Borsada işlem hacmi ve adedi diplerde, yine de endeks 12 binin üstünde durmaya uğraşıyor!

Borsa İstanbul, yatırım fonu soygununun getirdiği kayıplarla baş etmeye devam ediyor. Borsa endeksi 123 bin puanın üzerinde tutunmaya çalışıyor ama borsada işlem hacmi de, gerçekleşen işlem sayısı da çok düşük.

Haftanın ilk işlem günü BİST 100 endeksinde işlem hacmi 81,4 milyar liraya kadar geriledi ve bu rakam bu yıl görülen en düşük ikinci seviyeye işaret ediyor. İşlem adetlerinde de aynı seyir gözleniyor. 3,8 milyarlık işlem adedi, yılın en düşük üçüncü işlem adedi oldu. Uzmanlar, yatırım fonu kriziyle yaşanan kayıpların yatırımcıların önemli bir kısmını normalleşme sağlanana kadar bekle-gör pozisyonuna soktuğunu vurgulayarak 2027’de kenara çekilen yatırımcının geri dönmesini ümit ediyor.

İstanbul’da tasfiyesi süren fonların portföyünde yer alan hisselerin taban serisi durmuyor; bazı hisseler 15 Eylül’den bu yana kesintisiz olarak 20’nci tabanını gördü. Bunun yanı sıra yüksek petrol fiyatları, yurt içinde fon krizinin yarattığı belirsizlik ve yabancı yatırımcının ilgisizliği hem endekslerdeki kayıpları hızlandırıyor hem de işlem hacmi ile adetlerinde düşük seviyelere yol açıyor.

2 hisse, fon krizinin başladığı 16 Eylül’den bu yana aralıksız bir şekilde geriliyor. Son 20 işlem gününde de taban olan hisselerdeki toplam düşüş yüzde 88’e ulaştı. 15 Eylül’de 4 bin 980 liradan satılan Özata Denizcilik hisseleri dün 609 liraya kadar geriledi. Aynı dönemde Destek Faktoring hisseleri 2 bin 720 liradan 332 liraya indi. İşin ilginç tarafı ise tarihi düşüşe rağmen Özata Denizcilik hisseleri bu yıl yatırımcısına yüzde 280’ini aşan oranda kazandırdı. Destek Faktoring hisseleri ise yılbaşından bu yana yüzde 40 kaybettirdi.

Fonların gözde şirketlerinden Pera Gayrimenkul yüzde 10, Katılımevim yüzde 10, Odine Teknoloji yüzde 10, Gündoğdu Gıda yüzde 6, geriledi; Hedef Holding hisseleri ise yüzde 10 değer kazandı. Borsadaki manşet endeks BIST 100, dün yüzde 0.82 yükselerek 12 bin 250 puana ulaştı. Fon krizinden önce 14 bin puanlı seviyelerde işlem gören borsa kayıplarının büyük kısmını telafi edemezken dünkü artışta banka ve iletişim hisseleri sürükleyici oldu. Dolar kuru ise yüzde 0.15’lik artışla 49 lira 37 kuruş seviyesine ulaştı.

Satışlar yüksek hacimle gerçekleşti

Fon soygunu 16 Eylül’de likidite krizinin zirveye ulaşması ve bazı fonların temerrüde düşmesiyle saklanamayacak hale geldi. O günden beri borsada satıcılı bir seyir var.  Ve 16 eylülden bu yana en düşük işlem hacmi BİST 100 endeksinde pazartesi günü yaşandı.

Satışların çok sert gerçekleştiği 16 Eylül günü işlem hacmi 262 milyar 401,9 milyon lira idi; 17 Eylül günü de satışlar sürdü ve 266 milyar 478,5 milyon liralık işlem hacmi gerçekleşti. Bu haftanın ilk işlem günü ise sadece 81 milyar 459,3 milyon liralık işlem hacmi yakalandı. Bu rakam, 16 Eylül’de satışların yoğun olduğu güne göre yüzde 69 daha az bir işlem hacmi yaşandığını gösteriyor. 16 ve 17 Eylül’ü takip eden günlerde zaten işlem hacmi 200 milyar liranın hemen altına geriledi, 25 Eylül’de 100 milyar liranın da altı görüldü.

Kriz öncesine göre yüzde 54 daha az

Geçen hafta ortalama 100 milyar liranın üzerinde işlem hacimleri gözlenirken bu hafta oldukça düşük hacimle başladı. Kriz öncesine göre, yani 15 Eylül’e göre de işlem hacmi yüzde 54 daha düşük gerçekleşti bu haftanın ilk işlem gününde. Bu yıl 19 Mart’ın ardından en düşük işlem hacmi pazartesi günü gerçekleşti ve tarihsel ortalama olan 100-180 milyar liranın oldukça altında kaldı. BİST 100’ün bu yılın 15 bin 204,92 puanla zirvesini gördüğü 11 Mayıs’ta işlem hacmi 245 milyar 971 milyon lira, işlem adedi ise 16 milyar 605,6 milyon idi.

