AB’den Çin’e gümrük duvarı: Muafiyet bitti, yeni vergiler yolda

Avrupa Komisyonu, Çin’den gelen düşük değerli ürünlerin Avrupa pazarındaki etkisini sınırlandırmak amacıyla küçük paketlere yeni bir gümrük vergisi uygulamaya hazırlanıyor. Komisyon yetkilileri, düzenlemeyle Avrupa’daki geleneksel perakende sektörünü korumayı ve alışveriş caddelerindeki ticari hareketliliğin zayıflamasının önüne geçmeyi hedefliyor.

Mevcut uygulamada tüketiciler, hızlı moda ürünleri, kozmetik ve oyuncaklar da dahil olmak üzere değeri 150 Euro’ya kadar olan ürünleri “de minimis” muafiyeti kapsamında gümrük vergisi ödemeden satın alabiliyordu.

Yeni düzenlemeyle çarşamba gününden itibaren 150 Euro’nun altındaki tüm küçük paketlere 3 Euro tutarında sabit gümrük vergisi uygulanacak.

Yetkililer, muafiyetin kaldırılmasıyla birlikte Çin’den Avrupa Birliği’ne (AB) yönelen düşük değerli ürün akışının yavaşlamasını bekliyor.

Pazartesi günü yapılan açıklamaya göre, AB’ye giren düşük değerli paket sayısı 2022 yılında 1,3 milyarken 2025’te 5,9 milyara yükseldi. Bu paketlerin yaklaşık yüzde 90’ının Çin menşeli olduğu belirtilirken, Shein ve Temu gibi e-ticaret platformlarının oluşturduğu yoğun rekabetin Avrupalı perakendeciler üzerinde baskı yarattığı ifade edildi.

Üst düzey bir AB yetkilisi, kontrolsüz çevrimiçi alışverişin ekonomik ve sosyal etkilerine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:

“Bu durum geleneksel perakendenin gerilemesine ve şehirlerin çölleşmesine yol açarak yerel istihdamı ve toplumsal yaşamı doğrudan baltalıyor.”

Geçen yıl tüketici kuruluşları da ortak bir bildiri yayımlayarak AB şehir ve kasabalarının “Temu, Shein ve diğer üçüncü ülke e-ticaret platformları tarafından gönderilen ucuz ithalat çığıyla” karşı karşıya olduğunu, bunun yerel işletmeler üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirtmişti.

AB Adalet Komiseri Michael McGrath, muafiyet uygulaması kapsamında AB’ye giren bazı ürünlerin taşıdığı riskler karşısında “şoke olduğunu” ifade etti.

Pazartesi günü açıklanan AB araştırmasına göre, birlik dışından internet üzerinden ithal edilen ürünlerin yüzde 60’ının AB mevzuatına uygun olmadığı ve tüketici sağlığı açısından risk taşıdığı tespit edildi.

Araştırmada en yüksek uygunsuzluk oranı kozmetik ve oyuncaklarda görüldü. Bu ürünlerin yüzde 65’inin AB standartlarını karşılamadığı belirlendi.

Ayrıca AB dışından sipariş edilen gıda takviyelerinin yüzde 63’ünün, baret ve çelik burunlu ayakkabı gibi kişisel koruyucu ekipmanların ise yüzde 60’ının sağlık ve güvenlik testlerinden geçemediği kaydedildi.

Geçen ay AB düzenleyicileri, yasa dışı ve tehlikeli ürünlerin satışını engellemediği gerekçesiyle Temu’ya 200 milyon Euro para cezası kesmişti.

AB yetkilileri, 3 Euro’luk sabit verginin özellikle düşük fiyatlı ürünlerde tüketicilerin satın alma kararını yeniden değerlendirmesine katkı sağlayacağını düşünüyor.

Ayrıca gümrük muafiyetinin kaldırılmasıyla birlikte AB dışındaki satıcıların her gönderi için gümrük beyannamesi düzenlemek zorunda kalacağı, bunun da ithalat üzerinde caydırıcı etki oluşturacağı değerlendiriliyor.

Düzenlemenin temel amacının ise Avrupa’daki küçük işletmeler ve geleneksel perakendeciler için daha adil bir rekabet ortamı oluşturmak olduğu belirtiliyor.

Shein’in yeni düzenlemeye uyum sağlamak amacıyla iş modelini yeniden şekillendirmeye çalıştığı ifade ediliyor.

Şirket daha önce Macaristan’da geçici mağazalar açarken, Paris’teki ilk kalıcı mağaza girişimini yoğun tepkiler nedeniyle sonlandırmıştı. Aralık ayında Polonya’da büyük bir dağıtım merkezi açmayı planlayan şirketin, yeni vergi düzenlemesinin etkisini azaltmayı hedeflediği değerlendiriliyor.

Brexit sonrası ticaret düzenlemeleri kapsamında yeni gümrük vergisi Kuzey İrlanda’da da uygulanacak. Ancak elde edilecek gelir Birleşik Krallık Hazinesi’ne aktarılacak.

Birleşik Krallık Hazinesi de daha önce Mart 2029 olarak planlanan uygulamayı öne çekerek, Ekim 2028’den itibaren 135 İngiliz Sterlini’nin altındaki küçük paketlerden ithalat vergisi almaya başlayacağını açıkladı.

Konuyla ilgili görüşleri alınan Temu ve Shein yetkilileri ise henüz herhangi bir açıklama yapmadı.