Evler elmas taşlarla örülü: Aydaki morfolojik yapı neyse burada da o var

Almanya’nın Bavyera eyaletindeki Nördlingen kasabası, 15 milyon yıl önce Dünya’ya çarpan bir kilometrelik meteorun açtığı 24 kilometrelik kraterin tam zemininde bulunuyor. Bilimsel analizler, kasabadaki kule, kilise ve surların yapımında kullanılan taş blokların çarpma esnasında oluşan yaklaşık 72 bin ton mikroskobik elmas parçacığı içerdiğini ortaya koyuyor.

Miyosen döneminde saatte on binlerce kilometre hızla bölgeye çarpan dev gök taşı, yerkabuğunda yüzlerce metre derinliğinde devasa bir çöküntü oluşturdu. Orta Çağ insanları 9. yüzyıldan itibaren bu doğal dairesel çanağın tabanını korunaklı bularak Nördlingen kasabasını inşa etmeye başladı. Yüzyıllar boyunca sönmüş bir yanardağ sanılan yerleşimin zeminindeki jeolojik yapının bir meteor krateri olduğu, 1960 yılında yapılan mikroskobik incelemeler sonucunda kanıtlandı.

Çarpma anında oluşan aşırı yüksek basınç ve sıcaklık, yeraltındaki karbon katmanlarını doğrudan şok metamorfizmasına uğratarak suevit isimli çarpma taşına dönüştürdü. Orta Çağ taş ustaları, başta kentin simgesi Aziz George Kilisesi olmak üzere neredeyse tüm yapıları bu yerel ocaklardan çıkardıkları bloklarla inşa etti. Binaların duvarlarında yer alan ve toplam ağırlığı 72 bin tonu bulan mikroskobik elmaslar, yapılara gün ışığında belirli açılardan fark edilen özel bir parlaklık kazandırdı.

Kenti 14. yüzyıldan beri çepeçevre saran savunma tahkimatı, meteor kraterinin dairesel geometrisini doğrudan takip eden bir hat üzerinde yükseliyor. Nördlingen, Almanya sınırları içinde savunma surları, kuleleri ve yürüyüş yolları bütünüyle sağlam kalan üç Orta Çağ yerleşiminden biri olarak korunuyor. Gökyüzünden bakıldığında kusursuz bir daire çizen bu sur hattı, yerleşimi hem askeri kuşatmalardan korudu hem de krater tabanındaki orijinal kentsel dokunun bozulmadan günümüze ulaşmasını sağladı.

Nördlinger Ries kraterinin zemin yapısı Ay yüzeyindeki krater morfolojisi ve kayaç yapısıyla doğrudan benzerlik gösteriyor. Bu özellik nedeniyle NASA, Apollo 14 ve Apollo 16 seferlerinden önce astronotlarını jeolojik saha tatbikatı yapmaları için Nördlingen’e sevk etti. Mürettebat, Ay yüzeyinden toplayacakları taş örneklerini doğru teşhis edebilmek amacıyla kasabanın krater tabanında ve elmaslı taş ocaklarında haftalar süren saha eğitimini tamamladı.