Bloomberg: Tera’nın “Goldman Sachs” olma hayali fon krizine nasıl dönüştü?

Türkiye’de yaşanan fon krizi uluslararası basında geniş yer buldu. Bloomberg’in analizine göre Türkiye’nin “Goldman Sachs’ı” hatta BlackRock’u olma hedefiyle hızla büyüyen Tera Group’ta, yoğunlaşmış ve borçla büyütülmüş yatırım pozisyonlarının çözülmesiyle büyük bir kriz yaşanıyor.

Tera Portföy’ün yaklaşık 680 milyar TL (14 milyar ) büyüklüğündeki fonları tasfiye sürecine girerken, yüz binlerce yatırımcı fonlarındaki varlıkların hangi değerden nakde çevrileceğini bekliyor.

Tera Group, Türkiye’nin “Goldman Sachs’ı” olma hedefiyle büyürken, Tera Yatırım hisseleri geçen yıl yaklaşık yüzde 2000 yükseldi. Tera Portföy’ün amiral gemisi fonu ise 2025 başından itibaren yüzde 17.000’in üzerinde getiri sağladı.

Ancak hızlı yükselişin ardından eylül ayında yaşanan kriz, grubun yatırım stratejisinin taşıdığı riskleri de gündeme getirdi. Bloomberg’in haberine göre Tera Portföy’de yaklaşık 680 milyar TL, yani 14 milyar dolar büyüklüğündeki fonlar tasfiye sürecine girdi. Şirketin üst düzey yöneticilerinden biri de gözaltına alındı.

Adalet Bakanlığı, yaşanan gelişmelerin ardından “Ponzi benzeri düzenlere” karşı müdahale sözü verdi.

Milyarlarca liralık yatırımlar sınırlı sayıda şirkette toplandı

Tera’nın yatırım stratejisi, milyarlarca liranın sınırlı sayıdaki bağlantılı şirkete yönlendirilmesine ve bu pozisyonların borçlanma yoluyla büyütülmesine dayanıyordu. Fonlar; Tera’nın ana şirketi ve iştiraklerinin yanı sıra Tera’nın halka arzına aracılık ettiği şirketlerde de yüksek miktarda pozisyon oluşturdu.

Bu strateji, özellikle hisse fiyatlarının yükseldiği dönemde fon getirilerini olağanüstü seviyelere taşıdı. Ancak likit olmayan hisselerde yoğunlaşan ve borçla büyütülen pozisyonlar, piyasa koşullarının tersine dönmesiyle fonlar açısından ciddi bir risk oluşturdu.

Tera’nın fonlarından biri 2023 yılında varlıklarının yüzde 99’unu Tera Yatırım hisselerinde tutuyordu.

SPK kuralları sıkılaştırdı, satış baskısı arttı

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), ağustos ayında likit olmayan hisselerde yoğunlaşan fonlara yönelik kuralları sıkılaştırdı. Yeni düzenlemeler kapsamında fonların bazı pozisyonlarını satmak zorunda kalması, ilgili hisseler üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Fiyatlardaki düşüş yatırımcıların fonlardan çıkış taleplerini hızlandırırken, Tera’daki bazı fonlar geri ödeme taleplerini karşılayamaz hale geldi.

Tera Yatırım hisseleri üç günde yüzde 27 geriledi. İstanbul genel endeksi de bir yıldan uzun sürenin en kötü haftasına yönelirken, cuma günü Borsa İstanbul Tüm Endeksi’nde yer alan her altı şirketten biri günlük yüzde 10’luk düşüş sınırına ulaştı.

Tezmen: Spekülatif saldırıya uğradık

Tera’nın kurucusu Emre Tezmen, şirketin “kötü niyetli güçlerin spekülatif saldırısına” uğradığını savundu.

Tezmen ve bazı şirket yöneticileri, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de dahil olmak üzere Ankara’daki üst düzey yetkililerle yakın ilişkileri bulunduğunu ve Şimşek ile kolaylıkla görüşme ayarlayabildiklerini ileri sürdü.

Şimşek ise yaşanan sorunun izole edildiğini ve finansal sistem açısından sistemik bir risk bulunmadığını açıkladı.

350 bin yatırımcı tasfiyeyi bekliyor

Yetkililer, Tera Portföy ve diğer şirketlerin 18 milyar dolardan fazla varlığa ve yaklaşık 350 bin yatırımcıya sahip 100’ün üzerinde fonunun tasfiye sürecini yönetmek üzere Türkiye’nin iki büyük bankasını görevlendirdi.

SPK bazı piyasa oyuncularına işlem yasağı getirirken, olağandışı hisse işlemlerine yönelik incelemelerini de artırdı. Uluslararası yatırım kuruluşları da 2026 yılı içinde Türkiye piyasalarındaki olağandışı fiyat hareketlerine ilişkin uyarılarda bulundu.

MSCI ise gerekli değişikliklerin yapılmaması halinde Türkiye’nin gelişmekte olan piyasa endekslerindeki konumunun etkilenebileceği uyarısında bulundu.

Eski MASAK Başkan Yardımcısı Ramazan Başak, yaşananları “düzenleyici başarısızlık” olarak nitelendirdi. Başak, Tera hakkında yaptığı şikâyetler nedeniyle iki kez gözaltına alındığını söyledi. OMG Capital Advisors CEO’su Murat Gülkan da düzenleyici kurumun görevini yerine getirmediğini savundu.

Hızlı büyümenin ardından kriz

Tera, son iki yıldaki hızlı büyüme döneminde teknoloji ve siber güvenlik şirketleri satın aldı; bünyesine banka, faktoring ve gayrimenkul şirketlerini dahil etti. Tera Yatırım Holding ayrıca birkaç ay önce Beşiktaş ile forma sırt sponsorluğu anlaşması imzaladı.

Ancak Beşiktaş’ın Marsilya ile oynadığı Avrupa Ligi maçında Tera logosunun formanın üzerinde yer almaması sonrasında Beşiktaş Futbol Yatırımları hisselerinde satışların hızlandığı görüldü. Beşiktaş Futbol Yatırımları hisseleri bu hafta değerinin yaklaşık üçte birini kaybetti.

Tera ve bağlantılı fonlarda yaşanan kriz, kaldıraçlı ve yoğunlaşmış pozisyonların çözülmesiyle Türkiye piyasalarında da likidite baskısı oluşturdu. Yüz binlerce yatırımcı ise tasfiye sürecinin sonunda fonlarındaki varlıkların hangi değerden nakde çevrileceğini bekliyor.