Son düello ekranda: Lula ve oğul Bolsonaro kozlarını paylaşacak

Brezilya’da devlet başkanlığı seçiminin ikinci turuna bir hafta kala gözler televizyon tartışmasına çevrildi. Devlet Başkanı solcu Luiz Inácio ile sağcı Liberal Parti’nin (PL) adayı Flávio Bolsonaro, Sao Paulo’da Band televizyonunun düzenleyeceği programda ilk kez doğrudan karşı karşıya gelecek. Yaklaşık iki saat sürmesi planlanan yayında adayların 30 dakika boyunca serbest biçimde tartışacağı bir bölüm de bulunacak.

4 Ekim’deki ilk turda Flávio Bolsonaro oyların yaklaşık yüzde 47’sini, Lula ise yüzde 45’ini aldı ve ikinci tura kaldı. 25 Ekim’de yapılacak oylama öncesindeki son Datafolha araştırmasında Bolsonaro yüzde 47, Lula yüzde 45 seviyesinde ölçüldü; kararsızlar dışarıda bırakıldığında fark yüzde 51’e karşı yüzde 49’a kadar daralıyor.

Seçimin son düzlüğünde Lula, özellikle emekçileri ve düşük gelirli kesimleri ilgilendiren düzenlemeleri kampanyasının merkezine aldı. Brezilya Senatosu bu hafta, haftalık çalışma süresini 44 saatten 40 saate düşüren ve birçok sektördeki altı gün çalışma-bir gün dinlenme düzenini sona erdiren anayasa değişikliğini kabul etti. Düzenlemenin 37 milyondan fazla çalışanı etkilemesi bekleniyor. Daha önce değişikliğe karşı çıkan Flávio Bolsonaro ise ikinci tur öncesinde tutum değiştirerek düzenlemeye destek verdi. Lula cephesi bu değişikliği “çalışanların kazanımı” olarak öne çıkarıyor.

Lula ayrıca küçük işletmelerin borçlarının hafifletilmesi, sosyal yardımların genişletilmesi ve hafta sonları ücretsiz toplu taşıma gibi yeni düzenlemeleri gündeme taşıdı. Bolsonaro ise kamu harcamalarında kesinti, güvenlik politikalarının sertleştirilmesi ve anayasal değişiklikler vaat ediyor.

Flávio Bolsonaro’nun kampanyasında babası ’nun siyasi mirası belirleyici olmaya devam ediyor. Eski Devlet Başkanı Bolsonaro, 2022 seçimlerinin ardından iktidarda kalmak amacıyla darbe planlamak suçundan 27 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Flávio Bolsonaro ise seçim kampanyasında babasının durumunu sık sık gündeme getiriyor.

Lula cephesi ikinci turu sosyal politikalarla Bolsonaro döneminin sağ çizgisine dönüş arasında bir tercih olarak sunarken ülkede öğrenciler ve sol örgütler de ilk turun ardından “Bir daha Bolsonaro olmasın” sloganıyla gösteriler düzenledi.

Seçim kampanyasının önemli başlıklarından biri de ABD’nin Brezilya siyasetine müdahalesine ilişkin tartışmalar oldu. Lula, kampanyasını ülkenin egemenliği ve dış müdahaleye karşı duruş üzerine kurarken eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada “Brezilya kimsenin arka bahçesi değildir” mesajını verdi. Trump yönetiminin dünya genelinde kendisine ideolojik olarak yakın sağcı adaylara verdiği açık destek, Brezilya seçimleri öncesinde de tartışma konusu oldu.

BirGün’e konuşan Campinas Devlet Üniversitesi’nden Prof. Simone Deos da Lula’nın zaferinin yalnızca Brezilya açısından değil, Latin Amerika ve Küresel Güney açısından sonuçlar doğuracağına dikkat çekmişti. Deos’a göre Lula’nın iktidarda kalması Brezilya’nın BRICS içindeki konumunu Çin ve diğer yükselen ekonomilerle ilişkilerini ve çok taraflı uluslararası düzen arayışını güçlendirebilir.