Yapay zeka balonu endişesi ansızın arttı, Meta hisseleri bir günde yüzde 7 düştü

Meta, yapay zeka altyapısının ve devasa harcama planlarının borçla finanse edilmesinin sürdürülebilirliğine ilişkin endişeleri yeniden alevlendirmesi ve ABD Hazine tahvillerine yönelimi tetiklemesiyle Perşembe günü ABD teknoloji hisselerindeki sert düşüşe öncülük etti. Mark Zuckerberg’in sosyal medya grubunun hisseleri, yapay zeka yatırımlarını finanse etmek için birkaç yıl içinde “yüz milyarlarca dolar” kaynak sağlaması gerekeceğini öngörmesinin ardından yüzde 7 oranında geriledi. Hisselerdeki bu düşüş, Meta’nın piyasa değerinden yaklaşık 124 milyar dolar sildi. Teknoloji ağırlıklı Nasdaq 100 endeksi yüzde 2,9 değer kaybederken, gösterge S&P 500 endeksi yüzde 1,2 düştü.

Financial Times’ın haberine göre, yatırımcıların güvenli liman varlıklarına akın etmesiyle ABD Hazine tahvillerinde güçlü bir yükseliş yaşandı. 10 yıllık ABD devlet tahvili getirileri 0,16 yüzdelik puan düşerek yüzde 5’in hemen altına geriledi ve 2024’ten bu yana en iyi tek günlük performansını sergiledi. Barclays ABD enflasyon stratejisi başkanı Jon Hill, “Hazine piyasasındaki bugünkü yükseliş, son zamanlarda aldığımız herhangi bir temel veriye tepki değil. Tamamen yapay zeka ticaretindeki potansiyel çatlaklarla ilgili” değerlendirmesinde bulundu. Elon Musk’ın roket ve yapay zeka şirketinin üçüncü çeyrekte gelirini iki kattan fazla artırdığını açıklamasının ardından bu haftanın başlarında yaşanan kazançların büyük kısmını silen SpaceX hisseleri yüzde 9,1 düştü. Tesla hisseleri ise yüzde 3,1 değer kaybetti.

Çip Hisselerinde Kayıp ve Halka Açılma Planlarında İptal

Yapay zeka patlamasının temelini oluşturan donanıma yönelik devasa talep beklentisiyle yılın en çok kazandıranları arasında yer alan çip hisseleri de bu satış dalgasına kapıldı. Philadelphia yarı iletken endeksi yüzde 7’ye yakın gerilerken, bir tüccar daha önce hızla yükselen hisselerde yoğun satışlar olduğunu belirtti. Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix,Perşembe günü yaptığı açıklamada, bellek donanımı tasarlayan ve üreten California merkezli iştiraki Solidigm’in ABD’deki halka arzından (IPO) vazgeçtiğini bildirdi. SK Hynix, bu kararı iştirakin performansındaki herhangi bir değişiklikten ziyade “son sermaye piyasası koşulları ve hisse fiyatı eğilimleri ışığında” aldığını ifade etti.

ABD teknoloji hisseleri, Ekim ayı başlarında tüm zamanların en yüksek seviyesini görmesinden bu yana dalgalanmalara maruz kalıyor; zira yatırımcılar yapay zeka hisselerindeki devasa yükselişin ve veri merkezleri ile çipleri finanse etmek için ihraç edilen büyük borçların aşırıya kaçıp kaçmadığı konusunda endişe duyuyor. Academy Securities makro strateji başkanı Peter Tchir, “Bu durum gerçekten her yönüyle yapay zeka hikayesine dayanıyor. Piyasa tüm yapay zeka harcamalarını sindirebilecek mi?” dedi.

