Amerika bir siyasi depreme gidiyor: Demokratlar bir mucizeyi başarmak üzere

New York Times/Siena Üniversitesi’nin son anketlerine göre, ara seçimlere sadece bir ay kala Demokratlar, Senato’daki çoğunluğu ele geçirmek üzere Cumhuriyetçilerin kalesi sayılan beş kritik eyalette öne geçti veya rakibiyle başa baş bir yarış yakaladı. Bu da Amerikan siyasetinde büyük bir depremin kapıda olduğu anlamına geliyor. Demokratlar 3 Kasımda yapılacak seçimde sadece Temsilciler Meclisi değil Senato’da da çoğunluğu ele geçirebilir ve Başkan Trump için başkanlığının son iki yılı çok acı verici hale gelebilir.

Normalde Cumhuriyetçilerin ezici üstünlük sahibi olduğu Texas ve Alaska’da Demokrat adaylar yarışı önde götürürken, son yıllarda sağa kayan Ohio’da da Demokrat aday kıl payı avantajı elinde bulunduruyor. Cumhuriyetçiler Iowa’da çok az bir farkla öndeyken, 1932’den bu yana Demokrat senatör seçmeyen Kansas’ta ise iki parti tam anlamıyla başa baş bir mücadele veriyor.

Trump’ın Düşen Popülaritesi ve Yükselen Yaşam Maliyetleri

Anket sonuçları; Başkan Donald Trump’ın toplum nezdinde düşen popülaritesinin, İran savaşına yönelik tepkilerin, fırlayan benzin fiyatlarının ve yüksek yaşam maliyetlerinin seçmen tercihlerini kökten değiştirdiğini gösteriyor.

Geleneksel olarak Cumhuriyetçilere avantaj sağlayan seçim haritasına rağmen Demokratlar, Senato’da çoğunluğu sağlamak için birden fazla yol elde etmiş durumda. Senato denetimini kazanmak için Demokratların mevcut koltuklarını korurken Cumhuriyetçilerin elindeki dört sandalyeyi kendi hanelerine yazdırmaları gerekiyor. Cuma günü Cumhuriyetçi bir Süper PAC’in Kuzey Karolina’daki reklamlardan çekilerek kaynaklarını Kansas’a yönlendirmesi, partinin bazı eyaletleri korumakta zorlandığının en somut işareti oldu.

Eyalet Eyalet Son Durum: Texas, Alaska ve Ohio’da Sürpriz Sonuçlar

Eyaletlerdeki son anket verileri yarışın seyrini gözler önüne seriyor:

Texas: Demokrat Eyalet Temsilcisi James Talarico, yolsuzluk skandallarıyla gündeme gelen Trump destekli Cumhuriyetçi Başsavcı Ken Paxton karşısında 6 puanlık bir üstünlük yakaladı.

Alaska: Eski Demokrat Temsilci Mary Peltola, Cumhuriyetçi Senatör Dan S. Sullivan’ın 7 puan önünde ilerliyor.

Ohio: Dönüş mücadelesi veren eski Demokrat Senatör Sherrod Brown, Cumhuriyetçi rakibi Jon Husted karşısında 3 puanlık bir avantaja sahip. Özellikle veri merkezlerinin yönetimi konusundaki tartışmalarda Brown 11 puan öne geçiyor.

Iowa ve Kansas: Ekonomi politikalarından en çok etkilenen bu iki Orta Batı eyaletinde yarış düğümlenmiş durumda. Iowa’da Cumhuriyetçi Ashley Hinson sadece 1 puan öndeyken, Kansas’ta Rahip Adam Hamilton ile Senatör Roger Marshall tam anlamıyla kafa kafaya yarışıyor.

Bağımsız Seçmenin Tercihi Demokratlara Kayıyor

Seçimlerin kaderini belirleyen bağımsız seçmenler nezdinde Demokratlar beş eyalet genelinde 24 puanlık devasa bir üstünlük sağlamış durumda. Bağımsızlar, “halkın çıkarını kimin koruyacağı” sorusunda Demokratlara 30 puan daha fazla güveniyor.

Ohio dışındaki tüm eyaletlerde Cumhuriyetçi adaylar, Demokrat rakiplerine kıyasla “aşırı ideolojik” bulunuyor. Örneğin 2024’te Trump’ın %55 oyla kazandığı Ohio’da, Trump’ın performansını onaylayanların oranı Haziran ayındaki %44 seviyesinden %38’e gerilemiş durumda. İran savaşının etkisiyle galonu 4 doları aşan benzin fiyatları, özellikle Orta Batı’daki seçmenin başkana olan desteğini belirgin şekilde düşürdü.

Skandallar ve Fren-Denge Mekanizması Arayışı

Texas’ta skandallarla anılan Ken Paxton’ın moral değerlere ve karakter ölçütlerine uygun olmadığını düşünen seçmen sayısı artarken, parti yönetiminin Cumhuriyetçi adayı desteklemek için son iki ayda 190 milyon dolarlık devasa bir reklam bütçesi ayırdığı belirtiliyor. Kansas’ta ise Senatör Roger Marshall’ın tıp geçmişi sırasında faturalarını ödeyemeyen yüzlerce hastaya dava açtığı ve onlarca hastanın tutuklanmasına yol açtığının ortaya çıkması seçmen tepkisini topluyor.

Beş eyaletteki seçmenlerin neredeyse yarısı (%49), Kongre’de Başkan Trump’ı denetleyecek ve dengeleyecek bir adayı tercih ettiğini belirtiyor. Seçmenlerin bu eğilimi, yaşam maliyetleri ve ekonomi gibi temel konularda sandığa Demokrat lehine yansıma potansiyeli taşıyor.