Ankara'da istinaf mahkemesi CHP için çok konuşulan 'mutlak butlan' kararını açıkladı, Kemal Kılıçdaroğlu'nu yeniden partinin başına getirdi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, 'Türkiye hukuk devletidir, bu kararla demokrasimiz daha da güçlendi' dedi.
‘Olmaz’ denen, ‘Hukuk dışı’ denen oldu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Halk Partisi’nin 2023 yılı Kasım ayında yapılan kurultayı için ‘Mutlak butlan’ kararı verdi ve o kurultayı kaybetmiş olan Kemal Kılıçdaroğlu’nu yeniden CHP Genel Başkanı ilan etti. İktidar adına kararı değerlendiren Adelet Bakanı Akın Gürlek, kararın Türk demokrasisini güçlendirdiğini öne sürdü.
Türk siyasi tarihinde de, dünya hukuk tarihinde de benzeri bulunmayan bu karar, Türkiye’nin ana muhalefet partisini bir çeşit kaosun içine soktu; çünkü parti kendi içinde bölünmüş ve iki yıl önce hem seçimi ardından da kurultayı kaybeden Kılıçdaroğlu çoktan göreve talip olmuş durumda. Buna karşılık mevcut yönetim, yani Özgür Özel ise ‘Mücadele’ bayrağını kararın duyulmasından hemen sonra açtı.
Kemal Kılıçdaroğlu kararın duyulmasının ardından ilk acıkmayı yaptı ve “Mutlak butlan kararı Türkiye’ye ve CHP’ye hayırlı olsun” dedi.
Kılıçdaroğlu, sosyal medya hesabından yaptığı yeni açıklamada şu ifadeleri kullandı;
“Cumhuriyet Halk Partisi; kişisel ikbal arayışlarının mücadele alanı değildir. Cumhuriyet Halk Partisi milletimizin egemenlik senedidir.
38. Olağan Kurultayımız ile ilgili mahkemenin vermiş olduğu karar; bir ayrışma vesilesi değil, asırlık çınarımızın altında kenetlenme fırsatı olmalıdır.
Gün; sevinç çığlıklarıyla birbirimizi kırma günü değildir.
Gün; kırgınlıkları bir kenara bırakıp ciddiyetiyle, sükûnetle ve kucaklaşarak ayağa kalkma günüdür.
Bu süreci “keşkelerle” değil, ciddiyetle, parti kültürümüzden aldığımız samimiyetle ve ortak akıl ile yönetmek zorundayız. Şahsi ikballer değil, Türkiye’nin geleceği esastır. Bu kapsamda süreci; önceki dönem Genel Başkanlarımızla, Parti Meclisi üyelerimizle, milletvekillerimizle, il ve ilçe başkanlarımızla tam bir uyum ve iş birliği içinde yürüteceğiz.
Hiç kimse endişe etmesin, partimizi bu tartışmaların içinden çıkaracak ve iktidar yürüyüşünü devam ettireceğiz.
Herkesi sükûnete ve ortak akıla davet ediyorum. Biz bir aradayız! ”
Karar, borsanın çökmesine neden oldu, para piyasaları dar zamanda derin dalgalandı.
Borsa İstanbul’da sert satış dalgası görüldü. BIST 100 endeksinde gün içinde düşüş yüzde 6’yı, bankacılık endeksinde ise yüzde 8’i aştı.
Kararın ardından BIST 100 endeksi gün içinde yüzde 6’yı aşan kayıp yaşarken, BIST Bankacılık endeksi tarafında düşüş yüzde 8 seviyesinin üzerine çıktı.
Borsa İstanbul’da devre kesici sistemi devreye girdi ve işlemler durduruldu. Borsa İstanbul saat 18.00 itibarıyla 13.163 puandan kapanış yaptı
Türkiye’nin kredi risk primi (CDS) 9 baz puan artarak negatif tepki verdi.
Akın Gürlek: Karar demokrasiyi güçlendirdi
Kararın belli olmasının ardından konuşanlardan biri de, Adalet Bakanı Akın Gürlek’ti. Gürlek, uzun uzun İstinaf Mahkemesinin kararını savundu.
Gürlek aynen şöyle dedi:
‘Öncelikle altını çizmek isterim ki Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Demokrasinin özü milletin iradesidir. Bu iradenin sandıkta kongrede kurultayda yada herhangi bir demokratik süreçte serbestçe ortaya çıkması aynı zamanda demokratik hukuk devleti bakımından da hayati öneme sahiptir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi bugün önemli bir karar vermiştir.
