Yayın ekranında FIFA Kadınlar Dünya Kupası heyecanı sürüyor
Norveç taraftarı, kısa sürede yayılan bir tezahürat biçimiyle Vikingler gibi maçlarda kürek çekmeye başladı. Derken ülke parlamentosunda da kürek çekildi, New York’taki Times meydanında da, hatta kraliyet ailesi bile kürek çekti. Peki ama bu hareket nereden çıktı?
Cuma akşamı, New York’taki Times Meydanı’nın ortasında, yüzlerce Norveçli futbol taraftarı kaldırıma oturdu ve hep birlikte kürek çekmeye başladı.
Viking gemilerini çağrıştırmak amacıyla yapılan bu hareket, Norveç’in 1998’den beri ilk kez katıldığı Dünya Kupası’ndaki fırtınalı başlangıcının belirleyici ritüeli haline geldi. Norveç, bir sonraki tura yükselmeyi garantiledi.
@overtime They are ALL rowing 😱 #amazing #football #fans #worldcup #norway ♬ original sound – Overtime
Norveç’in batı kıyısındaki küçük bir adadan 39 yaşında bir ilkokul öğretmeni olan Ole Frøystad için, yarattığı “kürek çek, kürek çek, kürek çek” tezahüratının viral hale geldiğini fark ettiği an buydu.
Norveç milli takımının taraftar kulübü “Petrol Dağı” üyesi Frøystad, Financial Times’a verdiği demeçte, “Dondum kaldım” dedi. “Times Meydanı’nda tüm Norveçlilerin orada durup kükremesinin yankısını duymak… hayatımda yaşadığım en çılgın şeylerden biriydi.”
Frøystad önderliğindeki taraftarlar, 1 Haziran’da İsveç’e karşı oynanan Dünya Kupası hazırlık maçında bu hareketi yapmaya başladılar.
Komutla yapılan toplu kürek çekme hareketi, genellikle Viking tarzı kasklar takan taraftarlardan Norveç toplumunun üst kademelerine hızla yayıldı. Milletvekilleri parlamentoda kürek çekti, Başbakan Jonas Gahr Støre katıldı; hatta kraliyet ailesi üyeleri bile aynı şeyi yaptı.
Bu hamle, Norveç’in Spotify listesinde birinci sıraya yükselen “Viking Kanı” adlı kendi şarkısını da beraberinde getirdi.
Şarkının sözleri, “Önce Avrupa’yı aldık, şimdi de ABD’yi alıyoruz” diye başlıyor ve ardından “Odin biliyor ki biz önce buradaydık” iddiasında bulunuyor. Ayrıca Amerika’yı, eski Viking akıncısı Kral Olav Haraldsson’un köylü ordusu tarafından öldürüldüğü 1030 yılındaki Stiklestad Savaşı’na dönüştüreceklerini de vaat ediyorlar.

Bu tuhaf iddia, ülkenin bazı yetkilileri arasında görüş ayrılıklarına yol açtı. Bir yetkili, parlamentodaki tartışmanın “son derece utanç verici” olduğunu söylerken, bir diğeri bunun “Norveç’i haritaya yerleştirdiğini” belirtti.
Yaklaşık 5,7 milyon nüfuslu zengin bir petrol ülkesi olan Norveç için bu turnuva, Premier Lig’in en büyük isimlerinden ikisi olan Manchester City forveti Erling Haaland ve Arsenal kaptanı Martin Ødegaard’ın da katkısıyla, küresel futbol görünürlüğünün nadir bir anı haline geldi.
Haaland, Norveç’in Irak’ı 4-1 ve Senegal’i 3-2 yendiği maçlarda dört gol atarak dünyanın en ölümcül hücum oyuncularından biri olarak ününü pekiştirdi.
Senegal zaferinin ardından, 32’lik tura yükselmelerini garantileyen takım, stadyumun çimlerine oturarak kaptan Ødegaard’ın davul çalmasıyla birlikte “kürek çekme” hareketini gerçekleştirdi.
Norveç Futbol Federasyonu (NFF) iletişim direktörü Ragnhild Ask Connell, “Haaland’ımız olduğu için bunun Norveç için büyük bir olay olabileceğini biliyorduk,” dedi.
“ABD’de Norveçliler, istesek de istemesek de Viking oluyorlar. Bu yüzden şöyle düşündük: ‘Biz küçük bir ülkeyiz ama bu, ABD’ye kim olduğumuzu göstermek için bir fırsat,’” diye ekledi.
Ancak kürek sporu Norveç’in genellikle muhafazakar toplumunda ne kadar yayılırsa, katılma baskısı da o kadar artıyor.
24 yaşındaki orman müdürü Emil Anners Lappen, Norveç’in Senegal’i yendiği maç sırasında televizyon kameraları onu Norveçli taraftarlar etrafında kürek çekerken hareketsiz otururken görüntüledikten sonra kısa süreliğine ünlü oldu.
FT’ye verdiği demeçte, “O sırada hareketsiz oturduğum için bu kadar çok ilgi çekeceğimi düşünmemiştim,” dedi. “Herkesin yaptığı şeyi yapmak ve mümkün olduğunca az dikkat çekmek çok Norveçli bir şey. Birisi biraz bile dikkat çektiğinde herkes tamamen çıldırıyor.”
Norveç’in doğusundaki Bergegarda kasabasında yaşayan Lappen, Viking temasına karşı olmadığını söyledi. “İyi bir Viking’i takdir edebilirim,” dedi. “Ama o lanet olası kürek çekme işine katlanamıyorum.”
Norveçli akademisyen ve kültür yorumcusu Janne Stigen Drangsholt, bu tepkinin, gruptan ayrı duranları denetleyen İskandinav ahlak kuralı Janteloven’in klasik bir örneği olarak görülebileceğini söyledi.
“Devlete güveniyoruz. Bize söylenenleri yapıyoruz. Kürek çekmeniz söylenirse, kürek çekersiniz,” dedi.
Bu eğilime kamuoyunun tepkisi büyük ölçüde coşkulu olsa da, bazı eleştirmenler bunun Norveç kimliğinin rahatsız edici bir yönünü de ortaya koyduğunu söylüyor.
Avrupalı bir diplomat, Norveç’in çok şanslı olduğunu, çünkü çok az insanın Viking imgelerini Nazilerin İskandinav mitolojisini sahiplenmesiyle ilişkilendirdiğini söyledi. “Eğer biri bunu yaparsa, [Viking] şapkalarını bir süreliğine unutabilirler,” dedi.
Drangsholt, Viking imgesinin aynı zamanda ülkenin bugünkü değerlerine yabancı olan yağma, şiddet ve tecavüz gibi “sorunlu” bir tarihle de yüklü olduğunu söyledi.
“Modern Norveç, Vikinglerin yaptığının tam tersi olarak, kendisini yurt dışında barış arabuluculuğu yoluyla sunma olasılığı daha yüksek,” dedi.
Ancak Instagram’da @mr.rowrow kullanıcı adıyla tanınan Frøystad için Viking imgesi yağma değil, keşifle ilgili. İskandinav denizcilerinin Columbus’tan çok önce Kuzey Amerika’ya ulaştığını belirtti.
“Küçük bir ülkeyiz, bu yüzden her zaman çok fazla ilgi görmüyoruz,” dedi. “Bu yüzden şimdi yürekten haykırmalıyız çünkü bu çok eğlenceli.”