Küme düşme tehdidi altındaki borsa çöktü, Mehmet Şimşek telaşlandı

Fon soygunuyla sarsılan Türkiye’nin sermaye piyasaları son derece kritik günlerden geçiyor. İktidar bu soygunun etkilerini sınırlı kılmaya ve bütün Türk ekonomisi üzerinde olumsuz etki yaratmamasını sağlamaya çalışıyor ama bir ayı aşkın süredir devam eden sıkıntılı süreçte çok da fazla adım atılmadı.

Fon soygunu, yaklaşık 2022 yılından beri devam ediyor ve daha çok borsada bazı hisse senetlerinde yapılan manipülasyona dayalı. Bu manipülasyonlar, Sermaye Piyasası Kurulu ve Borsa İstanbul yönetimi tarafından önlenmeyince, Türk sermaye piyasaları için son derece önemli olan uluslararası yatırımcıların ana endeksi olan MSCI yönetimi geçen yıl Türkiye’yi uyardı, manipülasyon sone ermese Türkiye’yi “Gelişmekte olan piyasa” statüsünden bir alt kümeye düşürme tehdidinde bulundu.

Bu tehdit sonrası Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek Kasım 2025’te bir açıklama yaparak borsada manipülasyona izin vermeyeceklerini, önlem alacaklarını söyledi. Ama önlem 10 ay sonra, 2026 Ağustos sonunda geldi. Bu önlemin bir sonucu olarak da fonlar temerrüde düşüp batmaya başladı, yani fon soygunu ortaya çıktı.

Ancak SPK’nın  Ağustos sonunda açıkladığı önlemler MSCI’yı tatmin etmedi. Kurum iki gün önce bir açıklama yapıp geçmişte bazı hisse senetlerine ilişkin aldığı dondurma kararını sürdürdüğünü, Haziran 2027’ye kadar tatmin edici bir gelişme ve manipülasyonu önleyecek yeterli mekanizmalar olmazsa BIST’i bir alt kümeye düşüreceğini söyledi.

Bu gelişme doğal olarak borsaya olumsuz yansıdı ve bir haftadır 12 bin puan seviyesinde tutunmaya çalışan borsa dün 11 bin 721 puana düştü, borsada günlük kayıp yüzde 2,89 oldu, haftalık kayıp ise yüzde 4,4’ü buldu.

Şimşek güven vermek istedi

Borsanın daha sabah saatlerinde ciddi miktarda ekside açılması üzerine Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek bir açıklama yapıp piyasaya güven vermeye çalıştı. 

Sermaye piyasalarında şeffaflığı artıran ve yatırımcı güvenini güçlendiren önemli düzenlemelerin ilgili kurumlar tarafından yapıldığına işaret eden Şimşek “Uluslararası endeks sağlayıcıların değerlendirmelerini de dikkate alarak Sermaye Piyasası Kurulunun düzenlemeleriyle bilgi akışı güçlendi, nihai pay sahipliği daha şeffaf hale geldi. Ağustos ayı sonunda açıklanan Fon Rehberi’yle, serbest fonların portföylerini haftalık açıklaması, TEFAS’ta işlem gören fonlarda belirli pay sahipliği eşiklerinin aşılması veya altına düşülmesinin duyurulması sağlandı.” değerlendirmesinde bulundu.

“Gereken ilave adımlar gecikmeden atılacak”

Şimşek, fonlara yoğunlaşma limitleri getirildiğine, borçlanma işlemlerinin organize piyasalarda ve teminatlı yapılmasının zorunlu olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Düzenlemelerin sonuçlarını yakından izleyerek, tüm paydaşlarımızla istişare içinde gereken ilave adımlar gecikmeden atılacaktır. Önceliğimiz, sorunlu fonların tasfiyesini tamamlamak ve yatırımcıların haklarını korumaktır. Piyasaların adil ve rekabetçi işleyişini bozanlara karşı yaptırımlar kararlılıkla uygulanacaktır. Fonların koordineli işlemleri dahil sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yasal düzenlemeleri, 2027 yılı başına kadar tamamlamayı planlıyoruz. Amacımız yatırımcı haklarının korunduğu şeffaf, güvenilir ve etkin bir sermaye piyasası oluşturmaktır.”

Borsa yine de düştü

Ancak bu mesaj borsayı yatıştırmadı. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,89 değer kaybederek 11.721,72 puandan tamamladı. BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 348,4 puan azalırken toplam işlem hacmi 116,2 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 1,87, holding endeksi de yüzde 2,46 değer kaybetti. Tüm sektör endeksleri gerilerken, en fazla kaybettiren ise yüzde 5,72 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Haftalık düşüş yüzde 4,4 oldu

BIST 100 endeksi, en düşük 11.653,38 puanı ve en yüksek 12.291,17 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 4,44 altında 11.721,72 puandan tamamladı.

Kapalıçarşı’da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 0,05 artışla 6 bin 648 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,04 artışla 43 bin 327 liraya yükseldi.

Geçen hafta sonu 10 bin 883 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 0,04 artışla 10 bin 887 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,37 artışla 49,5270 liraya, avro yüzde 0,93 yükselişle 55,7610 liraya çıktı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,79, emeklilik fonları yüzde 0,13 değer kaybetti.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 0,83 ile “Para Piyasası Fonları” oldu.