Andy Burnham İngiltere’nin yeni başbakanı oldu

Andy Burnham İngiltere başbakanı olarak bugün göreve başlıyor.

Burnham bugün Kral III. Charles ile yaptığı görüşmenin ardından Keir Starmer’ın yerini resmen alarak İngiltere’nin 59. ve son 10 yıldaki yedinci başbakanı oldu.

Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch, ülkenin “zor kararlar alabilecek, İşçi Partisi milletvekillerine karşı durabilecek” birine ihtiyaç duyduğu bir dönemde göreve gelecek başbakanın “insanları memnun etmeye çalışan biri” olduğunu söylemişti.

“Bu görev bir popülerlik yarışması değil. Bu binanın dışındaki tüm insanların hayatını iyileştirmekle ilgili Ve o ne yapacağını söylemedi. Bunların hepsi havada kalan şeyler” demişti.

BBC’nin derlediği habere göre Burnham 379 milletvekilinin desteğini almasının ardından tek aday olduğu kısa bir yarış sonrasında 17 Temmuz Cuma günü resmen İşçi Partisi lideri ilan edildi.

Bazı muhalefet partileri başbakanlığı için güçlü yetki almasını sağlamak amacıyla Burnham’a genel seçim çağrısı yapmasını söyledi.

Bununla birlikte, İşçi Partisi Genel Başkan Yardımcısı Lucy Powell, Burnham’ın 2024 genel seçimlerinde partinin seçim beyannamesinde verdiği sözlere sadık kalacağını, ancak daha iddialı bir yaklaşım sergileyeceğini vurguladı.

Powell, BBC’dan Laura Kuenssberg’in programında “Beyanname vaatlerini yerine getirmek için gereken daha kapsamlı ve cesur adımları biliyor” dedi.

Makerfield milletvekili ve Manchester’ın eski belediye başkanı olan Burnham’ın siyasi istikrarın yaşam maliyeti konusunda “insanlara daha fazla nefes alma alanı sağlamakla” birlikte somut iyileşmeler getirmesi gerektiğini söylemesi bekleniyor.

Burnham’ın üst düzey ekibine kimi atayacağı henüz net değil.

Özellikle kritik önemdeki maliye bakanlığı görevinin kime verileceği konusunda yoğun spekülasyonlar yapılıyor.

Enerji Bakanı Ed Miliband başlangıçta en olası aday gibi görünüyordu ancak son günlerde İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, Hazine’de Rachel Reeves’in yerini alabilecek bir başka isim olarak öne çıktı.

Göreve gelecek başbakanın ekibi, Burnham’ın görevinin ilk aylarında atması beklenen bazı adımlara ilişkin ipuçlarını şimdiden verdi.

Bunlar arasında, tüm yetişkin vatandaşlara devlet tarafından dijital kimlik verilmesi planının iptal edilmesi de bulunuyor. Bu adım, “önceliklerin yeniden belirlenmesi” olarak tanımlandı.

Kuzey Denizi’nde yeni ve doğal gaz sondajı planlarının da gündeme gelmesi bekleniyor; bu planlar, su ve enerji şirketlerinin kamu denetimine alınması ve yeni sosyal konut inşa programı gibi Burnham’ın bir dizi önleminin bir parçasını oluşturuyor.

Ancak çevre aktivistleri, faturalarını düşürmeyeceğini öne sürerek Burnham’a, Kuzey Denizi’nde yeni sondaj ruhsatları verilmeyeceği vaadinde bulunan İşçi Partisi’nin 2024 seçim beyannamesine sadık kalması çağrısında bulundu.

Petrol ve doğal gaza ilişkin planların ayrıntıları henüz netleşmemiş olsa da, göreve başlayacak olan başbakanın beyannamede yer alan taahhüde bağlı kalması ve yalnızca halihazırda ruhsatı bulunan sahalarda petrol ve doğal gaz üretimi yapması bekleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump, 19 Temmuz Pazar günü sosyal medya üzerinden yaptığı bir paylaşımla, daha fazla sondaj yapılmasına yönelik bu hamleyi memnuniyetle karşıladı.

