İran, Çin ve Rusya askeri tatbikat yapacak, ABD rest çekti

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansına göre her yıl İran, Rusya ve Çin arasında yapılan “Deniz Güvenlik Kuşağı” adlı tatbikat yarın Umman Denizi ve Hint Okyanusu’nun kuzeyinde icra edilecek.

Tatbikat Devrim Muhafızları Ordusu Donanması ile Çin ve Rus deniz kuvvetlerinin katılımıyla gerçekleştirilecek.

Deniz Güvenlik Kuşağı tatbikatının Sözcüsü Tuğamiral Hasan Maksudlu “Bu tatbikatın temel amacı Umman Denizi ve Kuzey Hint Okyanusu’nda güvenliği ve sürdürülebilir denizcilik etkileşimlerini geliştirmektir.” dedi.

İranlı komutan “Deniz güvenliğini ve emniyetini tehdit eden faaliyetlere karşı koymak için ortak eylemlerde yakınlaşma ve koordinasyon sağlamak, özellikle ticari gemilerin ve tankerlerin korunması ve deniz terörizmiyle mücadele, bu ortak tatbikatın temel odak noktalarından bazılarıdır.” ifadelerini kullandı.

Tatbikata katılan Rus filosunun komutanı Alexei Sergeev de “Herhangi bir bölgede ortak tatbikatlar yapmaya hazırız. Buna, her iki taraftan gemi ve botlarla gerçekleştirilecek terörle mücadele operasyonları gibi özel tatbikatlar da dahildir.” değerlendirmesinde bulundu.

İran, Rusya ve Çin “Deniz Güvenlik Kuşağı” adıyla ilki Aralık 2019’da olmak üzere her yıl söz konusu bölgede tatbikat yapıyor.

ABD: ‘Trump orduyu kullanmaya hazır’ 

İran’ın Çin ve Rusya eşliğinde Hürmüz Boğazı’nda tatbikatlar yapacağını duyurmasından saatler sonra ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance önemli açıklamalar yaptı.

İran yarı resmi haber ajansları üzerine bir ayda yaptığı 3. tatbikat olacak olan “Güvenlik Kuşağı” tatbikatının Çin ve Rusya gemilerinin katılımıyla yapılacağını duyurdu.

ABD uçakları ve savaş gemileriyle kuşatılan Hürmüz Boğazı’nda yapılacak tatbikatın duyurulmasından kısa süre sonra da Rusya’nın uçan komuta merkezi uçağı Tupolev Tu-214PU, namıdiğer ‘Kıyamet Uçağı’ da Tahran’a indi.

Bu gelişmeler yaşanırken ABD’nin Başkan Yardımcısı J.D. Vance The Fox News haber kanalındaki canlı yayında Salı günü Cenevre’de gerçekleştirilen görüşmeleri değerlendirirken İran’ı uyardı.

Vance ‘Müzakereler bazı açılardan iyi gitmiş olsa da, Başkan’ın belirlediği bazı kırmızı çizgilerin İran tarafından hala kabul edilmediği ve üzerinde çalışılmadığı çok açıktı. Başkan (Trump), diplomasi çıkmaza girerse askeri harekat başlatma hakkına sahip” diye konuştu.

Vance, ABD kanalı Fox News’e Cenevre’de yapılan İran müzakereleri konusunda değerlendirmelerde bulundu.

Başkan Donald Trump’ın İran ile görüşmeler konusunda “birçok seçeneği” olduğunu belirten Vance, “Çok güçlü bir ordumuz var. Başkan bunu kullanmaya istekli olduğunu gösterdi. Ayrıca olağanüstü bir diplomatik ekibi de var. Bunu da kullanmaya istekli olduğunu gösterdi.” dedi.

Vance, ABD’nin belli kırmızı çizgileri olduğunu, öncelikli olarak İran’ın nükleer silah edinmesini istemediklerini belirterek, “Eğer İran nükleer silah edinirse, onlardan sonra nükleer silah edinmeyi isteyecek birçok rejim daha var, bunlardan bazıları dostane, bazıları o kadar dostane değil.” dedi.

Böyle bir durumun ABD halkı için felaket olacağını kaydeden Vance, Başkan Trump’ın bunu önlemeye çalıştığını savundu.

Vance, “Şimdi, Başkan’ın da söylediği gibi, bunu diplomatik bir müzakere yoluyla çözmeyi çok isteriz, ancak Başkan’ın masada tüm seçenekleri duruyor.” diye konuştu.

