Erdoğan ile Zelenski’den ortak açıklama: Karadenizde yeniden tahıl koridoru önerisi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın dünkü konuğu Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’ydi. İki lider Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi’nde görüştü. Görüşmenin ardından basına ortak açıklamada bulundular.

Savaşın yol açtığı kayıp ve yıkımların her geçen gün arttığını belirten Erdoğan, “Savaşta hayatını kaybedenler için Sayın Zelenski’ye ve dost Ukrayna halkına taziyelerimi tekrar iletiyorum. Kendisiyle bugünkü görüşmelerimizde Ukrayna’da barışın sağlanmasına yönelik son dönemde artan çabaları ve ‘deki güvenlik durumunu etraflıca ele aldık. Savaşın özellikle Amerikan Başkanı Trump’ın da çabalarıyla diplomatik yollarla sona erdirilmesine yönelik girişimlerin yeniden hız kazanmış olmasından memnuniyet duyuyoruz” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin ev sahipliğinde Ukrayna ve Rusya arasında gerçekleştirilen müzakerelerin diplomasi yoluyla somut sonuçlar elde edilebileceğini gösterdiğine dikkati çekerek, “Bugün geldiğimiz noktada da ‘Adil bir barışın kaybedeni olmaz.’ diyoruz. Barışa giden yolu açmak için elimizden gelen her türlü gayreti göstermeye hazır olduğumuzu vurgulamak isterim” ifadelerini kullandı.

Zelenski ile görüşmesinde, Karadeniz’de seyrüsefer emniyetinin sağlanmasına yönelik fikir teatisinde bulunduklarının altını çizen Erdoğan, şöyle devam etti:

“Savaşın başından bu yana Karadeniz’de güvenlik ve istikrarın muhafazası için aktif çaba gösteriyoruz. Ancak son dönemde yaşanan tırmanmaya paralel olarak çatışmaların Karadeniz’e sıçradığına şahit oluyoruz. Sivil gemilere yönelik saldırıların ve Karadeniz’de tırmanmayı artıracak adımların hiç kimseye fayda sağlamayacağı açıktır. Bu saldırıları kimden gelirse gelsin ve gerekçesi ne olursa olsun hiçbir şekilde kabul etmemiz mümkün değildir. Bu konuda tüm tarafları sorumlu ve bu şekilde de hareket etmeye davet ediyoruz. Karadeniz’de seyrüsefer emniyetini yeniden tesis etmek amacıyla taraflarla görüşmelerimizi sürdüreceğiz.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu konuda mutabakata varılmasının Ukrayna’da kalıcı barış sağlanması yönündeki çabalara da ivme kazandıracağına inandığını dile getirdi.

Bu konuyu Rusya’yla da görüşerek özellikle süreci ilerletmeyi hedeflediklerine işaret eden Erdoğan, “Bugün ayrıca stratejik ortağımız Ukrayna’nın toprak bütünlüğü, egemenliği ve bağımsızlığına olan bağlılığımızı bir kez daha teyit ettik. Ülkelerimiz arasında 2022 yılında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması’nın 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe girmesi, ikili ekonomik ve ticari ilişkilerimiz açısından önemli bir adım teşkil etmiştir. Bu anlaşma, bizi 10 milyar dolar ticaret hacmi hedefimize bir adım daha yaklaştırmıştır. Son olarak zorlu savaş koşullarına rağmen Ukrayna’yı terk etmeyen şirketlerimizin Ukrayna’nın yeniden imarına da inşallah önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum. Değerli dostum Sayın Zelenskiy’e bu ziyaret sebebiyle teşekkür ediyor, sözü kendisine bırakıyorum” diye konuştu.

Zelenski’nin konuşmasından öne çıkanlar ise şöyle:

Net ve kapsamlı işbirliği ile Ukrayna’nın gerçek barış ve güvenliğe ulaşmasını sağlayan tüm umut vadeden gelişmeleri desteklemeye hazır olması nedeniyle Erdoğan’a teşekkür eden Zelenski, “Görüşmemizin Uluslararası Karadeniz Günü’ne denk gelmesi de sembolik bir anlam taşıyor” diye konuştu.

Zelenski, “Rusya 2014’ten bu yana sürdürdüğü saldırganlıkla Karadeniz’deki durumu sürekli olarak adım adım daha da kötüleştiriyor” diyerek, şöyle devam etti:

“Türkiye egemenliğimizi, toprak bütünlüğümüzü ve Karadeniz’de güvenli seyrüseferi sağlayabilecek, Karadeniz bölgesinde normal yaşam koşullarını yeniden tesis edebilecek adımlarımızı istikrarlı bir şekilde destekliyor.”

