Hakem Yasin Kol, maçın bitiş düdüğünü çaldı, polis onu gözaltına aldı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Türkiye Futbol Federasyonu’nun yıllardır tartışması bitmeyen Merkez Hakem Kurulu’nun başkanı Ferhat Gündoğdu ve çok sayıda yönetici aleyhine başlattığı soruşturmada son gözaltına alınan isimlerden biri Süper lig hakemi Yasin Kol oldu.

Yasin Kol, Trabzonspor ile Drogheda United takımı arasında Trabzon’da oynanan özel maç sonrasında stadyumda gözaltına alındı. Göz altına alınan bir başka hakem Süper Lig Yardımcı Hakemi Göktuğ Hazar Erel oldu.

Hazar Erel de Yasin Kol da bahis suçunu tanımlayan 7258 sayılı kanuna muhalefet, evrakta sahtecilik suçuna iştirak ve görevi kötüye kullanma suçlarını işlediği iddiasıyla gözaltına alındığı öğrenildi.

Yine Süper Lig hakemlerinden Arda Kardeşler de ifade vermek üzere savcılığa davet edildi. Kardeşler, Bursa’da ifade verecek.

Gündoğdu’nun  tehdit dolu ses kaydı

Savcılığın soruşturmasında MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu’dan elde edilen dijital materyalde yapılan incelemede, FIFA yardımcı hakemi Kerem Ersoy ile yaptığı görüşmeye ait olduğu belirtilen bir ses kaydı ortaya çıktı. Yani Gündosdu kendi yaptığı bir telefon konuşmasını kaydetmiş.

Kayıttaki ifadeler, hakem atamaları ile MHK yönetimi arasındaki ilişki bakımından dikkat çekici ayrıntılar içeriyor.

Ses kaydına göre görüşme, Kerem Ersoy’un bir süredir görev verilmemesi üzerine Gündoğdu’ya gönderdiği mesajın konuşulmasıyla başlıyor. Gündoğdu, Ersoy’a babası Fahir Ersoy’un bazı kişilerle temas kurduğunu öne sürerek şu ifadeleri kullanıyor: “Bir halt yiyorsun ve belli de ediyorsun. Ben buna rağmen sana maç vermeye devam ediyorum.”

Ersoy’un neyin kastedildiğini anlamadığını söylemesi üzerine Gündoğdu’nun “Ya dilekçeni ver, hakemliği bırak ya da adam ol” dediği duyuluyor.

Görüşmenin ilerleyen bölümünde Gündoğdu’nun kullandığı ifadeler daha da sertleşiyor. MHK Başkanı olduğu belirtilen Gündoğdu, FIFA yardımcı hakemine “Ben senin hakemliğini bitirmekle bitirmemek arasında ramaktayım. Sana son şans veriyorum.” diyor.

Ardından “Ya adam ol ya da bırak git.” ifadelerini kullanıyor. Ersoy ise görüşme boyunca kendisine yöneltilen suçlamaların ne olduğunu anlamadığını, herhangi bir grupla hareket etmediğini ve yalnızca hakemliğine odaklandığını savunuyor.

Kayıttaki en dikkat çekici bölümlerden biri de Gündoğdu’nun Kerem Ersoy’un babası Fahir Ersoy’un bazı dernek/cemiyet girişimleri ve temaslarından söz etmesi oldu.

Gündoğdu “Ben seni babandan ayrı düşünemem” diyerek Ersoy’un babasının faaliyetlerini hakemin durumuyla birlikte değerlendirdiğini açıkça ifade ediyor. Ersoy ise babasının herhangi bir cemiyet faaliyeti içinde olmadığını ve kimseyle iletişim sürdürmediğini söylüyor.

Gündoğdu kendini devletin adamı olarak mı konumladı?

Ses kaydındaki en çarpıcı ifadelerden biri de Gündoğdu’nun bazı kişiler ve yazışmalar hakkında kullandığı “Devlet takip ediyor, yakalıyor” sözleri oldu.

Gündoğdu bazı kişilerin kendisi hakkında yazışmalar yaptığını ileri sürerken bunların devlet tarafından takip edildiğini öne sürüyor ve oldukça ağır ifadeler kullanıyor.