Gerçekleştirilen görüşmelerin “bazı açılardan iyi gittiğini” belirten Vance, “Ancak İranlıların Trump’ın belirlediği bazı kırmızı çizgileri henüz kabul etmeye hazır olmadığı açık. Bu yüzden çalışmaya devam edeceğiz. Ancak elbette, Başkan diplomasinin sonuna gelindiğini söyleme yetkisini saklı tutuyor. Umuyoruz ki o noktaya ulaşmayız, ama bunu yapıp yapmayacağı Başkan’ın kararı olacak.” değerlendirmesinde bulundu.

Bu esnada ABD hava gücünün devasa bir bölümü Orta Doğu’daki mevcut birlikleri takviye etmek üzere harekete geçti.

Çevrimiçi uçuş takip verileri F-22 Raptor, F-16 Fighting Falcon ve E-3 Sentry radar uçaklarının yanı sıra bir adet U-2 Dragon Lady casus uçağının Atlantik üzerinden geçiş yaptığını veya Avrupa’ya ulaştığını gösterdi.

İtalya, Almanya ve Güney Karolina’daki üslerden havalanan en az 36 adet F-16 savaş uçağının da bölgeye doğru ilerlediği kaydedildi.

Bu jetlerin insansız hava araçları ve füzelere karşı savunma görevlerinin yanı sıra olası saldırılarda da aktif olarak kullanılması planlanıyor.

Bölgedeki kısıtlı sayıdaki Amerikan F-16 gücü bu yeni takviyelerle birlikte tam teşekküllü bir uçak filosuna dönüşecek.

ABD Donanması yetkilileri bu hava sevkiyatına ek olarak yedinci Arleigh Burke sınıfı güdümlü füze muhrip gemisi USS Pinckney’nin de Orta Doğu’da görev yapan ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) sorumluluk alanına konuşlandırıldığını bildirdi.

Virginia’daki Langley Hava Kuvvetleri Üssü’nden havalanan en az 12 F-22’nin ilk durağının, bölgeye geçişlerde kritik bir durak olan İngiltere’deki Lakenheath Hava Üssü olduğu tahmin ediliyor.

CENTCOM yetkilileri ise uçak ve gemi hareketlilikleri hakkında detaylı bilgi vermekten kaçınıyor.

Amerika’nın en gelişmiş avcı uçağı olan F-22’ler, sadece düşman hava savunmasını imha etmekle kalmıyor, aynı zamanda stratejik kara hedeflerini vurma kapasitesiyle de öne çıkıyor.

Bu hayalet uçaklar, geçen Haziran ayında İran nükleer tesislerini hedef alan “Gece Yarısı Çekici Operasyonu” sırasında B-2A Spirit bombardıman uçaklarına koruma sağlayarak operasyonun başarısında önemli bir rol oynamıştı.

Mevcut sevkiyatın zamanlaması söz konusu harekatın dört gün öncesinde gerçekleşen benzer bir yığılmayı hatırlattı.

Denizdeki askeri varlık da benzer bir hızla artarken USS Pinckney’nin katılımıyla bölgedeki Amerikan savaş gemisi sayısı 12’ye yükseldi.

Dev savaş gemisi filosu, USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve eskort filosunun yanı sıra Akdeniz ve Merkez Komutanlığı bölgesinde bağımsız görev yapan çok sayıda muhrip ve kıyı muharebe gemisinden oluşuyor.

Ayrıca Venezuela lideri Nicolas Maduro’nun yakalanması operasyonundan dönen Gerald R. Ford Uçak Gemisi Görev Grubu da Trump’ın talimatıyla bölgeye yönlendirildi.

Bölge üslerinde 30 binden fazla ABD askeri hazır bekletilirken, Ürdün yönetiminin hava sahasını bir saldırı için kullandırmayacağını açıklamasına rağmen Muvaffak Salti Üssü’ndeki hareketliliğin sürmesi dikkat çekti.

Donanma, nükleer denizaltıların kesin konumlarını gizli tutsa da bu sualtı unsurlarının uçak gemisi gruplarına eşlik ettiği ve stratejik kuşatmanın bir parçası olarak bölgede konuşlandığı biliniyor.

İran ile ABD arasında, Umman aracılığında dün İsviçre’nin Cenevre kentinde 2,5 saat süren nükleer müzakerelerin ikinci turu yapılmıştı.

Cenevre’deki görüşmelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık ederken ABD tarafını ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil etmişti.

ABD heyetinde Trump’ın danışmanı Jared Kushner da yer almış, görüşmeler, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin koordinasyonunda yürütülmüştü.

Cenevre’de gerçekleştirilen görüşmeler kapsamında Arakçi ve Witkoff, Busaidi ile ayrı ayrı bir araya gelmişti.