Türkiye dünyanın en pahalı borçlanan ülkesi

Vatandaşı yoksullaştıran, iş dünyasının kârını eriten yüksek enflasyon, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın da dünyanın en yüksek faiziyle borçlanmasına neden oluyor. Bakan Mehmet Şimşek’in göreve geldiği Haziran 2023’te TL cinsi 2 yıllık tahvil ihalelerinde yüzde 15’lik faizle borçlanan Hazine, bu hafta aynı vadedeki tahvil ihalesinde yüzde 41.68 oranında faiz ödemeyi kabul etti. Faizlerin katlanmasıyla Türkiye, yerel para cinsinden en yüksek faiz ödeyerek borçlanan ülke oldu. Hazine daha dün 6 aylık borca da yüzde 42,13 faiz verdi.

Hazine, 10 farklı tahvil ihalesiyle 536.7 milyar lira borçlanacağı ağustos ayına hızlı başladı. Pazartesi günü 66.6 milyar liralık kira sertifikası ve 72 milyar liralık 2 yıllık tahvil ihraç eden Hazine, toplam 138.6 milyar lira borçlandı. 2 yıllık TL tahvil ihalesindeki faiz oranı yüzde 41.68 oldu. İktidar 2028’de enflasyonun tek haneye düşeceğini savunsa da Hazine 2 yıllık tahvil ihalesinde yüzde 41’i aşan faiz oranıyla borçlanıyor. Hazine salı günü de 95 milyar 739,3 milyon lira borç aldı. Bunun yaklaşık 50 milyar lirası 6 ay vadeliydi ve bileşik faiz yüzde 42,13 oldu.

İkinci ihalede, 5 yıl (1708 gün) vadeli, 6 ayda bir yüzde 16,63 sabit kupon ödemeli devlet tahvilinin yeniden ihracı gerçekleştirildi. İhalede basit yüzde 36,05, bileşik faiz yüzde 39,29 olarak hesaplandı.

Faiz 2,5 kat arttı ve düşmüyor

Türkiye’den sonra 2 yıllık tahvil ihalesinde en yüksek faizle borçlanan ülke yüzde 24.8’le Mısır oldu. Savaştaki Ukrayna’da borçlanma faizi yüzde 22’yle Türkiye’nin yarısı seviyesinde bulunuyor.

Diğer yandan İsviçre kendi parasıyla borçlanırken yalnızca yüzde 0.1’lik faiz öderken komşu Yunanistan ise yüzde 2.9’luk maliyetle borçlanıyor. Şimşek’in bakan olduğu Haziran 2023’ten bu yana Hazine’nin TL cinsi borçlanma maliyeti yüzde 15’ten yüzde 41’e çıktı. Aynı dönemde Hazine’nin dolar bazında borçlanma faizi yüzde 8’den yüzde 6’ya inse de küresel ortalamanın üzerinde yer aldı.

‘Temmuzdaki altın borcunu öteledi’

Hazine’nin altın borcuna dikkat çeken Gedik Yatırım, “Temmuzda Hazine’nin vadesi gelen 11.3 milyon gram altın karşılığı ödemesine karşın ay içinde yaklaşık 7.8 milyon gram altına dayalı tahvil ihracı gerçekleştirildi. Hazine’nin temmuzdaki altın ödemelerin büyük kısmını ötelediği anlaşılmaktadır” dedi.

Borsada yabancı payı düşüyor 

Borsa İstanbul’da dün gün içinde derinleşen satışların ardından toparlanma görüldü. BIST 100 endeksi 13.562 puana kadar gerilemesinin ardından toparlanarak kayıplarının büyük bölümünü geri aldı. BIST 100 günü yüzde 0.78 düşüşle 13.705 puandan tamamladı. Borsa genelinde yabancının payı sınırlı bir düşüşle yüzde 32.20 seviyesine gerilerken, yılbaşından bu yana değişim eksi 4.75 puan oldu. Yabancının BIST 30 tarafında ise satıştan çok alım ağırlıklı işlemlerde bulunmaları dikkat çekti.