Polonya’da muhalefet, hükümeti güven oylamasıyla düşürmek istiyor

Polonya’da Anayasa Mahkemesinin üyeleri ve işleyişi konusunda Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ve hükümet arasındaki anlaşmazlık devam ederken eski Başbakan ve muhalefetteki Rozwoj Plus oluşumunun lideri Mateusz Morawiecki, Başbakan Donald Tusk liderliğindeki hükümete karşı güvensizlik önergesi vereceklerini duyurdu.

Eski Başbakan Morawiecki, Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski’nin görevlerinden uzaklaştırılmasıyla ülkede patlak veren krize ilişkin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından açıklama yaptı.

Morawiecki, “Tusk hükümetine karşı güvensizlik önergesi veriyoruz. Yeni bir parlamento çoğunluğunun belirleneceği seçimlere kadar (Polonya Parlamentosunun alt kanadı Sejm’in eski başkanı) Marek Jurek liderliğinde teknokrat bir hükümet kurulmasını öneriyoruz.” ifadelerini kullandı.

Anayasa Mahkemesinde yeniden yapılanmanın gerekli olduğunu savunan Morawiecki, bu konuda ülkedeki çok sayıda siyasi oluşumun hemfikir olduğunu ve Cumhurbaşkanı Nawrocki ile “Anayasa Mahkemesinin yasal başkanı” olarak adlandırdığı Swieczkowski’nin de bu görüşü paylaştığını ifade etti.

Morawiecki, “Bu yeniden yapılanma, bugün Anayasa Mahkemesine yönelik darbe girişiminde bulunanların katılımıyla gerçekleştirilemez! Onların yeri tarihin çöplüğüdür ve bağımsız mahkemeler önünde sanık olarak bulunmalıdırlar.” değerlendirmesini yaptı.

Mevcut koalisyon hükümetinin sona ermesinin yalnızca bir başlangıç olacağını belirten Morawiecki, Anayasa Mahkemesinde yaşananların bir daha tekrarlanmaması için somut bir plana ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Polonya meclisi Sejm’de 460 sandalye bulunurken muhalefetin hükümeti düşürebilmek için 231 oya ihtiyacı bulunuyor. Tusk liderliğindeki koalisyon hükümetinin mecliste 239 sandalyesi mevcut olduğundan muhalefetin güvensizlik oyu için 5 parçalı koalisyondan en az bir partiyi ikna etmesi gerekiyor.

Polonya Başbakanı Tusk’tan Anayasa Mahkemesi konusunda geri adım atmayacakları mesajı

Polonya Başbakanı Donald Tusk, Anayasa Mahkemesinin yapısı ve işleyişi konusunda Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ile yaşanan anlaşmazlığa ilişkin, hukuksuzluk ve şiddet karşısında geri adım atmayacaklarını ve bağımsız, demokratik Polonya’yı korumakta kararlı olduklarını bildirdi.

Başbakan Tusk, Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski’nin görevlerinden uzaklaştırılmalarıyla ülkede patlak veren krize ilişkin sosyal medya hesaplarından görüntülü mesaj paylaştı.

Anayasa Mahkemesi binasının önünde dün “utanç verici” olaylara tanıklık ettiklerini belirten Tusk, “Polonya’da bir daha asla benzer görüntülerle karşılaşmamayı çok isterim ancak huzurun sağlanmasının yolu, hukuksuzluk ve şiddet karşısında geri adım atmak olamaz.” ifadelerini kullandı.

Tusk, muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) ile eski Cumhurbaşkanı Andrzej Duda ve mevcut Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin Polonya’da hukukun üstünlüğünü yok etme sürecinin yeni bir aşaması olarak “Anayasa Mahkemesine ve yargıçlarına saldırdıklarını” savundu.

Demokratik bir devletin güçlü ve adaleti uygulama kapasitesine sahip olması gerektiğine dikkati çeken Tusk, polislerin her türlü saldırganlık belirtisine karşı sakin ancak kararlı şekilde müdahale ettiğini ifade etti.

