Mahalle baskısı reklam yasaklattı: Anneliği tanımlamak devletin işi mi?
Bosch’un evcil hayvan sahipliğini de annelik sevgisinin bir tezahürü olarak gösteren reklamı önce sosyal medyada linç edildi, ardından Aile Bakanı çıktı reklamı eleştirdi, derken RTÜK inceleme başlattı, şirket de korkup reklamı yayından kaldırdı.
‘Tam bi anne hikayesi’ başlığıyla yayınlanan ve annelik kavramını ve annenin evlat sevgisini evcil hayvan sahipliğine de genişleten bir reklam, Türkiye’deki muhafazakar mahalle baskısıyla yayından kaldırıldı. Bosch ev aletlerinin anneler günü vesilesiyle hazırladığı reklam filmi önce sosyal medyada linç edildi, arkasından devreye Aile Bakanı girdi, o da reklamı sert bir dille eleştirdi. Derken Radyo televizyon Üst Kurulu reklam hakkında inceleme başlattığını duyurunca Bosch reklamı geri çekti.
Çocuğu olsun olmasın evindeki evcil hayvanından da “çocuğu” olarak söz eden, onları da öz evlatları gibi seven milyonlarca anne yaşıyor hem Türkiye’de hem dünyanın dört bir yanında. Ama Türkiye’de bu sevginin bir reklam filminde basitçe ifade edilmesi anlaşılmaz bir tepkinin konusu oldu.
Bosch Ev Aletleri’nin anneler günü vesilesiyle hazırlattığı reklam filmi önce sosyal medyada hararetli bir muhafazakar tartışmanın konusu oldu. İddia, reklamın aile yapısını ve çocuk kavramını “değersizleştirdiği” idi. Oysa reklamda böyle bir şey yoktu; reklamda biri evdeki çocuklarından “çocuklar” diye söz eden, diğeri ise köpeğinden “çocuğum” diye söz eden iki kadın sohbet ediyor. Bu sohbette birinin diğerinden daha değerli olduğuna dair en ufak bir ima bile yok.
Ama mahalle baskısı büyük oldu.
Bakan Göktaş’tan ‘Annelik’ vurgusu
Sosyal medyada bu kadar konuşulan bir konuya Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Göktaş da kendi kendine adil oldu. Göktaş, “Annelik reklam diline indirgenerek değersizleştirilecek bir kavram değildir” dedi ama şu sıralar çok sayıda anneler günü vesilesiyle insanları tüketime davet eden reklam var zaten.
Anlaşılan Göktaş da reklamda anneliğin biçimlerinin kıyaslandığına kanaat getirmişti. Şöyle konuştu:
“Bir çocuğun hayatına sevgiyle dokunan, onu büyüten, koruyan ve geleceğe hazırlayan her kadın-biyolojik ya da koruyucu-gerçek bir annedir. Bu bağ, sadece bireysel değil, aynı zamanda toplumsal sürekliliğin temelidir. Sevginin her biçimi elbette kıymetlidir. Ancak annelik gibi derin ve kurucu bir değerin, iletişim stratejileri uğruna esnetilmesini ve sıradanlaştırılmasını kabul etmiyoruz. Annelik, bir iletişim kurgusu değil, bir neslin ve bir geleceğin taşıyıcısıdır. Bu değerin, hak ettiği hassasiyetle ele alınması bir tercih değil, bir sorumluluktur.”
RTÜK inceleme başlattı
Arkasından züccaciye dükkanına giren fil gibi RTÜK ortaya çıktı. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Mehmet Daniş, Bosch’un reklam filme ile ilgili inceleme başlatıldığını açıkladı. Bilindiği kadarıyla RTÜK tarihinde daha önce bir reklam filmini inceleme konusu yapmadı. Reklamlarla ilgili düzenlemeler Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulu tarafından yapılıyor. Ama RTÜK Başkanı mevcut muhafazkar tartışmada karınca kararınca kendisinin de bir rolü olmasını istedi anlaşılan.
RTÜK Başkanı Daniş, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Anne sevgisi; insan hayatındaki en derin, en kurucu ve en vazgeçilmez bağdır. Kainattaki tüm canlılara duyulan sevgi elbette kıymetlidir. Hayvanlara merhamet, bizim kültürümüzün de inancımızın da önemli bir parçasıdır. Buna itirazımız yok. Ancak anne-evlat bağı gibi derin, kurucu ve toplumsal devamlılığın temelini oluşturan bir değerin ticari kaygılarla esnetilmesi, sembolleştirilmesi ve sıradanlaştırılması kabul edilemez. Annelik; bir metafor, bir reklam dili ya da bir iletişim kurgusu değildir” dedi.
Oyunlar ve Bulmacalar