Bir milyon kişiyi ilgilendiriyor: GSS borçları silinecek ama nasıl?

AK Parti’nin Genel Sigortası (GSS) borçlarına yönelik hazırladığı yeni düzenlemeden yaklaşık 1 milyon kişinin yararlanması bekleniyor. 23 Ekim’de hazırlığa ilişkin yeni ayrıntılar ortaya çıkarken borçların silinmesinin sağlık hizmetlerinden yararlanma koşullarına etkisi de netleşmeye başladı.

TBMM’ye sunulması beklenen kanun teklifiyle 1 Ocak 2017 tarihinden önce oluşmuş ve henüz ödenmemiş GSS prim borçlarının tahsilinden vazgeçilecek. Böylece 2016 yılına ait prim borçlarının yanı sıra gecikme cezası ve gecikme zamları da silinecek.

Daha önce çıkarılan düzenlemelerle 2012-2015 dönemine ait GSS prim borçlarının tahsilinden vazgeçilmişti. Yeni düzenlemenin de yılbaşından önce yasalaşması, 1 Ocak 2027 itibarıyla uygulanması öngörülüyor. Ancak teklif henüz yasalaşmadığı için takvim ve kapsam kesinleşmiş değil.

Düzenleme, herhangi bir işte sigortalı olarak çalışmayan, eşi veya anne babası üzerinden sağlık hizmeti alamayan ve GSS primini kendisi ödemekle yükümlü olan kişileri ilgilendiriyor.

Bu kapsamda 2016 yılına ait ödenmemiş prim borçlarının tamamının, gecikme cezası ve zamlarıyla birlikte kaldırılması bekleniyor.

Ancak geçmiş dönemde prim borcunun bir bölümünü veya tamamını ödemiş olanlara para iadesi yapılması öngörülmüyor. Dolayısıyla düzenleme tahsil edilmemiş borçları ortadan kaldırmayı amaçlıyor.

Yeni düzenleme yalnızca 1 Ocak 2017 öncesinde oluşan borçları kapsayacak. Bu nedenle 2017 ve sonraki yıllara ait GSS prim borçları silinmeyecek.

Son yıllarda yaklaşık 10 yıllık dönemi geride bırakan prim borçlarının kanunlarla kaldırılması, ilerleyen yıllarda benzer düzenlemelerin yapılabileceği beklentisini doğursa da 2017 ve sonrasına ait borçların silinmesine yönelik kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.

Bu borçların kaldırılması için ayrıca yasal düzenleme yapılması gerekiyor.

Düzenlemenin sağlık hizmetlerine erişim açısından da sonuçları olacak. Ancak 2016 yılına ait prim borcunun silinmesi tek başına anlaşmalı özel hastanelerden yararlanma hakkı sağlamayacak.

Borcu silinenlerin özel hastanelerden SGK kapsamında sağlık hizmeti alabilmesi için diğer sigortalılık ve prim koşullarını da karşılaması gerekiyor.

SGK mevzuatına göre GSS primini kendisi ödemekle yükümlü olanlar ve BAĞ-KUR’luların sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için genel olarak son bir yılda en az 30 günlük prim koşulunu sağlaması ve 60 günden fazla prim borcunun bulunmaması gerekiyor. Borçların tecil veya taksitlendirilmesi gibi istisnalar da bulunuyor.

Bu nedenle 2016 yılı borcu silinen ancak sonraki yıllara ait prim borçları nedeniyle gerekli koşulları sağlayamayan kişiler, SGK üzerinden özel hastanelerden yararlanamayacak.

Öte yandan prim koşullarını karşılayanların yararlanabileceği özel hastanelerin de SGK ile sözleşmeli olması gerekiyor. Bu hastanelerde ilave ücret ve katılım payı alınması mümkün.

GSS prim borcu bulunan yurttaşların kamu hastanelerinden sağlık hizmeti alabilmesini sağlayan uygulama, 2026 yılı sonuna kadar uzatılmıştı.

7 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda, ilgili GSS ve BAĞ-KUR kapsamındaki kişiler, prim borçları bulunsa bile 31 Aralık 2026’ya kadar Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler ile devlet üniversitesi hastanelerinden yararlanabilecek.

Ancak bu uygulama, SGK anlaşmalı özel hastaneleri kapsamıyor.

Yıl sonunda sürenin yeniden uzatılmaması halinde prim borcu bulunan ve normal sigortalılık koşullarını karşılamayan kişilerin sağlık hizmetlerine erişiminde yeniden kısıtlamalar gündeme gelebilecek.

Sosyal güvencesi bulunmayan ve GSS primini kendisi ödemek zorunda olan yurttaşların aylık prim tutarı, Aralık 2025’te yapılan artışla brüt asgari ücretin yüzde 3’ünden yüzde 6’sına çıkarıldı.

SGK’nin açıkladığı tutara göre 2026 yılında aylık GSS primi 1.981,80 TL olarak uygulanıyor.

Ancak hane içinde kişi başına düşen aylık geliri brüt asgari ücretin üçte birinin altında olanların GSS primleri devlet tarafından karşılanıyor.

Habertürk’ün SGK verilerine dayandırdığı bilgilere göre, primini kendisi ödemekle yükümlü olanlar ile primi devlet tarafından karşılananların oluşturduğu ilgili GSS kategorilerinde toplam 9 milyon 503 bin 348 kişi bulunuyor. Bunların 2 milyon 51 bin 75’i primini kendisi ödemekle yükümlüyken yaklaşık 7,45 milyon kişinin primi devlet tarafından karşılanıyor.

Ancak bu rakamlar GSS prim borcu bulunan kişilerin toplam sayısını göstermiyor.

GSS prim borcu bulunan yurttaşlar, e-Devlet’teki ” Tescil ve Prim Borcu Sorgulama” hizmetinden mevcut borçlarını ve sigortalılık durumlarını kontrol edebiliyor.

Gelirinin prim ödemeye yeterli olmadığını düşünenler ise ikamet ettikleri yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına başvurarak gelir testi yaptırabiliyor.

Yeni düzenlemenin uygulama biçimi ise kanun teklifinin TBMM’de kabul edilmesinin ardından kesinleşecek.