Mısır’ın çok iddialı bir tarım projesi var ama çevreciler endişeli

Gıda güvenliği krizini aşmak ve dışa bağımlılığı azaltmak isteyen Mısır, Batı Çölü’nü tarım arazisine dönüştürecek dünyanın en iddialı yapay nehir projelerinden biri olan “Yeni Delta” için düğmeye bastı.

Hükümetin kumları yeşertme vizyonuyla başlattığı bu devasa girişim, bir yandan umut vaat ederken diğer yandan su israfı, yüksek maliyet ve çevresel riskler nedeniyle uzmanların sert eleştirilerine hedef oluyor.

İngiliz The Guardian gazetesinde yayımlanan kapsamlı bir araştırmaya göre projenin en hassas noktasını suyun verimli kullanımı oluşturuyor. Binlerce yıldır Nil Vadisi’nde uygulanan geleneksel tarımda su kanallar aracılığıyla sisteme geri dönüp defalarca kullanılabiliyor. 

Ancak çölün kurak ve gözenekli yapısına pompalanan suyun büyük bir kısmının ürünlere can vermeden yeraltına sızıp kaybolabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, Nil suyunun her damlasının hayati önem taşıdığı bir dönemde bu suyun geri kazanılamayan bir döngüye hapsedilmesinin “kaynak israfı” olabileceği uyarısı yapıyor.

Projenin önündeki tek engel su kaybı değil; toprağın doğal yapısındaki düşük verimlilik ve aşırı sulamanın tetiklediği tuzlanma riski de üretim kapasitesini tehdit ediyor. Çöl topraklarında biriken minerallerin zamanla bitkilere zarar verebileceği ve “pahalı suyun verimsiz ürünlere” dönüşebileceği ifade ediliyor. 

Bu durum projenin teknik başarının ötesinde ekonomik bir yük haline gelme riskini de beraberinde getiriyor.

Mısır hükümeti “Mısır’ın Geleceği” adını verdiği bu girişimle artan nüfusun gıda ihtiyacını karşılamayı ve yükselen fiyatlara karşı bir kalkan oluşturmayı planlıyor. 

Ancak çöl tarımının yüksek altyapı ve enerji maliyetleri nedeniyle elde edilecek ürünlerin halka “ucuz gıda” olarak yansıyıp yansımayacağı sorgulanıyor.

Milyarlarca dolarlık kamu kaynağının aktarıldığı bu devasa yapay nehrin, Mısır halkı için gerçek bir sosyal getiri mi yoksa mali bir külfet mi olacağı önümüzdeki yıllarda çöldeki ilk hasatlarla birlikte netlik kazanacak.