Sütyenli mi sütyensiz mi?

Geçen hafta yine çok ilginç bir araştırma cinsellik ve ilişkiler konusunda çok merak edilen bir konuyu sonuca bağladı.

Sokakta yürüyen bir kadını düşünün. Abartı yok, iddia yok. Ama bir şey farklı. Sütyen de yok.

Slovakya Comenius Üniversitesindeki bilim insanları tam da bu noktadan yola çıktı ve bir kadının sütyensiz olmasının hem kadınlar hem de erkekler tarafından nasıl algılandığını araştırdı.

Sonuçlar oldukça çarpıcı: Sütyensiz kadınlar hem erkekler hem de kadınlar tarafından daha çekici bulunuyor. Ama aynı zamanda daha az sadık ve daha “ulaşılabilir” olarak algılanıyor. Yani bir yandan cazibe artıyor, diğer yandan güven azalıyor.

Aslında buraya gelmeden önce şu soruyu sormak gerekiyor: Sütyen gerçekten gerekli mi?

Fransa’daki Besançon Üniversitesi’nden spor bilimci Jean-Denis Rouillon, 15 yıl süren araştırmasının ardından sütyenin faydadan çok zarar verdiğini iddia ediyor. Ona göre sütyen sırt ağrısını azaltmıyor, aksine göğüsleri taşıyan kasları zayıflatıyor ve zamanla sarkmayı artırıyor. Hatta sütyensiz kalan kadınlarda meme uçlarının ortalama 7 mm daha yukarı konumlandığını ve göğüslerin daha sıkı olduğunu söylüyor.

Ama Rouillon’un gözden kaçırdığı çok temel bir nokta var: Kadınlar sütyeni tıbbi ya da anatomik nedenlerle takmıyor. Bu daha çok psikolojik, estetik ve pratik bir tercih. Çünkü sütyen çoğu zaman bir “destek”ten çok bir “rahatlatıcı filtre”. Kadına göğüslerini unutma özgürlüğü veriyor. Sütyensiz olmak ise tam tersine, o bölgenin farkındalığını artırıyor.

Sabah dolap karşısında verilen karar aslında sandığımızdan daha karmaşık: Bugün rahat mı olayım, yoksa yanlış anlaşılmayayım mı? Kadınlar birbirine baktığında bu durum daha incelikli bir yerden okunuyor.

Bir kadın sütyensiz başka bir kadını gördüğünde genelde bunu açık açık yargılamaz. Ama zihnin arka planında hızlı bir analiz başlar: “Cesur”, “özgüvenli”, hatta bazen “ben mi fazla kontrollüyüm?” Ve ardından çok hızlı bir denge kuruluyor: “Ama biraz da fazla rahat.”

Bu doğrudan “hafif kadın” demek değildir. Daha çok, görünür olanın dikkat çekmek istediği varsayımına dayanan eski bir zihinsel kalıptır.

Kadınlar bunu bilinçli yapmaz; bu, yıllar içinde öğrenilmiş bir refleks gibi çalışır.

Erkek tarafı ise biraz daha düz ve daha hızlı çalışıyor. Aynı araştırmada görüldüğü gibi erkekler sütyensizliği daha yüksek çekicilikle ilişkilendiriyor.

Ama burada kritik bir kırılma var: Çekicilik algısı, çoğu zaman niyet okuma hatasına dönüşebiliyor. Yani erkek zihni bazen sütyensizliği “rahatlık” ya da “özgüven” olarak değil, “açık sinyal” olarak yorumlayabiliyor.

Bu tamamen öğrenilmiş bir algı biçimi. Çünkü toplum uzun zamandır erkeklere şunu fısıldıyor: Görünen şey, sunulmuş bir şeydir.

Oysa gerçek çok daha basit. Bir kadın sütyensiz olduğunda bir mesaj vermek zorunda değildir. Ama erkek bakışı çoğu zaman mesaj aramaya programlıdır. Özellikle cinsellik söz konusu olduğunda, erkeklerin bazı görsel ipuçlarını olduğundan fazla anlamlandırma eğilimi olduğu bariz.

Buna “aşırı algılama yanlılığı” denebilir. Yani ortada nötr bir durum varken bile, zihin bunu bir davet gibi okuyabiliyor.

Erkek beyni bu konuda biraz “fazla yorum yapma” modunda çalışabiliyor, hatta zihin hemen senaryo yazmaya başlayabiliyor: “Bu bir mesaj mı?”, “Bana mı?”, “Genel mi?”

Oysa ortada ne mesaj var ne gönderici. Kadın sadece rahat.

İşin ilginç tarafı, erkeklerin bu algıyı sadece çekicilikle sınırlı tutmaması. Aynı araştırmada sütyensiz kadınların daha az sadık olarak değerlendirilmesi de dikkat çekici.

Yani erkek zihninde çekicilik ile “güvenilirlik” arasında garip bir ters orantı kurulabiliyor.

Sütyen konusu bilim dünyasını yakından ilgilendirmeye devam ediyor. Sütyen özelinde bile literatür oluşmaya başlamış. 2022 de taranan vücut imajı ile ilgili 136 çalışmadan 13 tanesi direkt sütyen algısı üzerine.

Bunca araştırmaya gerek var mı bilemiyorum. Sonuçta kadın sütyensiz olduğu için değişmez. Değişen şey, ona bakan gözlerin ne gördüğüdür.

Çünkü mesele hiçbir zaman sadece sütyen olmadı. Mesele, bir kadının bedeni üzerinden kurulan anlamlar, yorumlar ve çoğu zaman da yanlış okumalardır.