Eski Katar Emiri Şeyh Hamad bin Halife Al Sani hayatını kaybetti

Katar Emirlik Divanından yapılan açıklamada, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad Al Sani’nin babası Şeyh Hamad bin Halife Al Sani’nin bu sabah 74 yaşında vefat ettiği belirtildi.

Açıklamada, Şeyh Hamad’ın uzun süredir tedavi gördüğüne işaret edilerek merhuma Allah’tan rahmet dilendi.

Katar Emiri olarak 1995-2013 döneminde görev yapan Şeyh Hamad bin Halife Al Sani 2013 yılında yönetimi oğlu Şeyh Temim bin Hamad Al Sani’ye devretmişti.

Katar’ın dönüşümüne yön veren lider

Yaklaşık 18 yıl Katar Emiri görevini yürüten Şeyh Hamed bin Halife Al Sani, doğal gaz gelirlerine dayalı ekonomik dönüşüm, altyapı yatırımları ve aktif dış politika hamleleriyle ülkesini bölgesel ve küresel ölçekte daha görünür hale getiren liderler arasında yer aldı.

Ocak 1952’de Doha’da dünyaya gelen Şeyh Hamed bin Halife Al Sani, ilk öğrenimini Katar’da tamamladıktan sonra Birleşik Krallık’taki Sandhurst Kraliyet Askeri Akademisi’nde eğitim gördü. 1971’de mezun olmasının ardından Şeyh Hamed, Katar Silahlı Kuvvetleri’ne katıldı ve ilerleyen yıllarda üst düzey askeri görevlerde bulundu.

1977 yılında Veliaht Prens ve Savunma Bakanı olan Şeyh Hamed, 1989’da ülkenin sosyal ve ekonomik politikalarının planlanmasından sorumlu Planlama Yüksek Konseyinin başkanlığına getirildi.

27 Haziran 1995’te emirlik görevini devralan Şeyh Hamed döneminde Katar, enerji sektöründeki yatırımlarını hızlandırdı. Kuzey Gaz Sahası’nın geliştirilmesiyle sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimi ve ihracatı önemli ölçüde arttı. 2006 yılında dünyanın en büyük LNG ihracatçısı konumuna yükselen Katar, 2010 itibarıyla yıllık 77 milyon ton üretim kapasitesine ulaştı.

Resmi verilere göre, Şeyh Hamed’in emirliği döneminde ülkenin gayrisafi yurt içi hasılası 24 kattan fazla artarken, hidrokarbon sektörünün ekonomideki payı da önemli ölçüde büyüdü.

Şeyh Hamed döneminde eğitim, sağlık, altyapı ve bilim alanlarında kapsamlı yatırımlar yapıldı, 1995 yılında Qatar Foundation (Katar Vakfı) kuruldu, 1996’da Katar merkezli Al Jazeera televizyonu yayın hayatına başladı ve aynı yıl yerel basın üzerindeki sansür uygulamaları kaldırıldı. Enformasyon Bakanlığı ise 1998’de lağvedildi.

1999 yılında düzenlenen ilk belediye seçimlerinde kadınlar ilk kez seçme ve seçilme hakkını kullandı, 2004 yılındaki halkoylamasının ardından ise Katar’ın ilk daimi anayasası yürürlüğe girdi.

Bölgesel ve küresel ölçekte etkin rol

Ekonominin uzun vadeli çeşitlendirilmesini hedefleyen “Katar Ulusal Vizyonu 2030” da Şeyh Hamed döneminde hazırlandı. Program, ülkenin bilgi temelli ekonomiye geçişini ve sürdürülebilir kalkınmayı hedefleyen temel politika belgelerinden biri olarak kabul ediliyor.

Dış politikada ise Katar, özellikle Orta Doğu ve Afrika’daki çeşitli krizlerde arabuluculuk girişimleriyle öne çıktı. Çok sayıda siyasi müzakereye ev sahipliği yapan Katar, uluslararası diplomatik temaslarda etkin rol üstlendi.

Şeyh Hamed döneminde Katar, Aralık 2010’da 2022 FIFA Dünya Kupası’na ev sahipliği yapma hakkını kazanan ilk Arap ülkesi oldu.

25 Haziran 2013’te emirlik görevini oğlu Veliaht Prens Şeyh Temim bin Hamed Al Sani’ye devreden Şeyh Hamed, Körfez ülkelerinde nadir görülen gönüllü iktidar devirlerinden birine imza attı.