Erdoğan ile bu konuda fayda sağlayabilecek bazı yeni fikirleri ve önerileri ele aldıklarını belirten Zelenski, “Bu diyalog için Sayın Erdoğan’a teşekkür ediyorum. Bunlar arasında gıda güvenliği de yer alıyor. Bugün Erdoğan ile Karadeniz Tahıl Koridoru üzerinde çalışma konusunda mutabık kaldık. Amacımız bu koridorun varlığını sürdürmesini ve etkin bir şekilde işlemesini sağlamaktır” ifadelerini kullandı.

Zelenski, Kasım ayının ilk yarısında gerçekleştirilmesi öngörülen Ukrayna, ABD ve Rusya arasındaki üçlü formata hazırlandıklarını belirterek, “Sayın Cumhurbaşkanı ile bu formatın perspektiflerini ve diğer imkanları, özellikle Türkiye’nin ve tüm Avrupa’nın sürece dahil edilmesi olanaklarını, ayrıca burada, Türkiye’de toplantılar düzenlenmesi ihtimalini görüştük” diye konuştu.

“Barışın sağlanması için güçlü kararlara ihtiyaç var” diyen Zelenski, Rusya’ya her düzeyde barışın alternatifi olmadığı ve Ukrayna’ya verilen desteğin azalmayacağı mesajının iletilmesi gerektiğine dikkati çekti.

Zelenski, Rusya’nın gerilimi azaltıcı adımlar atmak zorunda bırakıldığında gerilimin düşürülmesine yönelik adımların mümkün olduğuna işaret etti.

Görüşmede Türkiye-Ukrayna ikili işbirliğinin de ele alındığını aktaran Zelenski, şunları söyledi:

“Ülkelerimiz savunma alanında ve savunma sanayisinde doğal müttefiklerdir. Bu işbirliği giderek daha da güçlenecektir. Yeni ortak sanayi projeleri ve diğer ekonomik projeler üzerinde çalışıyoruz. Ülkelerimiz arasındaki serbest ticaret anlaşması yürürlüğe girdi. Bu da Ukrayna ve Türk iş dünyası için yeni fırsatlar yaratıyor.”

Zelenski, denizlerde seyrüsefer serbestisinin güvence altına alınması konusunda sağlanacak ilerlemenin, serbest ticaret anlaşmasının tüm potansiyeliyle hayata geçilmesine de katkıda bulunacağına işaret ederek, “Enerji ve altyapı alanlarında da önemli bir potansiyele sahibiz. Hem Ukrayna’yı hem de Türkiye’yi güçlendirebilecek projeler mevcut. Özellikle Rusların şehirlerimizin ve köylerimizin enerji altyapısına yönelik terör saldırılarını yoğunlaştırdığı bu dönemde, ortaklarımızla hayata geçireceğimiz her enerji projesi büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin enerji şirketlerinden temsilcilerle de bir araya geldiklerini söyleyen Zelenski, “Önümüzdeki hafta jeneratör ve diğer enerji ekipmanlarının tedarikinde artış bekliyoruz” dedi.

Zelenski, iki ülkenin iş dünyası temsilcilerinin de görüştüğünü belirterek, bu konuda minnettar olduğunu dile getirdi.

Cumhurbaşkanları düzeyinde üzerinde mutabık kalınan hususların süratle hayata geçirilmesini beklediğini vurgulayan Zelenski, “Türkiye’ye verdiği tüm destek için ve zorlu koşullara rağmen güvenlik ve ekonomi alanlarındaki işbirliğimizin giderek güçlenmesinden dolayı minnettarım” dedi.

Hakan Fidan: Artık bu savaş taşınamaz

Dışişleri Bakanı Fidan, Atlanta’daki G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından gündemi değerlendirdi. Rusya-Ukrayna Savaşına ilişkin Fidan, “Yaklaşık 5 yıl olmuş bu savaş başlayalı. Artık bu savaş taşınamaz. Dolayısıyla Rusya ve Ukrayna, büyük bir fedakarlıkta bulunarak bir anlaşmaya varmak zorundalar.” dedi

G20 Dışişleri Bakanları toplantısında Karadeniz, Basra Körfezi ve Kızıldeniz’de yaşanan ve küresel tedarik zincirlerini “tıkayan” krizleri ele aldıklarını bildiren Fidan, Türkiye’nin bu konulardaki duruşunu bir kez daha gündeme getirdiklerini söyledi.

Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin konuların masada ele alınmasının kolay olmadığının herkes tarafından bilindiğini belirten Fidan, “Tarafların kendi pozisyonlarını net bir şekilde ortaya koyması önemli. Biz Türkiye olarak hem arabulucu rolümüzü hem de onun da ötesinde, daha da önemlisi, diğer ülkelerden daha yapıcı ama problem çözücü bir pozisyon almayı önemsiyoruz.” diye konuştu. 

Rubio’dan tahıl koridoruna destek

Amerikan Dışişleri Bakanı Marco Rubio da İstanbul’daki görüşmede de dile getirilen Karadeniz’de saldırıların durması ve bir tahıl koridorunun yeniden hayata geçmesi önerisine destek veren bir açıklama yaptı.