Bu kararın merkezinde doğrudan doğruya demokratik iradenin korunması yer almaktadır. Çünkü hangi parti söz konusu olursa olsun, delegenin üyenin iradesinin menfaat, baskı yada yönlendirmeyle baskılanması kabul edilemez. Özellikle vurgulamak gerekir ki bu süreç CHP delegelerinin başvurularıyla başlamış ve beyanlarıyla şekillenmiştir. Yargı makamları da önlerine gelen iddiaları, soruşturma dosyalarını tanık anlatımlarını ve delilleri titizlikle inceleyerek bağımsız ve tarafsız bir şekilde karar vermişlerdir.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda 4-5 Kasım 2023 tarihinde kurultay sürecinde delege iradesinin kurultay sürecini etkileyecek şekilde sakatlığa uğradığı yönünde bir karara varmıştır. Mahkeme bazı delegelere menfaat sağlandığı veya vaatlerde bulunduğu yönündeki iddiaların seçim sürecinin serbestliğini ve eşitliğini zedelediğini tespit etmiştir. Burada altını çizmek isterim ki, yargının görevi hukukun üstünlüğünü temin etmektir. Seçim güvenliği sadece genel seçimler için değil, siyasi partilerin kendi iç süreçleri için de geçerlidir.
Çünkü siyasi partiler, demokrasinin vazgeçilmez unsurları ve taşıyıcı kolonlarıdır. Bu kolonların zedelenmesi doğrudan demokrasinin zedelenmesi anlamına gelir. Bu nedenle verilen bu karar, vatandaşlarımızın demokrasiye olan güvenini pekiştiren, demokrasinin kendi kendine işleme mekanizmalarının işlediğini gösteren bir karardır.
Hukuk devleti iddiaları ciddiyetle ele alıp, delilleriyle değerlendiren devlettir. Elbette bu kararın temyiz yolu açıktır. Süreç hukuk düzeni içinde işlemeye devam edecektir. Herkesin bu sürece saygı göstermesi ve değerlendirmelerini hukuk çerçevesinde yapması, itirazlarını hukuk düzeni içinde gerçekleştirmesi büyük önem taşıyacaktır. Bizim için temel ilke açıktır. İrade milletindir, delegenindir, üyelerindir. Bu iradeye gölge düşüren her unsurun karşısında hukuk devleti dimdik durur. Türkiye demokrasisini hukukla, adaletle ve millet iradesine bağlılıkla güçlendirmeye kararlılıkla devam edecektir.’
İşte karar
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, hem 4-5 Kasım 2023 tarihli CHP 38. Olağan Kurultayı’nın hem de 8 Ekim 2023 tarihli CHP İstanbul İl Kongresi’nin “kanunun emredici hükümlerine aykırı olması nedeniyle mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) ile malul olduğu”na karar verdi.
Mahkeme, CHP’nin 38. Olağan Seçimli Kurultayı’nın yapıldığı tarihten itibaren iptaline, kurultayın iptal edilmiş sayılması nedeniyle bu tarihten sonra yapılan tüm olağan ve olağanüstü kurultayların ve bu kurultaylarda alınan kararların da iptaline karar verdi.
Kılıçdaroğlu geri dönecek
Kararda, 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultaydan önceki duruma dönülmesine, kurultay öncesi genel başkan olan Kemal Kılıçdaroğlu ile parti organlarının görevlerine “aynen devam etmelerine” hükmedildi. Aynı şekilde, CHP İstanbul İl Kongresi’nin de iptali nedeniyle kongre öncesi il başkanı ve il organlarının görevlerine devam etmesi kararlaştırıldı.
Mahkeme, ihtiyati tedbir taleplerini de kabul etti. Buna göre, 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultayla göreve gelen Genel Başkan Özgür Özel, Merkez Yönetim Kurulu üyeleri, Parti Meclisi üyeleri ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin tedbiren görevden uzaklaştırılmasına karar verildi. Mahkeme, Kemal Kılıçdaroğlu ile önceki Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin karar kesinleşinceye kadar tedbiren görevi üstlenmesine/göreve iadelerine hükmetti. Tedbir kararının uygulanması için kararın Yüksek Seçim Kurulu, Ankara İl Seçim Kurulu, Çankaya 4. İlçe Seçim Kurulu ve Ankara Valiliği’ne gönderilmesine karar verildi.
Temyize de gidemeyecek
Kararın ilginç yönü, Özgür Özel ve arkadaşlarını görevden alması sebebiyle bu karara hukuk alanında yapılacak itirazları da Kemal Kılıçdaroğlu yönetimi yapabilecek.