“Dr. Kıyamet” lakaplı ekonomist Nouriel Roubini ABD ekonomisine ilişkin değerlendirmesinde İran savaşı ve yükselen tahvil getirilerinin yanı sıra piyasalarda düzeltme ihtimaline dikkat çekti.
Piyasalarla ilgili kötümser tahminleri nedeniyle “Dr. Kıyamet” olarak anılan ekonomist Nouriel Roubini, yatırım ortamına yönelik iyimserliğini korurken ABD ekonomisi için önemli risklere dikkat çekti. Roubini’nin değerlendirmesinde İran savaşı, yükselen tahvil getirileri ve olası piyasa düzeltmesinin de aralarında bulunduğu dört risk öne çıktı.
2008 finansal krizini önceden tahmin etmesiyle öne çıkan Roubini’nin Bloomberg’e yaptığı değerlendirmede, devam eden İran savaşı, yükselen tahvil getirileri ve olası piyasa düzeltmesini başlıca endişeleri arasında sıraladığı aktarıldı.
Bununla birlikte Roubini’nin, teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısına yaptığı milyarlarca dolarlık harcamaya ve bu yatırımların sağlayabileceği potansiyel verimlilik artışlarına işaret ederek yapay zeka yatırımlarındaki yükselişe ilişkin olumlu görüşünü koruduğu belirtildi.
Roubini’nin işaret ettiği 4 risk şunlar:
1. Hürmüz Boğazı
Roubini’nin Basra Körfezi üzerinden petrol akışındaki kesintilerin devam etmesini piyasalar açısından önemli bir risk olarak değerlendirdiği aktarıldı.
İran savaşının başlamasından bu yana söz konusu durumun piyasalar üzerinde baskı oluşturduğu ve fiyatlarının yılın başlarında sert şekilde yükselmesine neden olduğu belirtildi. Ham petrol fiyatlarının savaş dönemindeki zirvesinden gerilemesine rağmen Roubini’nin, çatışmanın devam etmesi ve petrol rezervlerinin azalması halinde fiyatların yeniden yükselebileceği uyarısında bulunduğu kaydedildi.
Yüksek petrol fiyatlarının, enflasyon ve ekonomik büyüme üzerindeki olası etkilerine ilişkin endişeler nedeniyle gibi riskli varlıklar üzerinde de baskı oluşturduğu aktarıldı.
Uluslararası gösterge Brent petrolün, ABD ile İran’ın yeni saldırılar düzenlediği hafta yüzde 6 yükseldiği belirtildi. ABD Bilgi İdaresi’nin (EIA) son verilerine göre, ABD’nin Stratejik Petrol Rezervi’ndeki ham petrol stoklarının da geçen ay 43 yılın en düşük seviyesine gerilediği bildirildi.
2. İran uyarısı
Roubini’nin, İran çatışmasının bu yıl yapılacak ABD ara seçimlerinin ardından daha da şiddetlenebileceği riskine de dikkat çektiği aktarıldı.
Roubini’nin, ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlık mirasına ilişkin kaygılarının yönetimin çatışmaya yaklaşımını etkileyebileceğini ve İran’a yönelik askeri baskının artırılmasına yol açabileceğini öne sürdüğü belirtildi.
Roubini, “Temsilciler Meclisi’ni kaybederlerse ve o da savaşı kazanmaya çalışmak için İran’ı bombalamaya başlarsa, bu her zaman bir risk.” ifadelerini kullandı.
3. Tahvil getirileri
Roubini’nin, hükümet bütçe açıklarına ilişkin artan endişelerin ve kendi ifadesiyle “mali konsolidasyon” ihtiyacının tahvil getirilerini daha da yükseltebileceğini söylediği aktarıldı.
Roubini, “Bu gerçekleşmezse tahvil getirileri yükselebilir ve bu durum baskı oluşturabilir ve iç talebin bir bölümünü dışlayabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
ABD tahvil piyasasının, ülkenin bütçe açığının sürdürülemez seviyelere ulaşabileceği ve enflasyonun uzun vadede yüksek kalabileceğine ilişkin endişeler nedeniyle baskı altında olduğu belirtildi.
Yüksek tahvil getirilerinin yatırımcıların devlet borçlarını ellerinde tutmak için daha yüksek getiri talep etmesinden kaynaklanabileceği, oranları ve enflasyona ilişkin beklentilerin de tahvil getirilerinin yönünü etkileyebileceği ifade edildi.
4. Borsalarda yüzde 7,35’lik düzeltme riski
Yatırım ortamına ilişkin olumlu değerlendirmelerine rağmen Roubini’nin piyasalarda düzeltme yaşanabileceği uyarısında bulunduğu aktarıldı.
Roubini, “Bazı düzeltmeler yaşanabilir.” ifadelerini kullanırken mevcut yapay zeka rallisinin bir piyasa balonunu temsil ettiğine inanmadığını söyledi.
Roubini, “Aşağı yönlü riskler her zamanki şüpheliler ancak gerçek bir küresel yatırım patlamasının ortasındayız.” değerlendirmesinde bulundu.
Tahvil getirilerinin yüksek seviyelerde kalması ve piyasaların mevsimsel olarak daha zayıf bir döneme girmesi nedeniyle diğer ekonomistlerin de olası bir düzeltmeye ilişkin endişelerini dile getirdiği belirtildi.
Business Insider’ın aktardığı Bank of America analizine göre, 1928’den bu yana S&P 500 endeksinin Ağustos-Ekim döneminde ortalama olarak en zayıf 3 aylık performansını sergilediği bildirildi. Endeksin gerilediği yıllarda söz konusu dönemdeki ortalama düzeltmenin yüzde 7,35 olduğu aktarıldı.
Roubini’den piyasalara yapay zeka iyimserliği
Roubini’nin tüm bu risklere rağmen tamamen kötümser olmadığı belirtildi.
Ekonomistin iyimserliğinin büyük ölçüde yapay zeka yatırımlarındaki patlamaya dayandığı aktarıldı. Teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısına milyarlarca harcadığı, bu yatırımların sağlayabileceği verimlilik artışlarının ise genel yatırım ortamını destekleyebileceği ifade edildi.
Bu nedenle Roubini’nin önemli risklerin varlığını sürdürdüğü ancak yapay zeka öncülüğündeki yatırım patlamasının iyimserlik için önemli bir kaynak olmaya devam edebileceği bir piyasa ortamı öngördüğü kaydedildi.