Gündoğdu’nun Kerem Ersoy’un MHK hakkında konuşmasına yönelik ifadeleri de kayıtta açık şekilde yer alıyor. Gündoğdu “MHK hakkında da sakın bir yerde bir daha konuşma. Bu sefer tavrım farklı olur.” diyor ve bunun “son uyarısı” olduğunu belirtiyor.

Devamında ise “Vazgeçmezsen dua et gideyim. Onlara da söyle onlar da dua etsin gideyim. Anca öyle kurtulursunuz” ifadelerini kullanıyor.

Görüşmenin devamında Gündoğdu, MHK Başkanlığını bir “devlet görevi” olarak nitelendirirken kaybedecek bir şeyi olmadığını savunuyor. Ardından Ersoy’a “Ama hakemliğinden olacaksın” diyor.

Kayıtta Gündoğdu’nun ayrıca Ersoy’un maç performansını yakından takip ettiğini söylediği ve “Her adımını takip ediyorum” ifadesini kullandığı görülüyor. Bununla birlikte Gündoğdu, Ersoy’un maçlarda kasıtlı hata yapmadığını ve dürüst olduğunu da açıkça belirtiyor.

Dürüst hakemsin ama…

Ses kaydının önemli ayrıntılarından biri de Gündoğdu’nun sert ifadelerine rağmen Ersoy’un hakemlik performansına ilişkin olumlu değerlendirmelerde bulunması. Gündoğdu “Bir maçta hata yapmıyorsun bilerek bilmeyerek” ve “Dürüstsün” ifadelerini kullanıyor.

Bu bölüm görüşmenin sportif performanstan ziyade hakemin MHK ve hakem camiasındaki bazı kişi ve gruplarla ilişkili olduğu ileri sürülen tutumu üzerinden şekillendiğini gösteren unsurlardan biri olarak dikkat çekiyor.

Şikayetçi hakemlerin savcılık ifadeleri

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Soruşturma Bürosunca yürütülen soruşturmada iki müşteki ile bir bilgi sahibinin ifadeleri de dosyaya girdi. Eski hakem ve gözlemcilerin anlatımlarında; sezon öncesi açıklanan klasman listelerinin kısa süre içerisinde değiştirilmesi, ilk listede bulunan çok sayıda hakem ve gözlemcinin ikinci listede çıkarılması, 2022’de Tahkim Kurulunun iptal ettiği benzer bir işlemin 2024’te yeniden uygulanması ve hakem atamalarında kullanılan Futbol Yönetim Sistemi’ne yönetim talimatıyla müdahale edildiği iddiası dikkat çekti. İfadelerde, belirli geçmiş maçlarda görev yapan hakem ve gözlemcilerin yıllar sonra aynı listelerde tasfiye edildiği de ileri sürüldü.

İfadelerdeki en dikkat çekici ortaklık, geçmişte belirli müsabakalarda görev yapan bazı hakem ve gözlemcilerin daha sonra klasman listelerinin dışında bırakıldığının ileri sürülmesi oldu. Taner Gizlenci, 2015 yılında görev yaptığı bir karşılaşmanın ardından kendisine, hakemlere düşük not verilmesi yönünde bir beklenti bulunduğunun aktarıldığını, kendisinin ise bunu kabul etmeyerek gördüğünü objektif biçimde raporlayacağını söylediğini anlattı. Gizlenci, yıllar sonra liste dışı bırakılmasının bu geçmiş olayla bağlantılı olabileceğini düşündüğünü ifade etti.

Emre Altun ise aktif hakem olduğu dönemde görev yaptığı bir müsabakanın ardından hakem heyetinin stadın çıkışının masa ve sandalyelerle kapatılması nedeniyle saatlerce içeride kaldığını, polis ve itfaiyenin müdahalesiyle güvenli biçimde çıkarıldıklarını anlattı. Altun, yıllar sonra o dönemin bazı maçlarında görev yapan hakem ve gözlemcilerin topluca klasman dışına çıkarıldığını ileri sürdü.