Starmer’ın istifası

Buckingham Sarayı’ndan bugün yapılan yazılı açıklamada “Sayın Keir Starmer, bu sabah Kral 3. Charles tarafından kabul edildi ve Başbakanlık ile Hazine Birinci Lordluğu görevlerinden istifasını sundu. Kral 3. Charles da istifayı kabul etti.” ifadelerine yer verildi.

“Yüzümde bir tebessümle veda ediyorum”

Başbakanlık Ofisi 10 Numara’nın bulunduğu Downing Sokağı’nda bazı kabine üyeleri ve destekçilerinin alkışlarıyla karşılanan Starmer, Kral 3. Charles’a resmi istifasını tebliğ etmeden önce gazetecilere açıklamada bulundu.

Starmer, “Birazdan Majesteleri Kral’ı ziyaret ederek istifamı sunacağım ve Başbakan olarak görev yaptığım dönemi resmen sonlandıracağım. Benim görevim tamamlandı.” ifadelerini kullandı.

Liderliğini yürüttüğü İşçi Partisini 2019’daki yenilgiden çıkararak yeniden ayağa kaldırdığını söyleyen Starmer, 2024 genel seçimlerinde ezici bir zafer kazandıklarını ifade etti.

Starmer, “O günden bu yana bu büyük ülkeye ve sizlere Başbakan olarak hizmet etmek hayatımın en büyük onuru oldu. İngiltere’nin bugün, 2 yıl öncesine kıyasla daha güçlü ve daha adil bir ülke olduğuna yürekten inanıyorum.” değerlendirmesinde bulundu.

Ekonominin daha güçlü olduğunu, kamu hizmetlerinin iyileştiğini, sağlık sistemindeki bekleme sürelerinde önemli düşüş yaşandığını dile getiren Starmer, “Her gün daha fazla çocuk yoksulluktan kurtarılıyor, göç önemli ölçüde azaldı. Savunma ve güvenlik alanındaki duruşumuz çok daha sağlam hale geldi ve uluslararası itibarımız önemli ölçüde güçlendi.” diye konuştu.

Starmer, ülkenin en güzel yönlerine en ön sıradan tanıklık etme ayrıcalığına büyük önem atfettiğini belirterek, “Bugün düşmanlarımızın, sahip olduğumuz değerlere, özgürlüğümüze, nezaketimize ve açıkçası Ukrayna’nın cesur halkına verdiğimiz sarsılmaz desteğe karşı bizi bölmek için ellerinden geleni yapacakları bir dünyayla karşı karşıyayız. Böylesi saldırılar karşısında, etrafımızdaki Britanya’nın büyüklüğünü unutmamamız hayati önem taşıyor.” görüşünü dile getirdi.

Görevi devrettiği Andy Burnham’a başarılar dilediğini aktaran Starmer, kendisine tam destek verdiğini iletti.

Starmer, “Görevimden gönül rahatlığıyla ayrılıyor, yüzümde bir tebessümle veda ediyor ve birlikte başardığımız her şeyden büyük gurur duyuyorum.” dedi.

Partiden yükselen “istifa” seslerine yanıt verdi

Ekonomi, Jeffrey Epstein bağlantılı Peter Mandelson’u Washington Büyükelçisi ataması ve mayıstaki yerel seçim mağlubiyeti nedeniyle büyük eleştiriler alan ve görevi bırakmaya çağrılan Starmer üzerindeki istifa baskısı, 18 Haziran’da yapılan Makerfield ara seçiminde Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’ın milletvekili seçilmesinin ardından daha da artmıştı.

Parti ve kabine içindeki isimlerin yeni lider olarak görmek istediği Burnham’ın Meclis’e girmeye hak kazanmasından 4 gün sonra basının karşısına çıkan Starmer, partisinin bir sonraki seçime farklı bir liderle gitmek istediğini belirtmiş ve İşçi Partisi liderliğinden istifa etmişti.

Starmer, yeni lider seçilene kadar başbakanlık görevini yürüteceğini kaydetmiş ve partiye seçim sürecini 9 Temmuz’da başlatma talimatı vermişti.