Çin, Uzun Yürüyüş 10B roketiyle ilk kez yeniden kullanılabilir bir roketi başarıyla dünyaya indirerek uzay programında tarihi bir dönüm noktasına ulaştı. Gelişmeyle ülkedeki uzay şirketlerinin hisseleri yüzde 10 değerlendi.
Çin devlet medyasında yer alan bilgilere göre, Çin Havacılık ve Uzay Bilimi ve Teknolojisi Şirketi tarafından geliştirilen Uzun Yürüyüş 10B roketi, ülkenin güneyindeki Hainan’dan yerel saatle Cuma günü 12.15’te (TSİ 07.15) fırlatıldı.
Roketin üst kademesinden ayrılmasından yaklaşık altı dakika sonra, hızlandırıcı (booster) kademesi dikey olarak Dünya’ya geri döndü ve yüzen bir platform üzerinde güvenli bir şekilde geri kazanıldı.
Bu başarı, Çin’in uzay programı için önemli bir teknolojik eşiğin aşıldığını gösterdi. Sadece SpaceX ve Blue Origin uzaya gönderdiği roketleri geri indirebilmeyi başarmıştı.
İniş, Çin’in ABD’nin yeniden kullanılabilir roket alanındaki küresel hakimiyetine meydan okuyabileceğini gösterdi.
Eski tip roketler, yükselme sırasında çeşitli parçalarının atılması ve imha edilmesi nedeniyle tek kullanımlık olarak kabul ediliyor ve bu durum uzay görevlerinin maliyetini ciddi ölçüde artırıyor.
Roketin en değerli bileşeni olan hızlandırıcıların yeniden kullanılması ise uydu fırlatma ve uzay keşif maliyetlerini önemli ölçüde düşürüyor.
SpaceX, Aralık 2015’te yörünge uçuşu gerçekleştiren bir Falcon 9 roketini ilk kez indirmiş, Blue Origin ise Kasım 2025’te New Glenn roketiyle bu başarıyı tekrarlamıştı.
Günümüzde Falcon 9 roketleri yılda yaklaşık 150 kez fırlatılıyor ve hızlandırıcıları düzinelerce kez yeniden kullanılabiliyor.
Çin yeniden kullanılabilir roketlerin geri kazanılmasına yönelik ilk denemesini geçen Şubat ayında Uzun Yürüyüş 10A roketi ile gerçekleştirmişti.
Kontrollü bir iniş gerçekleştiren o roket bir kurtarma platformunun yakınına düşmüştü. Alçak Dünya yörüngesine en az 16 metrik ton yük taşıma kapasitesine sahip olan yeni ‘Uzun Yürüyüş 10B’ ise SpaceX’in Falcon 9 roketi ile kıyaslanıyor.
Ancak Falcon 9’dan farklı olarak Uzun Yürüyüş 10B otonom bir şekilde karadaki bir piste veya insansız bir gemiye doğrudan iniş yapmıyor.
Bunun yerine roket üzerindeki özel “iniş kancaları” yüzen platforma bağlı bir ağı yakalayarak sistemin güvenli bir şekilde durdurulmasını sağlıyor.
Başarılı iniş haberinin kamuoyuna duyurulmasının ardından Çinli uzay ve havacılık firmalarının hisselerinde hızlı yükseliş kaydedildi.
Ülkenin finansal piyasa düzenlemelerinin izin verdiği günlük maksimum limit olan yüzde 10’luk artış sınırına ulaşan China Spacesat ve China Satellite Communications şirketlerinin hisseleri günü en üst sınırdan tamamladı.
DÜNYA KUPASI 2026
Oyunlar ve Bulmacalar