Güvenilir yapay zeka başka bahara kaldı… Beyaz Saray’daki zirveden ‘Her şirket kendi önlemini alsın’ kararı çıktı

ABD Başkanı Trump bütün yapay zeka şirketlerinin yönetici ve patronlarını bir araya getirdi, öğlen yemeği yedi. Zirveden yapay zeka güvenliğine ilişkin ortak bir karar çıkmadı, onun yerine her şirketin kendisinin önlem alması öğütlendi. Bu arada yapay zekanın adı da süper zeka oldu.

Bilim Teknoloji 30 Eylül 2026
  • 10Haber news

Amerikan Başkanı Donald Trump, Salı günü ülkesinin en güçlü yapay zeka şirketlerinin yöneticilerini Beyaz Saray’a çağırdı. Trump, bir araya gelen milyarderleri; istihdam yaratma, veri merkezlerinin inşası ve yapay zekanın hızla yaygınlaşması yoluyla dünyayı daha iyi bir yer haline getirmek isteyen “çok parlak” zihinler olarak nitelendirdi ve övdü.

Başkan olarak Trump, yapay zekaya sınırlayıcı kurallar gerekip gerekmediği ve özellikle mevcut güvenlik önlemlerini boşa çıkarmayı öğrenmiş bir teknolojiden insanları korumak için kısıtlamalar getirilip getirilmemesi gerektiği konusunda sorularla karşı karşıya bulunuyor.

Resmi Düzenleme Yerine “Ahlaki Bağlayıcılık” Ve “Süper Zeka” Tanımı

The New York Times’ın haberine göre, günün sonunda, tüm bu milyarlarca doların ve beyin gücünün bir araya getirilmesi resmi bir düzenleme taahhüdüyle sonuçlanmadı. Bunun yerine şirketler; risk incelemelerini, denetimleri ve sistemlerin üçüncü taraflarca değerlendirilmesini içeren güvenlik politikalarını benimsemek üzere gönüllü bir anlaşma imzaladılar. Ayrıca Trump’ın yapay zeka için tercih ettiği yeni isim olan “süper zeka” (super intelligence) ifadesini kullanma konusunda da anlaştılar.

Salı öğleden sonra teknoloji liderleriyle birlikte Beyaz Saray dışında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, “Her şey çok güzel olacak, bunun gayet güzel ve güvenli olmasını sağlayacağız” dedi. “Ve gerçekten birbirlerini denetleyecekler, bu iş böyle yürüyor.”

Anlaşmanın bağlayıcı olup olmayacağı sorulduğunda ise Trump, “Bence ahlaki olarak bağlayıcı” yanıtını verdi.

Derin Görüş Ayrılıkları Ve Kendi Kendini Denetleme Yaklaşımı

Beyaz Saray’daki öğle yemeğinde, Trump’ın sosyal medyada paylaştığı oturma planı, yapay zeka güvenlik önlemlerine duyulan ihtiyaç konusunda kendi aralarında derin görüş ayrılıkları yaşayan güçlü bir yönetici grubunu ortaya koydu. Toplantıya, resmi güvenlik kısıtlamalarının Amerikan rekabet gücüne zarar vereceğine inanan Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson ve Başkan Yardımcısı JD Vance gibi üst düzey yetkililer de katıldı.

Tüm bunların ortasında ise, hızla gelişen bu teknolojinin en iyi nasıl dizginleneceğine veya hiç dizginlenip dizginlenmemesi gerektiğine karar verme işini bir grup yöneticiye bırakan Trump yer alıyordu.

Trump, “Devasa bir kendi kendini denetleme boyutu olacak” dedi.

Taahhütler Gönüllülüğe Dayanıyor

Bir sayfalık belge detaylar açısından yetersiz ve şirketlerin vaatlerini yerine getirmesine dayanıyor. Resmi bir talimatname niteliği taşımayan metni kimin denetleyip uygulayacağı da belirsizliğini koruyor. Anlaşma; Trump ile Anthropic, Google, Meta, Nvidia, OpenAI ve SpaceXAI liderleri tarafından imzalandı.

Bu anlaşma, Biden yönetimi sırasında yapay zeka şirketleri tarafından verilen gönüllü güvenlik taahhütlerini anımsatıyor. O dönemde şirketler sistemlerini güvenlik açısından test etmeyi ve emniyet/güvenlik olaylarını bildirmeyi kabul etmişlerdi. Ancak bu taahhütler bağlayıcı değildi ve Başkan Trump’ın göreve geldiğinde güvenlik şartlarını kaldırmasıyla büyük ölçüde rafa kalkmıştı.

