‘Baygun boruları’: 150 bin yıllık boruların sırrı hâlâ çözülemedi

Çin’in Çinghay eyaletinde bulunan 150 bin yıllık gizemli 'Baygun boruları' bilim dünyasını ikiye böldü. İçeriğinin yüzde 10’a yakını bile hala tanımlanamayan düzgün formlu yapıların taşlaşmış kökler mi yoksa antik tortular mı olduğu araştırılıyor.

Arkeoloji 20 Kasım 2026

Çin’in Çinghay eyaletinde, bir dağın yamacında toprağa gömülü halde bulunan ve ‘Baygun boruları’ olarak adlandırılan yapılar bilim dünyasında yeni bir tartışma başlattı. Unionrayo’da yer alan habere göre, bilim insanları söz konusu boruların 150 bin yıldan daha eski olduğunu tahmin ediyor.

Çapları birkaç santimetreden 40 santimetrenin üzerine kadar değişen boruların bir kısmı mağaralardan dışarı çıkarken bir kısmı ise Toson Gölü’ne doğru uzanıyor. 

Yapılan incelemelerde malzemenin yüzde 30 ila 40’ının demir oksitten, geri kalanının ise silisyum ve kalsiyum oksitten oluştuğu belirlendi. Parçalarda bitki ve organik kalıntılara rastlanırken, içeriğin yaklaşık yüzde 8-10’luk kısmı ise henüz tanımlanamadı.

Kökeni kesin olarak belirlenemeyen boruların oluşumuna dair çeşitli bilimsel hipotezler öne sürülüyor. En yaygın kabul gören teoriye göre yapılar, çürüyen ağaç köklerinin içine demir açısından zengin minerallerin sızmasıyla oluşan taşlaşmış silindirlerden ibaret. Bir diğer hipotez ise antik dönemdeki sellerin demir ve kalsiyum zengini tortuları taşıyarak kaya çatlaklarını doldurduğunu savunuyor. 

Yapıların kadim bir uygarlık veya dünya dışı varlıklar tarafından inşa edildiğine dair iddialar ortaya atılsa da bu görüşleri destekleyen herhangi bir bilimsel veri bulunmuyor.

Uzmanlar, düzgün formlu Baygun borularının jeoloji biliminin Dünya tarihine dair sunabileceği sürprizleri gösterdiğini ve gelecekte geliştirilecek yeni teknolojilerle bu yapıların sırrının çözülebileceğini ifade etti. 

10Haber bültenine üye olun, gündem özeti her sabah mailinize gelsin.