Süleyman Abay da 2015 yılında yönettiği bir karşılaşmanın ardından kendisinin de aralarında bulunduğu yaklaşık 20 hakem ve gözlemci hakkında “FETÖ üyeliği, tehdit, şantaj” gibi iddialarla suç duyurusunda bulunulduğunu, yapılan soruşturmada herhangi bir tespit yapılamaması üzerine takipsizlik kararı verildiğini beyan etti. Abay, 2024’te liste dışında kalan isimlerin önemli bölümünün aynı dönemdeki maçlarda görev yapan kişilerden oluştuğunu ileri sürdü.

Taner Gizlenci ile Süleyman Abay’ın ifadelerinde 8 Mart 2022 tarihi ayrı bir başlık olarak öne çıktı. Her iki isim de Ferhat Gündoğdu’nun MHK Başkanlığı döneminde, ligler devam ederken hakem ve gözlemci listelerinde değişikliğe gidildiğini ve kendilerinin de görevden çıkarıldığını anlattı.

Gizlenci, Tahkim Kuruluna başvurduğunu ve 26 Mart 2022’de yapılan duruşmalı inceleme sonucunda haklı bulunarak yeniden gözlemci kadrosuna alındığını söyledi. Abay da aynı şekilde Tahkim başvurusu sonucunda göreve iade edildiğini beyan etti. Her iki ifadede de söz konusu karardan kısa süre sonra Gündoğdu’nun görevinden ayrıldığı belirtiliyor.

İfadelerin kesiştiği ikinci kritik dönem ise 2024-2025 sezonu klasman listeleri oldu. Taner Gizlenci, ilk açıklanan listede adının bulunduğunu, 10 Ağustos 2024’te seminere katıldığını ve bir Süper Lig müsabakasında TV gözlemcisi olarak görevlendirildiğini; ancak 28 Ağustos’ta yayımlanan ikinci listede herhangi bir gerekçe açıklanmaksızın adının çıkarıldığını anlattı. Yazılı başvurusuna yalnızca listelerin “MHK’nin sezon planlamasına uygun hazırlandığı” şeklinde genel bir yanıt verildiğini ifade etti.

Süleyman Abay da ilk listede yer aldığını, seminere katıldığını ancak sonradan açıklanan ikinci listeyle görevine son verildiğini belirtti. Tahkim Kuruluna yaptığı başvurunun bu kez 4’e karşı 3 oyla reddedildiğini ve süreci Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine taşıdığını söyledi. Emre Altun ise ikinci listeyle birlikte 13 hakem ve 6 gözlemcinin liste dışında bırakıldığını beyan ederek, bu değişiklik sırasında MHK Talimatnamesinde herhangi bir değişiklik yapılmadığını ve işlemin bu nedenle usulsüz olduğunu beyan etti.

Emre Altun’un ifadesindeki en dikkat çekici iddialardan biri ise Futbol Yönetim Sistemi üzerinden yapılan hakem atamalarına müdahale edildiği yönündeki beyan oldu. Altun, normal şartlarda hakem atamalarının; hakem puanı, karşılaşmanın zorluk derecesi ve daha önce aynı takımların maçlarında görev yapıp yapmadığı gibi kriterler üzerinden sistem tarafından oluşturulduğunu anlattı.

Ancak bazı dönemlerde MHK ve federasyon yönetiminden gelen talepler doğrultusunda sistemde hakem değişiklikleri yaptırıldığını ileri sürdü. Daha da önemlisi Altun, “Yapılan işlemlerin izi Futbol Yönetim Sistemi isimli programdan belirlenebilir.” şeklinde beyanda bulundu.

Bu beyanlar, soruşturma bakımından Futbol Yönetim Sistemi’nin log kayıtları, kullanıcı hareketleri, manuel atama ve değişiklik geçmişleri ile hangi kullanıcı tarafından hangi hakemin hangi maçtan çıkarılıp yerine kimin atandığının incelenmesini kritik hâle getirdi.

Altun ayrıca, MHK Talimatnamesine göre kurulda 9 kişinin görev yapması gerektiğini, buna rağmen ifade verdiği tarihte kurulun 7 kişiyle çalıştığını beyan etti. Bu hususun da mevzuat ve kurul kararlarının geçerliliği yönünden incelenmesini istedi.