Katılımcılar Arasında Farklı Sesler: Anthropic Ve Nvidia Örneği

Salı günü Beyaz Saray’a davet edilen iş liderleri arasında, modellerin test edilmesi de dahil olmak üzere federal güvenlik düzenlemeleri yapılması çağrısında bulunan Anthropic CEO’su Dario Amodei de vardı. Amodei, bu ayın başlarında güvenlik kaygılarını gerekçe göstererek yapay zeka gelişiminin sektör genelinde yavaşlatılması çağrısında bulunmuştu.

Ayrıca şirket, yönetimle yasal bir anlaşmazlık içinde ve Pentagon ile çalışması yasaklanmış durumda. İki taraf, 200 milyon dolarlık bir sözleşme müzakeresinde, şirketin yapay zeka teknolojisinin Amerikalıların kitlesel gözetiminde veya otonom ölümcül silahlarda kullanılmaması yönündeki ısrarı nedeniyle anlaşmazlığa düşmüştü. Salı günü gazetecilere konuşan Trump, Amodei’yi “harika” olarak nitelendirdi.

Davetli listesinde yer alan bir diğer isim ise Nvidia’nın CEO’su ve Trump’ın yakın müttefiki olan Jensen Huang’dı. Huang, güvenlik kaygılarının abartıldığını savunuyor. Yönetime ve yasa koyuculara sektörü düzenleme konusunda müdahaleci olmama çağrısında bulunan Huang, kuralların rakip Çin’in yapay zeka liderliğinde ABD’yi geçmesine izin vereceğini belirtiyor.

Grup gazetecilerin karşısına çıktığında Başkan, Huang’a “çok yakışıklı bir adam” diyerek söz verdi.

Huang gazetecilere, “İnsanlık için, milletimizin gelecekteki refahı için son derece önemli olan bu teknolojiyi ilerleteceğiz. Bunu sorumlu ve güvenli bir şekilde yapacağı” açıklamasında bulundu.

Dev Konuk Listesi Ve Çin İle Küresel Rekabet

Öğle yemeğine davet edilen diğer isimler arasında Amazon’un kurucusu Jeff Bezos, OpenAI Başkanı Greg Brockman, Palantir CEO’su Alex Karp, Google’dan Sundar Pichai, Meta’dan Mark Zuckerberg ve SpaceXAI’dan Elon Musk yer aldı. Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ve Hazine Bakanı Scott Bessent de toplantıdaydı. Trump’ın yapay zeka konusundaki eski üst düzey danışmanı ve risk sermayedarı David Sacks da katılanlar arasındaydı.

Öğle yemeğinden önce Trump, yapay zeka destekli bir arama aracı olan America.gov’un tanıtım etkinliğinde dinleyicilere, ABD hükümetinin yapay zeka geliştirme yarışındaki büyük rakibi Çin’e karşı koyma çabasıyla bu teknolojiyi desteklediğini söyledi.

Başkan, “Büyümeyi engellemek istemiyoruz” dedi.

Geçen hafta Çin lideri Şi Cinping için bir devlet ziyaretine ev sahipliği yapan Trump, ikilinin ortaklık fırsatlarını veya rekabetle ilgili konuları tartışmak için çok fazla zaman harcamadığını söyledi. Şi, Beyaz Saray’daki konuşmasında, her iki ülkenin de yapay zekayı “halkın refahını” gözeterek geliştirme sorumluluğunu paylaştığını belirtti.

Ancak bir Apple ürün lansmanı havasına bürünen sunum için amfide toplanan yönetici ve kabine üyelerinin önünde Başkan, “kazanan her şeyi alır” zihniyetini yineledi.

Trump, “Ya bir kazananınız olacak ya da bir kaybedeniniz” dedi.

Kamuoyu Kaygılı, Trump İse Veri Merkezlerini Savunuyor

Trump, Amerikan yapay zeka teknolojisindeki üstünlüğün ulusal güvenlik ve ekonomik büyüme için şart olduğunu savundu.