Artan Borçlanma Maliyetleri ve Küresel Riskler

Meta, Çarşamba öğleden sonra çeyrek dönem sonuçlarıyla birlikte yayımladığı raporda, Alphabet gibi birçok büyük rakibinin devasa borç anlaşmaları başlatması ve Anthropic ile OpenAI gibi büyük yapay zeka şirketlerinin SpaceX’in piyasaya çıkışının ardından devasa halka arzlar planlaması nedeniyle “sermaye büyütmek için giderek zorlaşan bir ortam” olduğu konusunda uyardı. Yatırımcılar teknoloji tahvillerine bağlı kredi temerrüt takaslarına (CDS) akın etti. Meta’nın beş yıllık CDS primi yaklaşık 10 baz puan sıçrayarak 116 baz puana yükseldi ve geçen yıl işlem görmeye başlamasından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Avrupa Piyasalarında Tedirginlik ve Tahvil Krizleri

Çarşamba günü Hazine Bakanı Scott Bessent, basına kapalı bir toplantıda yatırımcılara yapay zeka patlamasında “sistemik bir sorun” görmediğini söyledi. Yapay zekaya ilişkin büyüyen endişeler, petrol fiyatlarındaki sıçrama ve Fransa’daki devlet tahvili satışlarına yönelik yatırımcı endişelerine eklendi. Brent petrolü, İran destekli Husi militanlarının Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını tırmandırmasının ardından gün içinde İran savaşının ilk aylarından bu yana görülen en yüksek seviyelere temas ederek varil başına yüzde 4 artışla 113,17 dolardan kapandı.

Portföy yönetim şirketi Russell Investments’ın küresel çözüm stratejileri başkanı Van Luu, ABD’nin bazı personeline Suudi Arabistan’ı terk etme talimatı verme kararına işaret ederek, “Ortadoğu’da gerilimin tırmanma riski yatırımcıların zihninde yeniden ön plana çıktı” dedi. Bölge genelini kapsayan Stoxx Europe 600 endeksi yüzde 1,1 gerilerken, Fransa gibi bölge tahvil piyasalarının daha riskli alanları darbe aldı ve yatırımcılar güvenli ABD Hazine tahvillerine sığındı. Luu, düşen hisse senetleri ve güvenli liman tahvillerine kaçışın “tüccarların artan riskten kaçınma eğilimini yansıttığını” belirtti.

Euro bölgesi tahvil satışının merkezi, 10 yıllık tahvil getirisi Çarşamba günü 2002’den bu yana ilk kez yüzde 5’in üzerine çıkan ve Perşembe günü 0,07 yüzdelik puan daha artarak yüzde 5,08’e yükselen Fransa olmaya devam etti. Euro bölgesi tahvil makaslarının açılması, euro bölgesi ekonomisine yönelik olumsuz etkiler hakkındaki endişeleri besledi. Yatırımcı endişesinin temel bir göstergesi olan Fransa’nın Alman Bunds üzerindeki 10 yıllık ek getirisi, Euro bölgesi borç krizi sırasındaki 2011 zirvesinden bu yana en yüksek seviye olan 1,7 yüzdelik puanın üzerine çıktı.

Merkez Bankaları Üzerindeki Baskı ve Gelecek Beklentileri

Kamu borç krizinden korkulurken Avrupa Merkez Bankası (ECB) tarafından yakından izlenen diğer Euro bölgesi prim farkları da açıldı. İtalya’nınki 1,2 yüzdelik puana çıkarken, Belçika’nınki 1,1 yüzdelik puana yükselerek 2012’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Barclays Avrupa faiz araştırmaları başkanı Rohan Khanna, yüksek miktarda kaldıraç taşıyan tüccarların pozisyonlarından çıkması ve piyasaların ECB’den gelecek desteğin henüz çok uzakta olduğuna dair bahis oynaması nedeniyle Fransız ve İtalyan tahvil piyasalarının “serbest düşüşe” geçtiğini söyledi. Khanna, “Bir emniyet subabının devreye girmesinden uzak olduğumuz gerçeği genel kabul görüyor” diye ekledi.

Eski bir ECB çalışanı ve şu anda Morgan Stanley’nin Euro bölgesi ekonomisti olan Jens Eisenschmidt, ECB’nin bilançosunu küçültmeye yönelik niceliksel sıkılaştırma programına geçici bir ara vermesinin (ki bu vadesi gelen tahvillerin gelirlerini yeniden yatırıma yönlendirmesi anlamına gelir) “genel olarak uzun vadeli getiri artışları üzerindeki baskıyı biraz azaltabileceğini” öne sürdü. Ancak Eisenschmidt, Almanya’nın getirileri düşerken Fransız getirilerinin yükselmesinin “riskten kaçınma piyasası ortamının tipik bir örneği” olduğunu ve “açıkça tek bir ülkeye bağlı” endişeleri yansıttığını vurguladı.