil.

Bir ilişki bitebilir.

Bir iş kaybedilebilir.

Bir insan bizi hayal kırıklığına uğratabilir.

Bunlar gerçektir.

Ama bazen olay bittikten çok sonra bile onu zihnimizde tekrar tekrar yaşamaya devam ederiz.

İşte Tolle’ün dikkat çektiği yerlerden biri bu: Acının bir bölümü yaşadığımız olaydan, bir bölümü ise zihnin o olayla kurduğu devam eden ilişkiden doğabilir.

Bu, gerçek acıyı küçümsemek anlamına gelmiyor.

Tam tersine, değiştirebileceğimiz alanın nerede başladığını sorgulamak anlamına geliyor.

Geçmişte olmuş bir şeyi değiştiremeyiz.

Ama geçmişin bugünümüzün ne kadarını işgal edeceğiyle kurduğumuz ilişki değişebilir.

Benim de üzerinde çok durduğum noktalardan biri bu.

Gün içinde kaç kez gerçekten bulunduğumuz yerdeyiz?

Birisi bizimle konuşurken gerçekten onu mu dinliyoruz, yoksa vereceğimiz cevabı mı hazırlıyoruz?

Yemek yerken yemeğin tadını mı alıyoruz, yoksa telefonumuza mı bakıyoruz?

Yürürken etrafımızı mı görüyoruz, yoksa yarın yapacaklarımızı mı düşünüyoruz?

Belki de modern hayatın en büyük paradokslarından biri bu:

Hayatı yetiştirmeye çalışırken hayatın kendisini kaçırıyoruz.

İsminiz, geçmişiniz ve rolleriniz olmadan siz kimsiniz?

Mehtap’ın aktardıkları arasında beni en fazla durduran bölümlerden biri Tolle’ün kimlik üzerine sorduğu soruydu:

İsminiz, geçmişiniz, yaptıklarınız, rolleriniz ve kendinize anlattığınız hikâye olmadan kimsiniz?

Gazeteci değilsiniz.

Anne, baba, eş, yönetici, iş insanı değilsiniz.

Başarılarınız değilsiniz.

Başarısızlıklarınız da değilsiniz.

Kartvizitiniz, unvanınız, banka hesabınız, sosyal medyada anlattığınız hayat da yok.

Geriye ne kalıyor?

Bu hemen cevap verilecek bir soru değil.

Çünkü soru aslında kim olduğumuzdan çok, kendimizi neyle özdeşleştirdiğimizi sorgulatıyor.

Hepimizin rollere ihtiyacı var.

Ben gazeteciyim dediğimde bu yanlış değil.

Bir başkası kendisini anne, doktor, sanatçı, yönetici ya da öğretmen olarak tanımladığında o da yanlış değil.

Sorun belki rol sahibi olmakta değil; rolü bütün benliğimiz zannetmekte başlıyor.

Çünkü roller değişiyor.

Çocuklar büyüyor.

Kariyerler bitiyor.

İlişkiler değişiyor.

Başarı geliyor ve gidiyor.

Gençlik geçiyor.

Statü kaybolabiliyor.

Eğer bütün “ben” duygumuzu bunların üzerine kurmuşsak, onlardan biri sarsıldığında yalnızca hayatımızdaki bir şeyi değil, kendimizi kaybetmiş gibi hissedebiliyoruz.

Tolle’ün “Ben varım” dediği yer tam da bunun altında.

Henüz mesleğinizi, yaşınızı, başarılarınızı, geçmişinizi eklemeden önceki çıplak varoluş duygusu.

Ben varım.

Belki bu yüzden bu kadar basit görünen iki kelime aslında oldukça büyük bir felsefi soruya açılıyor:

Sahip olduklarımızdan ve yaptıklarımızdan bağımsız bir “ben” var mı?

Düşünceleri susturmak gerekmiyor

Tolle’ün anlattığı farkındalık hâli bazen yanlış anlaşılıyor.

Amaç zihni tamamen boşaltmak değil.

Düşünmemek de değil.

Zaten insan zihninin işi düşünmek.

Mesele düşünceyi düşman ilan etmek değil; düşünceyle aramızdaki ilişkiyi değiştirmek.

Bir düşüncenin zihnimizden geçmesi, onun mutlaka doğru olduğu anlamına gelmez.

Bir korkunun ortaya çıkması, korktuğumuz şeyin gerçekleşeceği anlamına gelmez.

