Şeytan Prada Giyer’in kostümleri ‘basın özgürlüğü’ için müzayedede

Moda sergileri son yıllarda dünya çapında belirgin bir artış gösteriyor. Moda ile sanatın kesiştiği Met Gala da bu eğilimin en görünür örneklerinden biri. Şimdi ise denkleme sinema da katılıyor. “The Devil Wears Prada” filminde kullanılan giysilerin Christie’s üzerinden satışa çıkması bu üç dünyayı aynı masada buluşturuyor. Bu gelişme yalnızca bir müzayede olmanın ötesinde günün kültürel değer anlayışına da ışık tutuyor.

Christie’s 1-15 Eylül arasında “A Million Girls Would Kill for These Things” başlığıyla çevrimiçi bir hayır müzayedesi düzenliyor. Meryl Streep’in bizzat fikir anneliğini yaptığı satış Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) ve Amerikan Moda Tasarımcıları Konseyi’ni (CFDA) destekliyor. Böylece gelir hem basın özgürlüğü için kullanılacak, hem de genç moda tasarımcılarına aktarılacak.

Meryl Streep, Anne Hathaway, Emily Blunt, Stanley Tucci, Simone Ashley ve Lady Gaga’nın filmde kullandığı parçalar arasında Dries Van Noten bir blazer, Schiaparelli bir blazer, Dior bir takım ve Elsa Peretti imzalı bir bilezik bulunuyor. Andy Sachs’ın giydiği Gabriela Hearst elbisesi ise listenin en eğlenceli parçalarından biri. Filmde üstüne yemek dökülen 7.9 dolarlık elbise lekesiyle birlikte daha mütevazı bir fiyata satışa çıkıyor. Toplam 20 parçadan oluşan koleksiyonun olası değeri 1 milyon doları aşıyor.

İlk filmde de benzer bir süreç yaşanmıştı. 2006’da yine filmin kostümlerinin bir bölümü eBay üzerinden yardım amacıyla satılmıştı. Valentino, Prada, Calvin Klein, Bill Blass, Christian Louboutin ve Azzedine Alaïa gibi isimlerin tasarımları bu satışta yer almıştı. 20 yıl sonra aynı giysi evreninin artık eBay yerine Christie’s’ye taşınması bile başlı başına bir kültürel değişim örneği. 

Moda artık sanata çok daha yakın yerde konumlanıyor. Yalnızca “güzel giysi”lerden ibaret bir alan olarak görülmüyor; araştırıyor, referans veriyor, tarih yazıyor, sanat tarihini yeniden yorumluyor, arşivlerle çalışıyor. Lizbon’daki Gulbenkian’da açılan Art & Fashion sergisi de benzer bir yaklaşım benimsemişti. Vakfın 70. kuruluş yıl dönümü kapsamında açılan sergide, müzenin koleksiyonundan yaklaşık 100 eser, son 150 yıla yayılan 140 haute couture parçayla yan yana sergilendi.

Küratör Eloy Martínez de la Pera, Guo Pei’nin ışıltılı bir elbisesini eski bir Mısır cenaze maskesiyle, Balenciaga’nın heykelsi formlarını bir Asur kabartmasıyla, McQueen ile Givenchy’nin işçiliğini Japon baskılarıyla eşleştirdi. Yves Saint Laurent’in 1968 tarihli Saharienne ceketi, Fransız İzlenimcileri’nin eserleriyle aynı salona konumlandı. Serginin amacı, imgelerin ve biçimlerin yüzyıllar boyunca nasıl dolaştığını göstermekti. Bu akıma katılan tek müze Gulbenkian değil elbette. Londra’daki Victoria and Albert Museum, bu yılki açılışını Elsa Schiaparelli sergisiyle yaptı. Sergi, tasarımcının ünlü Istakoz Elbisesi’nden, Dalí ile birlikte tasarladığı şapka serisine kadar, sürrealizmin modaya nasıl sızdığının izini sürüyor. New York’ta FIT Museum, konuyu 18 Şubat-19 Nisan 2026 tarihleri arasında düzenlediği serginin adına taşıdı: “Art X Fashion”. Schiaparelli’den Rei Kawakubo’ya, Iris van Herpen’den Martin Margiela’ya uzanan bir seçkiyle, giysinin yalnızca işlevsel bir nesne olmaktan öte düşünsel, estetik bir ifade biçimi olduğunu bize hatırlattı.