İşlem adetleri yılın en düşüklerinde

BİST 100’de işlem hacmi kadar işlem adetlerinde de zayıf seyir yaşanıyor. Pazartesi günkü 3 milyar 810,7 milyon işlem adedi yine 16-17 Eylül’e göre oldukça düşük. 16 Eylül’de 15 milyar 313,9 milyon, 17 Eylül’de ise 16 milyar 484,4 milyon işlem adedi gerçekleşti. Bu, pazartesi günü yüzde 75,1 daha az işlem adedi olduğunu gösteriyor. 15 Eylül’e, yani yatırım fonu krizinin zirveye ulaşmadığı güne göre de işlem adedindeki azalma yüzde 69 seviyesini buluyor. Tarihsel ortalama ise 7-8 milyar adetlik işlemlere işaret ediyor BİST 100’de. Pazartesi günkü işlem adedi tarihsel ortalamaların da oldukça gerisinde. Bu yıl da 19 Mart ve 26 Mayıs sonrası en düşük işlem adedi pazartesi günü yaşandı.

BİST 100 endeksi kadar tüm hisselerin işlem gördüğü BİST TÜM endeksinde de düşük hacimler pazartesi öne çıktı. BİST TÜM endeksinde hafta 127 milyar 955,9 milyon liralık işlem hacmiyle başlarken bu rakam satışların çok sert olduğu 16 Eylül’e göre yüzde 60 daha düşük. Kriz öncesi olan 15 Eylül’e göre ise yüzde 47,2 daha az gerçekleşti. İşlem adedi de bu haftanın ilk işlem gününde 16 Eylül’e göre yüzde 50,3, 15 Eylül’e göre ise yüzde 41,7 daha düşük kaldı.

2027’de dönüş ümidi

Uzmanlar işlem hacimlerindeki azalışı mevcut fiyatlama koşulları ile okunduğunda normal karşılamak gerektiğine dikkat çekerken, son bir ay içerisinde takip edilen haber akışının, doğal olarak çok daha az işlem aktivitesini de beraberinde getirdiğini söyledi.

Endeks ve hisse senetlerinde yaşanan değer kayıplarının, yatırımcıların önemli bir kısmını normalleşme sağlanana dek bekle-gör pozisyonuna ittiğine işaret eden uzmanlar, bu gibi yüksek volatilite ortamını takip eden süreçlerde aktivitenin her zaman yavaşladığını vurguladı. Uzmanlara göre yeni bir fiyatlama katalizörü devreye girip yatırımcıları ikna edene dek benzer eğilim sürebilir. Yaklaşan üçüncü çeyrek finansalları ve şirketlere ait akışı ile beklentilerin kısmen aktivitede artış yaratabileceğini söyleyen uzmanlar, “Bunun yanında aralık ayında yavaş yavaş şekillenmeye başlayacak 2027 beklentileri de kenara çekilen yatırımcıların yeniden dönüş yapmasına imkân tanıyabilir” diye konuştu.

Büyük ölçekli hisselere dönüş

Gedik Yatırım ekonomistleri hazırladıkları strateji raporunda en büyük ve en likit 10 banka dışı hisse ile bankacılık endeksinin eşit ağırlıklandırılmasıyla oluşturdukları bileşik sepetin, MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Endeksi’nin gerisinde kaldığını vurgulayarak, bu aşırı göreli değerleme farkının giderek sürdürülemez hale geldiğini ve ortalamaya dönüş eğiliminin Türk büyük ölçekli şirketlerine yeniden yönelimi desteklemesini beklediklerini vurguladı. Rapora göre yılbaşından bu yana BİST 100 Endeksi TL bazında yüzde 9 yükselirken, ABD doları bazında yaklaşık yüzde 5 geriledi. Aynı dönemde MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Endeksi yüzde 21 değer kazanarak BİST 100’den 26 yüzde puan daha iyi performans gösterdi. Göreli getiri bazında değerlendirildiğinde, MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Endeksi BİST 100’ü dikkat çekici bir şekilde yaklaşık yüzde 28 oranında geride bıraktı.

BİST 100’de yüzde 58 getiri potansiyeli

Orta Doğu’da devam eden çatışmalar, küresel enflasyonist baskıların yeniden güçlenmesi ve ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin yüksek seyretmesi nedeniyle yılın geri kalanında kârlılık ortamının zorlu kalmasını bekleyen Gedik Yatırım ekonomistleri, politika faizinin yıl sonunda yüzde 35’e gerilemesini, 2027’nin ilk yarısında ise 5-6 yüzde puanlık ilave indirimi yapılmasını öngördü.

Yurt içindeki parasal gevşeme süreci ilerledikçe bankaların ve holdinglerin kademeli olarak daha cazip hale gelebileceği tahmin edilen raporda; takipleri kapsamındaki şirketler için 2026 yılı reel FAVÖK büyüme tahminlerinin yüzde 6,4’ten yüzde 3,5’e, reel net kâr büyüme tahminlerinin ise yüzde 5,4’ten yüzde 4,8’e düşürüldüğü yer aldı. Bankacılık sektörü için reel net kârın yüzde 2,9 daralması bekleniyor. 2027’de takip kapsamındaki şirketlerde yüzde 7,8 reel FAVÖK ve yüzde 21,2 reel net kâr, bankacılık sektörü için yüzde 30,1 reel net kâr büyümesi tahmin edildi. BİST 100 endeksi için hedef yüzde 58 getiri potansiyeliyle 19.380 puan olarak belirlendi.