Bir düşünce “başarısız olacaksın” diyebilir.

Bir başkası “seni sevmiyorlar” diyebilir.

Bir diğeri “çok geç kaldın” diyebilir.

Tolle’ün yaklaşımında farkındalık, düşünce ile düşünen kişi arasına küçücük bir mesafe koyabilmekte başlıyor.

Bir düşünceye sahip olmak başka, o düşünce olmak başka.

Bu yüzden önerdiği pratikler de son derece basit.

Bir an durmak.

Nefesin içeri girişini ve dışarı çıkışını hissetmek.

Bulunduğumuz yerdeki sesleri duymak.

Hatta seslerin arasındaki sessizliği fark etmek.

Bunlar dünyadan kaçmanın yolları değil.

Tam tersine, zihnin içindeki dünyadan çıkıp gerçek dünyaya yeniden temas etmenin küçük yolları.

Belki özgürlük biraz da burada başlıyor:

Her düşündüğümüz şeyin biz olmadığını anlayabilmekte.

Peki hedeflerimiz ne olacak?

Burası benim için özellikle önemli.

Çünkü “anda kalmak” bazen hayattan elini eteğini çekmek, hırstan, hedeften, üretmekten vazgeçmek gibi algılanabiliyor.

Oysa mesele bu değil.

Çalışabiliriz.

Üretebiliriz.

Plan yapabiliriz.

Para kazanabiliriz.

Seyahat edebiliriz.

Bir şirket kurabilir, kitap yazabilir, çocuk büyütebilir, yeni bir hayat planlayabiliriz.

Mesele yapmak değil.

Yaparken kendimizi kaybetmemek.

Burada Tolle’ün düşüncesindeki önemli ayrımlardan biri ortaya çıkıyor:

“Yapmak” ve “olmak.”

Modern hayat bize çoğunlukla ilkini öğretiyor.

Ne yapıyorsun?

Ne ürettin?

Nereye geldin?

Ne kazandın?

Sırada ne var?

Ama çok daha seyrek sorduğumuz başka sorular var:

Bütün bunları yapan insan nasıl?

Huzurlu mu?

Kendisiyle bağlantıda mı?

Sevdiği insanlarla gerçekten birlikte mi?

Başarıya doğru giderken hayatını yaşayabiliyor mu?

Yoksa hayat, bitmek bilmeyen bir yapılacaklar listesine mi dönüştü?

Aslında benim kendi eğitimlerimde de üzerinde durduğum meselelerden biri tam olarak bu.

İnsanın hayattan çekilmesi değil, hayatın tam içinde kalırken kendisiyle bağlantısını kaybetmemesi.

Başarmakla var olmak birbirinin alternatifi olmak zorunda değil.

Belki mesele ikisi arasında yeni bir denge kurabilmek.

Çünkü çağımızın insanı hiç olmadığı kadar çok “yapıyor”.

Takvimlerimiz dolu.

Telefonlarımız dolu.

Zihinlerimiz dolu.

Sürekli bir yerlere yetişiyoruz.

Ama bütün bu hareketin ortasında kendimize sormayı unutuyoruz:

İçimizde ne kadar boş alan kaldı?

Belki Tolle’ün Londra’da binlerce insanı aynı salonda buluşturabilmesinin nedenlerinden biri de burada yatıyor.

İnsanlar artık yalnızca daha fazlasını nasıl yapacaklarını değil, bütün bu yaptıklarının içinde kendilerini nasıl kaybetmeyeceklerini de arıyor olabilirler.

Bir insana verebileceğimiz en büyük hediyelerden biri: Dikkat

Mehtap’ın konuşmadan aktardıkları arasında insan ilişkileriyle ilgili bölüm de benim için çok kıymetliydi.

Tolle, karşımızdaki kişi öfkeli, gergin ya da tepkisel olduğunda bizim de otomatik olarak aynı enerjiye kapılmak zorunda olmadığımızı anlatmış.

Birisi sesini yükselttiğinde bizim de yükseltmemiz gerekmiyor.

Birisi öfkesini bize taşıdığında onu almak zorunda değiliz.

Tepki vermeden önce arada küçücük bir alan yaratabiliriz.

Aslında bu küçücük alan son derece önemli.

Çünkü tepki çoğu zaman otomatiktir.

Biri saldırır, savunuruz.

Biri bağırır, bağırırız.

