Türkçenin en yalnız 5 kelimesi: Sözlükte var ama günlük hayatta kullanılmıyor

Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğünde yer alan ve günlük yaşam pratiklerini doğrudan karşılayan birçok kelimen konuşma dilinde neredeyse hiç kullanılmamaya başlandı. Dil bilimciler, kelime haznesinin daralmasının dilin ifade gücünü zayıflattığı uyarısında bulunarak her gün karşılaşabileceğimiz o kelimeleri sıraladı:

Tünaydın

Sabahları sıklıkla kullanılan “günaydın” kelimesine karşılık, öğle saatleri için üretilen tünaydın sözcüğü günlük hayattan tamamen silindi. Vatandaşlar gün ortasındaki selamlaşmalarda bu kelime yerine “merhaba” ya da “iyi günler” ifadelerini tercih ediyor.

Evecen

Günümüzün yoğun temposunda sıklıkla karşılaşılan “aceleci ve sabırsız” insan tipini tek kelimeyle özetleyen evecen sözcüğü, yerini tamamen “aceleci” kelimesine bıraktı. Kelime, işini hep telaşla yapan kişileri tanımlamak için nokta atışı bir anlam taşıyor.

Aysar

Değişken ruh haline sahip, saati saatine uymayan kişileri tanımlayan aysar kelimesi de halk arasında bilinirliğini kaybeden sözcükler arasında yer alıyor. İnsanların ayın evreleri gibi sürekli değişen karakter yapılarını anlatan bu kelime artık sadece sözlüklerde kaldı.

Muştu

Sevinçli haberleri duyurmak için kullanılan Türkçe kökenli muştu kelimesinin kullanımı yok denecek kadar azaldı. Toplumun bu anlamda genel olarak “müjde” kelimesine yöneldiği ve kendi öz kelimesini unuttuğu görüldü.

Öykünmek 

Bir başkasını taklit etme veya birine özenme durumunu ifade eden öykünmek fiili, konuşma dilinde yerini tamamen “taklit etmek” veya “özenmek” ifadesine devretti.

Uzmanlar, günlük dildeki bu tek tipleşmenin önüne geçilmesi ve kelimelerin eğitim ile medya aracılığıyla yeniden dolaşıma sokulması gerektiğini vurguluyor.