Süleyman Abay’ın ifadesinde bir başka dikkat çekici isim ise Ahmet Şahin oldu. Abay, hem 2022’de hem de 2024’te hazırlanan listelerde kendilerinin bulunmamasının arka planında Şahin’in olduğunu söyledi. Şahin’in seyahat programları ile kimlerle ve nerelere gittiğinin incelenmesi hâlinde hakemlik sistemindeki bazı ilişkilerin ortaya çıkarılabileceğini beyan etti.

Abay ayrıca Ferhat Gündoğdu ile kişisel bir husumetinin bulunmadığını belirterek, Gündoğdu’nun başka kişilerin yönlendirmesiyle hareket etmiş olabileceğini düşündüğünü söyledi.

Üç ifade birlikte değerlendirildiğinde soruşturmanın önündeki en önemli başlıklar; 2022 ve 2024 klasman listelerinin hangi somut kriterlerle değiştirildiği, ilk ve ikinci listeler arasındaki farkların kimlerin talimatıyla oluşturulduğu, belirli geçmiş maçlarda görev yapan isimlerin neden aynı dönemde liste dışına çıkarıldığı, Futbol Yönetim Sistemi’nde manuel müdahale yapılıp yapılmadığı ve yapıldıysa kimlerin talimatıyla gerçekleştirildiği olarak öne çıkıyor.

44 kişi ifade verdi

Soruşturma kapsamında, düzenlenen operasyon öncesi ve sonrası çok sayıda görevli ve eski hakem, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’nde müşteki ve tanık olarak ifade verdi.

İfade veren bazı görevli hakemlerin isimleri şöyle:

“Abdullah Buğra Taşkınsoy, Erdem Onur Uçarcı, Sarper Barış Saka, Murat Zirek, Kerem Ersoy, Oğuzhan Uğurlu, Zorbay Küçük, Mustafa İlker Coşkun, Gamze Durmuş Pakkan, Burak Pakkan, Mehmet Dilaver Ay, Burak Taşkınsoy, Ümit Öztürk, Emir Eray Eyisoy, Direnç Tonusluoğlu, Abdullah Polat, Mert Güzenge, Taner Gizlenci, Tugay Kaan Numanoğlu, İbrahim Hakan Ceylan, Burak Şeker, Burak Erdoğan, Mesut Arık, Abdulkadir Bitigen.”

Yine müşteki ve tanık olarak eski hakemler Deniz Ateş Bitnel, Alparslan Dedeş, Hüseyin Göçek, Mete Kalkavan, Süleyman Abay, Alper Ulusoy, Ali Tuna, Emre Altun da ifade verdi.

Soruşturmaİstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Bürosunun koordinasyonunda yürütülen “Hakemler dosyası” soruşturması kapsamında, bazı şüpheliler hakkında “eziyet” ve “resmi belgede sahtecilik” suçlarına ilişkin iddialar olduğu belirlenmişti.

Dosya kapsamında açık kaynak araştırmaları, MASAK ve HTS çalışmaları, müşteki ve tanık ifadeleri ile bilirkişi tespitleri sonucunda MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu ile MHK üyesi olan bazı hakem ve gözlemcilerin suçla bağlantılı olabilecekleri değerlendirilmişti.

Bunun üzerine İstanbul, Ankara, Elazığ ve Manisa’da belirlenen adreslere düzenlenen operasyonda Ferhat Gündoğdu, TFF Faal Hakemler Derneği Başkanı Ferdi Karadoruk, eski TFF Merkez Hakem Kurulu Başkan Vekili Ahmet Şahin, eski TFF Merkez Hakem Kurulu Üyesi Yunus Yıldırım, TFF Eğitim ve 4’üncü Bölge Sorumlusu Sebahattin Şahin, TFF Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği İstanbul Şubesi Teşkilat Sorumlusu Alican Sağlar ile TFF Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği İstanbul İl Hakem Kurulu Başkanı Emre Kosif gözaltına alınmıştı.