Nepal’de sel felaketi: Dev dalga yüzlerce kişiyi yuttu

Nepal’de çarşamba günü bir buzuldan düşen buz ve kaya çığının tetiklediği ani sel felaketi, köylerde ve altyapıda geniş çaplı hasara yol açtı.

Yetkililer ilk belirlemelere göre en az 8 kişinin hayatını kaybettiğini, selin ardından yüzlerce kişinin ise kaybolduğunu duyurdu.

Yetkililer aralarında Hindistan, ABD, İngiltere ve Malezya’nın da yer aldığı ülkelerden gelen 291 yabancı turist dahil olmak üzere toplam 384 turistin kayıp olduğunun bildirildiğini açıkladı.

Çarşamba günü sabah saat 09.00 sularında taşan Bhotekoshi Nehri birden fazla köyün yanı sıra yollara ve hidroelektrik santrallerine zarar verdi.

 Yerel makamlar, Nepal’in çeşitli bölgelerindeki sakinlere uyarıda bulunarak Bhotekoshi, Trishuli ve Narayani nehirlerinin kıyılarından uzak durmalarını istedi.

Nepal hükümet sözcüsü Sasmit Pokharel, “Arama kurtarma çalışmaları için hem Hindistan hem de Çin’den yardım istedik.” açıklamasında bulundu.

Sel felaketinin yaşandığı noktalar kameralara yansıdı. Vadiden akarak gelen dev dalga, Çin-Nepal sınır kapısını yerle bir etti. O anlarda kaçışan insanlar metrelerce uzayan ölümcül taşkının kurbanı oldu.

Bu esnada nehir yatakları taştı, doldu. Evleri kökünden söken ve köprüleri yol boyunca yıkan sel dalgası şehirlerde ağır tahribata yol açarak yoluna devam etti.

Sokakları da ırmaklara dönüştüren sel felaketi Gyong Kenti’ni tamamen etkisi altına aldı. Aniden başlayan sel felaketi sonucu zaiyat henüz belli değil, ancak yüzlerce kişiye ulaşılamıyor.

Selin kesin nedeni hemen tespit edilemedi; ancak Reuters’a göre Alman Jeobilimler Araştırma Merkezi (GFZ) güvenlik kamerası görüntülerindeki belirtilen saatten yaklaşık yedi dakika önce 4,4 büyüklüğünde bir deprem meydana geldiğini açıkladı.

Katmandu merkezli Uluslararası Entegre Dağ Kalkınma Merkezi’nin iklim ve çevre riskleri başkanı Qianggong Zhang, Nepal tarafındaki Lhende Khola nehrinde meydana gelen bir buz heyelanının tetikleyici olduğunu, ancak nedenin henüz kesinleşmediğini söyledi.

Nepal-Çin sınırındaki nehrin yukarısında hala bir tıkanıklık olduğu için yetkililer, ikinci bir selin meydana gelebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

Olaydan en ağır şekilde etkilenen Rasuwa bölgesi, benzer bir ani sel felaketini geçen yılın ağustos ayında da yaşamıştı.

Komşu Tibet’teki bir buzul gölünün dağlık bölgedeki yüksek sıcaklıklar nedeniyle taşması sonucu meydana gelen o selde dokuz kişi yaşamını yitirmiş ve iki ülkeyi birbirine bağlayan köprü de dahil olmak üzere kritik altyapı hasar görmüştü.

Katmandu merkezli Uluslararası Entegre Dağ Gelişimi Merkezi (ICIMOD) iklim uzmanları, çarşamba günkü ani selin bir buzuldan kaynaklanan çığ nedeniyle tetiklendiğini bildirdi.

Uzmanlar, Bhotekoshi Nehri’nin bir kolu olan Lhende Khola Nehri’nde çarşamba günü en yüksek su seviyesinin görüldüğünü belirtti.

Araştırma grubunda afet riskini azaltma uzmanı olarak görev yapan Saswata Sanyal “Lhende Khola, 14 ay içinde iki kez taştı. Bu kez sel, Nepal tarafındaki bir buzuldan gelen buz ve kaya çığının nehri tıkaması ve akıntı yönünde ani bir su patlamasına yol açmasıyla tetiklendi.” ifadelerini kullandı.

Sanyal ayrıca, “Isınan bir Himalayalar bölgesinde erken uyarı, uyum sağlamanın ilk hattıdır.” dedi.

Nepal ile birlikte Hindistan gibi çevre ülkeleri kapsayan Himalaya bölgesi, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle dünyanın geri kalanından daha hızlı ısınıyor.

Bu durum bölgeyi şiddetli yağışlara, sellere ve heyelanlara karşı daha hassas hale getiriyor.

Araştırmalar sıcak hava dalgaları, şiddetli yağışlar ve eriyen buzullar gibi aşırı hava olaylarının bölgede daha sık görüldüğünü ortaya koyarken ICIMOD araştırmacıları Hindu Kuş Himalaya bölgesindeki buzulların erime hızının 2000 yılından bu yana iki katına çıktığını kaydetti.