Lüksemburg’da iki amatör arkeoloğun bulduğu ve 308 bin avro ödül kazandığı 1600 yıllık Roma hazinesinden Türkiye coğrafyasına uzanan sürpriz bir tarihsel bağ çıktı.
Lüksemburg’un kuzeyindeki Holzthum bölgesinde iki amatör arkeolog Roma İmparatorluğu’nun son dönemlerine ait 141 adet altın sikke ve antik bir fortifikasyonun temel kalıntılarını ortaya çıkardı. Lüksemburg Kültür Bakanlığı ve Ulusal Arkeolojik Araştırma Enstitüsü (INRA) tarafından duyurulan keşifte “solidus” adı verilen altınların MS 364-408 yılları arasında hüküm süren dokuz ayrı imparator adına basıldığı belirlendi.
İlk 38 sikkeyi bularak yetkililere haber veren amatör arkeologlara kültürel miras mevzuatı kapsamında 308.600 avro (yaklaşık 17,1 Milyon TL) ödendi.
INRA uzmanlarınca yürütülen kazılarda sikkelerin yanı sıra Geç Roma dönemine ait “burgus” türünde küçük bir kule yapısının temelleri de gün yüzüne çıkarıldı. II. Dünya Savaşı’ndaki Bulge Muharebesi’ne sahne olan alanın riskli yapısı nedeniyle çalışmalar Lüksemburg Ordusu Patlamamış Mühimmat İmha Hizmeti gözetiminde gerçekleştirildi.
Nümizmatik analizler Avrupa’nın ortasında bulunan hazinenin önemli bölümünün Anadolu coğrafyasıyla bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Sikkelerin Antakya ve Nicomedia (İzmit) gibi dönemin önemli imparatorluk merkezlerinde basıldığı tespit edildi.
Özellikle Nicomedia basımlı 17 altın sikkenin varlığı Batı Avrupa buluntuları açısından oldukça nadir. Araştırmacılar, bu özel parçaların MS 364’te Ancyra’da (Ankara) imparator ilan edilen I. Valentinianus’un Galya ve İtalya seferleri/intikali sırasında bölgeye taşınmış olabileceğini değerlendiriyor.
En son tarihli parçaların MS 394-402 dönemine ait olması nedeniyle definenin MS 395 civarında gömüldüğü tahmin edilse de bölgenin o dönemdeki istikrarlı yapısı sebebiyle altının neden terk edildiği gizemini koruyor. Yapılan detaylı labaratuvar incelemelerinde ayrıca dönemin parasal hilelerine ışık tutan üzeri altın kaplı bakır ve gümüş/kalay alaşımlı sahte antik sikkeler de tespit edildi.