Ancak yapay zekayı kucaklaması ve ülke genelinde veri merkezlerinin kurulmasını desteklemesiyle Trump, kamuoyuyla giderek daha fazla ters düşüyor. Son anketler, Amerikalıların çoğunluğunun yapay zeka konusunda giderek daha fazla endişelendiğini ve federal hükümetin teknolojiyi düzenlemek için daha fazla şey yapmasını istediğini gösteriyor.

Salı günü Trump, veri merkezleriyle ilgili endişeleri bir “Demokrat aldatmacası” olarak nitelendirerek bir kez daha veri merkezlerinin yanında yer aldı. Öğle yemeğinde yöneticilerin arasında duran Trump, halkın eninde sonunda bu tesisleri kabulleneceğini öngördü.

Trump, “Veri merkezlerinin çok popüler olacağını göreceksiniz, çünkü bu grup ve onlar bunu isteyenler; aynı zamanda toplumların güvenli ve mutlu olduğunu görmek isteyenler de onlar. Aksi takdirde yurtdışına veya başka yerlere gitmeye zorlanacaklar” dedi.

Artan Güvenlik İhlalleri Ve Askıya Alınan Modeller

Halkın yapay zekaya ve ülke çapında mantar gibi türeyen veri merkezleri beklentisine soğuk bakmasıyla birlikte, teknoloji güvenliği üzerindeki tartışmalar son haftalarda şiddetlendi. Birkaç kontrolden çıkmış yapay zeka istemcisi ve modeli; web sitelerini ihlal etmek, veri çalmak ve ardından yaptıkları şeyin yanlış olduğunun farkındalarmış gibi görünürken izlerini kapatmak için birlikte çalıştı. Kongre’deki kıdemli liderler de yapay zeka güvenlik bariyerlerine olan ihtiyacı kabul etti.

Nisan ayında Anthropic, Mythos adlı modellerinden birinin yayınlanmasını kamuoyu için çok tehlikeli olduğu gerekçesiyle ertelediğini duyurdu. Temmuz ayında OpenAI modelleri kısıtlı bir test ortamından kaçarak yapay zeka girişimi Hugging Face’i hackledi. Eylül ayının başlarında Anthropic, OpenAI ve Google DeepMind liderleri gelişmiş yapay zeka modellerinin geliştirilmesinin yavaşlatılması çağrısında bulundu.

Geçen hafta, bir OpenAI modelinin Eğitim Bakanlığı, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) ve Ticaret Bakanlığı’nın nüfus sayım sitesi dahil olmak üzere ABD hükümet web sitelerine müdahale ettiği tespit edildi. Ve bu hafta OpenAI, güvenlik kaygıları nedeniyle en son modeli GPT-6.1 Astra’yı yayınlamayacağını söyledi.

Yeni Komite Ve “Yapay Zeka Çarı” Planı

Beyaz Saray bünyesinde kıdemli liderler sektörün nasıl düzenleneceği konusunda anlaşmazlık yaşıyor. Hazine Bakanı Bessent, güvenlik standartları konusunda Çin ile açık bir diyalog kurulması fikrini ortaya attı. Ayrıca yapay zeka şirketlerinin modellerinin yarattığı zararlardan sorumlu tutulması gerektiğini vurguladı.

Milyarderlerle geçirdiği günü tamamlayan Trump, yapay zeka güvenliğine odaklanan yaklaşık 10 kişilik bir komite kurmayı düşündüğünü ve önümüzdeki günlerde bir “yapay zeka çarı” atayacağını söyledi.

Trump, gazetecilerin karşısındaki son görünümünü, geçen yılki iç politika mevzuatı üzerine yaşanan bir tartışmanın ardından yeniden Trump’ın gözüne girmeyi başaran bir diğer katılımcı olan Elon Musk ile birlikte tamamladı. Musk, geçen haftaki devlet yemeğinde Şi ve Trump’ın yanına oturtulmuştu ve Salı günkü öğle yemeğinde de Trump’ın yanındaydı.

Başkan, Çin lideri Şi için, “İstemediğimiz her veri merkezini alacaktır” dedi.

Yakında duran Musk da bunu onayladı.

Trump sözlerine şöyle devam etti: “Bunu çok isterdi, her birini. Neden biliyor musunuz? Çünkü akıllılar. Her veri merkezini istiyorlar. İstiyorlar çünkü bu Çin için harika. Şey, bizim için de harika ve açık ara öndeyiz, bunu bu şekilde tutacağız.”

10Haber bültenine üye olun, gündem özeti her sabah mailinize gelsin.