İsrail ve Lübnan ateşkes konusunda bir daha anlaştı

İsrail ve Lübnan, Çarşamba günü ABD ile ortak bir bildiriyle ateşkesi yenileme konusunda anlaştılar; bu da İran’daki savaşı sona erdirmenin önündeki bir engeli ortadan kaldırabilir.

The New York Times’ın haberine göre ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından da doğrulanan anlaşma, İsrail ve Lübnan yetkililerinin ABD arabuluculuğunda Washington’da yaptıkları görüşmelerin ardından geldi. Anlaşma, Güney Lübnan’da “Hizbullah ateşinin tamamen durdurulmasını ve tüm Hizbullah militanlarının tahliyesini” ve Lübnan Silahlı Kuvvetlerinin “münhasır kontrolünü” üstleneceği “pilot bölgeler” oluşturulmasını öngörüyor. Açıklamada, tüm “devlet dışı aktörlerin” bu bölgelere girmesinin yasaklanacağı belirtildi.

İsrail, Lübnan’daki Hizbullah militanlarını bombalıyor, ancak İran tarafından desteklendikleri için çatışmalar, oradaki savaşı sona erdirmek için yapılan barış görüşmelerini zorlaştırıyor. Tahran, Lübnan’ın herhangi bir barış anlaşmasının parçası olmasını istiyor.

İsrail’in Lübnan’a yönelik artan saldırısı, ABD ve İsrail’in İran’a karşı bir saldırı başlatmasından kısa bir süre sonra Mart ayında başladı. Hizbullah kısa süre sonra İran’ı desteklemek amacıyla sınır ötesine roketler fırlatmaya başladı.

Nisan ayında ABD arabuluculuğuyla Lübnan’da ateşkes yürürlüğe girdi, ancak karşılıklı saldırılar devam ederek anlaşmayı zorladı.

Çarşamba günü erken saatlerde, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD’nin müttefikleri Kuveyt ve Bahreyn’in günün erken saatlerinde İran’dan gelen füze ve insansız hava araçları saldırılarından sarsıldığı bir dönemde bile, Trump yönetiminin İran ile savaşın “sona erdiği” iddiasını tekrarladı.

Bu saldırı, ABD ve İran arasında Nisan başında yürürlüğe giren ateşkesin ardından Körfez ülkelerine yapılan en büyük saldırılardan biriydi. Kuveyt’in tek uluslararası havaalanı vuruldu, bir Hintli işçi öldü ve çok sayıda kişi yaralandı. Videolarda havaalanının terminallerinden birinin alevler içinde olduğu ve çatısında büyük bir delik olduğu görülüyordu.

Tahran, savaşın başından beri Trump yönetimine ekonomik baskı uygulamak ve ABD birliklerine ev sahipliği yapan komşu ülkeleri cezalandırmak amacıyla Körfez’in başlıca enerji ihracatçılarına ve ticaret merkezlerine saldırdı. Hürmüz Boğazı’nın hayati önem taşıyan denizcilik yollarını yeniden açmayı amaçlayan müzakereler bir çözüme ulaşmadan uzadı.

İran ve ABD, havaalanına yapılan saldırıdan dolayı birbirlerini suçladı. İran Devrim Muhafızları Birliği sözcüsü, terminale ateş etmediklerini ve hasarın ABD Patriot sistemlerinin İran füzelerini engelleyememesi ve terminale düşmesi sonucu meydana geldiğini söyledi. ABD ordusu sosyal medyada yaptığı açıklamada, İran’ın iddiasını “Tamamen yanlış” olarak nitelendirdi ve İran’ın “sivil havaalanına insansız hava araçlarıyla saldırdığını” söyledi.

ABD Merkez Komutanlığı daha önceki bir açıklamada, İran’ın Çarşamba günü Bahreyn’e ve yakın sulardaki sivil denizcilere de füze ve insansız hava araçlarıyla saldırdığını belirtmişti. Ordu, bu saldırıların hedeflerine isabet etmediğini söyledi.

Devrim Muhafızları Kolordusu, Bahreyn’deki ABD Beşinci Filosu karargahını ve Panaya olarak tanımladıkları bir Amerikan gemisini hedef aldığını açıkladı.

ABD-İsrail ilişkileri

Başkan Trump, Çarşamba günü yayınlanan New York Post’a verdiği röportajda, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile yaptığı son telefon görüşmesinde küfür kullandığını ancak genel olarak olumlu bir ilişkiye sahip olduklarını söyledi. 

Ayrı bir röportajda Netanyahu, başkanla “taktiksel anlaşmazlıklar” olarak tanımladığı şeyleri kabul etti ancak iki adamın “her zaman bunları çözmenin bir yolunu bulduğunu” söyledi.

Ayetullah’la görüşme

Trump ayrıca New York Post’a, İran’ın dini lideri Ayetullah Mücteba Hamaney ile “bir noktada” görüşmeyi umduğunu söyledi. ABD-İsrail saldırılarında yaralandığı düşünülen ve aylardır kamuoyu önünde görülmeyen sertlik yanlısı Ayetullahın Trump ile görüşmeye istekli olup olmayacağı hiç de açık değildi.