Biri bizi küçümsediğinde hemen karşılık veririz.

Farkındalık ise o otomatik zincirin arasına birkaç saniyelik bilinç sokabilmek.

Başımıza gelen şeyi her zaman seçemeyebiliriz. Ama ona nasıl karşılık vereceğimiz konusunda bazen sandığımızdan daha fazla alanımız vardır.

Ve o alan bazen bütün ilişkinin yönünü değiştirebilir.

Tolle’ün üzerinde durduğu bir başka düşünce ise çok güçlü:

Bir insana tüm dikkatimizi vermek, ona verebileceğimiz en büyük hediyelerden biri olabilir.

Bu da aslında yalnızca bir iletişim tekniği değil.

Dikkat, karşımızdaki insana “Şu anda sen benim için varsın” demenin sessiz bir biçimi.

Telefonumuza bakmadan dinlemek.

Sözünü kesmeden dinlemek.

Hemen tavsiye vermeden dinlemek.

Kendi hikâyemizi anlatmak için sıramızın gelmesini beklemeden dinlemek.

Karşımızdaki kişinin sözlerinin arkasındaki insanı görebilmek.

Ne kadar basit.

Ve bugün ne kadar zor.

Belki de gerçek iletişim tam burada başlıyor.

Geçmişimiz bizi buraya getirdi ama biz geçmişimiz değiliz

Hepimizin bir hikâyesi var.

Güzel tarafları da var, yaraları da.

Kaybettiklerimiz, kazandıklarımız, bize yapılanlar, bizim yaptıklarımız…

Bunların hepsi bizi bugünkü noktaya getirdi.

Geçmiş elbette önemlidir.

Bizi şekillendirir.

Neyi sevdiğimizi, neden korktuğumuzu, insanlarla nasıl ilişki kurduğumuzu etkiler.

Dolayısıyla “geçmişi bırak” demek, geçmiş hiç yaşanmamış gibi davranmak değildir.

Tolle’ün düşüncesini benim için daha anlamlı kılan ayrım burada:

Geçmişimizin bir parçamız olmasıyla, geçmişimizin bütün kimliğimiz olması aynı şey değil.

İnsan kendi hikâyesine saygı duyabilir ama o hikâyenin mahkûmu olmak zorunda değildir.

Belki “şimdi”nin gücü de biraz burada.

Geçmişi değiştiremediğimiz ama bundan sonraki ilişkimizi yeniden kurabildiğimiz yer burası.

Sonunda yine aynı soruya dönüyoruz

Mehtap, Patrick ve Jason’la konuştuktan sonra bende kalan da aslında buydu.

Yakında biz de birlikte bir eğitim alanında buluşacağız.

Belki Tolle’ün Londra’da binlerce insana anlattıklarıyla bizim üzerinde çalıştığımız meselelerin yollarının kesişmesi bu nedenle beni ayrıca etkiledi.

Çünkü insan ister Londra’da binlerce kişinin doldurduğu bir salonda Eckhart Tolle’ü dinlesin, ister daha küçük bir eğitim grubunda kendi hayatına baksın, sonunda dönüp dolaşıp benzer sorularla karşılaşıyor:

Ben gerçekten burada mıyım?

Karşımdaki insanı gerçekten dinliyor muyum?

Yaptıklarımın arasında kendime ne kadar yer bırakıyorum?

Hayatımı mı yaşıyorum, yoksa zihnimde hayatım hakkında anlattığım hikâyeyi mi?

Ve belki en önemlisi:

Hayatım boyunca bir yerlere ulaşmaya çalışırken, şu anda bulunduğum yeri kaçırıyor muyum?

Belki her şeyi çözmek zorunda değiliz.

Her sorunun cevabını bugün bulmak zorunda değiliz.

Her şeyi kontrol etmek zaten mümkün değil.

Bazen yapılabilecek en iyi şey çok daha basit.

Durmak.

Bir nefes almak.

Etrafımızdaki sesleri duymak.

Sessizliği fark etmek.

Yanımızdaki insana gerçekten bakmak.

Ve zihnimiz yeniden dünle yarın arasında koşmaya başladığında kendimize küçük bir hatırlatma yapmak:

Ben buradayım.

Çünkü dün artık yok.

Yarın henüz gelmedi.

Ve bütün o büyük hayat dediğimiz şey aslında hep aynı yerde gerçekleşiyor:

Şimdi.