Tusk, hükümetin parlamentodaki çoğunlukla birlikte mahkemeyi düzeltmek için girişimlerde bulunduğunu ancak bu girişimlerin cumhurbaşkanı ve PiS tarafından engellendiğini kaydetti.

Polonya Parlamentosunun alt kanadı Sejm’de yapılan seçimle hukuka uygun şekilde belirlenen yargıçların yemin ettiğini ancak Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin yeminlerini kabul etmeyi reddettiğini dile getiren Tusk, Swieczkowski’nin de söz konusu yargıçların görevlerine başlamasını engellediğini ileri sürdü.

Haftalar süren bekleyişin ardından görevlerini yerine getirmeye karar veren yargıçların saldırıya uğradığını savunan Tusk, polislerin ise Anayasa Mahkemesini saldırganlardan koruduğunu vurguladı.

Polonya’da demokrasiyi ve hukukun üstünlüğünü yok etmek isteyen siyasi güçler bulunduğunu dile getiren Tusk, bu kesimlerin Rusya yanlısı güçlerden destek aldığını ve mevcut süreçte internetteki Rus bot ordularından yararlandığını iddia etti.

Tusk, bağımsız ve demokratik Polonya’yı korumak için geri adım atmayacaklarını belirterek, “Bağımsız ve demokratik Polonya gibi bir hazineyi elde etmek için çok uzun süre bekledik, korkup geri adım atmayacağız. Güçlü bir devlet inşa etmeyi biz Polonyalılar olarak çok iyi başardık, onu teslim etmeyeceğiz.” diye konuştu.

Anayasa Mahkemesinin olması gerektiği gibi çalışmaya başlayacağından emin olduğunu aktaran Tusk, “Polonya güçlü, demokratik ve kararlıdır. Yok olmadı ve olmayacak.” dedi.

Öte yandan Cumhurbaşkanı Nawrocki, Anayasa Mahkemesinde anayasal düzenin ihlal edildiğini ve devletin anayasal bir organının zor kullanılarak ele geçirildiğini belirterek, siyasi durumun istikrara kavuşturulması ve anayasal düzenin yeniden tesis edilmesi amacıyla parlamentodaki siyasi güçlerin temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştiriyor.

Anayasa Mahkemesi krizi

Polonya Anayasa Mahkemesinin internet sitesinde 30 Ekim’de Mahkeme Başkanı Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Sochanski’nin görevlerinden uzaklaştırıldıklarına ilişkin bir duyuru yayımlanmıştı.

Gelişmeler üzerine Anayasa Mahkemesi binası önünde muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska’nın da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi toplanmış, mahkeme binası polis ablukasına alınmıştı.

Polis, bazı göstericilerin mahkemenin çitlerini aşmasının, bazılarının da polis memurlarına çeşitli cisimler atmasının ardından 3 kişinin gözaltına alındığını bildirmişti.

Swieczkowski ve yardımcısının görevlerinden uzaklaştırıldıklarının duyurulmasının ardından Anayasa Mahkemesinin en kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska, mahkemenin yönetimini üstlendiğini iddia etmişti.

Senegal’e gitmek üzere havalanan Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin uçağı, Anayasa Mahkemesindeki olaylar nedeniyle İspanya üzerinden Polonya’ya geri dönmüştü. Uçuş takip platformu Flightradar24’ün verilerine göre, Nawrocki’nin dönüş uçuşunu 1 milyondan fazla kişi takip etmişti.

Anayasa Mahkemesi binasına gelen Nawrocki ile mahkeme üyeleri arasında, Nawrocki’nin binaya girmeye çalıştığı sırada arbede yaşanmıştı.

Polonya’nın Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch ve Bükreş Büyükelçisi Pawel Soloch ülkedeki anayasa krizine tepki olarak istifa etmişti.

Mahkeme binası çevresinde polis ablukası devam ediyor.