Demans hastalarına umut: Anılar yapay zekayla canlandırılıyor

Yapay zeka teknolojileri Alzheimer ve demans hastalarının silinmeye yüz tutan anılarını yeniden canlandırarak hastalıkla mücadelede yeni bir dönem başlatıyor.

Bilim Teknoloji 21 Kasım 2026

Yapay zeka teknolojileri, Alzheimer ve demans hastalarının silinmeye yüz tutan anılarını yeniden canlandırarak hastalıkla mücadelede yeni bir dönem başlatıyor.

Avrupa Parlamentosu’nda ziyarete açılan gezici sergi, anıları yapay zeka aracılığıyla görsellere dönüştürerek toplumsal farkındalığı artırmayı hedefliyor. Bu kapsamda ‘Sentetik Anılar’ ve ‘Anı Radyosu‘ istasyonu Avrupa turuna çıktı.

Anımsama terapisini destekliyor

2023’te İspanya’daki huzurevlerinde sosyal hizmet uzmanları ve nöroterapistlerle başlatılan projede bir görüşmeci ve yapay zeka uzmanı eşliğindeki bir saatlik seanslarda hastaların anıları dinleniyor.

Ardından yapay zeka modelleri, anlatılan anıları kişiye özel görsellere dönüştürüyor. Proje ekibi, çalışmanın bir tedavi yöntemi olmadığının ancak geleneksel ‘anımsama terapisini’ destekleyen güçlü bir araç olduğunun altını çiziyor.

‘Tarifi imkansız acı’

Serginin Brüksel durağına katılan Avrupa Parlamentosu’nun Belçikalı üyesi Hilde Vautmans da babasıyla ilgili çocukluk anılarını yapay zekayla yeniden canlandırdı. Milletvekili, Alzheimer nedeniyle babasının zamanla kendisini tanıyamaz hale gelmesini ‘tarifi imkansız bir acı’ olarak tanımladı.

Kendi deneyiminden yola çıkarak teşhis sürecinin önemine dikkat çeken Vautmans, unutkanlık belirtilerinin ilk etapta ‘stres veya yoğun iş temposu’ olarak görülüp inkar edilebildiğini ancak erken teşhisin hayati önem taşıdığını söyledi.

Avrupa’da vaka sayısı

Güncel veriler, Avrupa genelinde 12 milyondan fazla kişinin demansla yaşadığını ve bu sayının 2050’ye kadar 20 milyona yükseleceğini gösteriyor. Vakaların yüzde 60 ila 80’ini oluşturan Alzheimer’da erken teşhis; hastaların kaygı düzeyini düşürürken, ilk evrelerde daha etkili olan tedavilere erişimi kolaylaştırıyor.

Ancak 12 Avrupa ülkesinde 681 kişinin katılımıyla yapılan son anket, toplumun hastalığı yeterince bilmediğini ortaya koydu. Ankete katılanların yarısından azı Alzheimer’ın en yaygın demans türü olduğunu bilirken, pek çok kişi hastalığı yaşlanmanın önlenemez bir parçası olarak görüyor.

Serginin açılışında konuşan Avrupa Beyin Konseyi İcra Direktörü Frederic Destrebecq, etkinliğin insan beyninin gücünü ve benzersizliğini hatırlattığını belirterek “Bu sergi, hayattaki en değerli varlığımıza göz kulak olmanın ve onu korumanın ne kadar elzem olduğuna dair güçlü bir çağrıdır” dedi.

10Haber bültenine üye olun, gündem özeti her sabah mailinize gelsin.