Turistlerin gözdesi Yanartaş yavaş yavaş sönüyor mu?

Antalya’nın Çıralı bölgesinde, Beydağları Sahil Milli Parkı sınırları içindeki Yanartaş’ta son günlerde yapılan gözlemlerde daha önce ateş çıkan bazı noktalarda alev olmadığı görüldü. Diğer kaya çatlaklarında ise yanma sürüyor.

Bazı çıkışlarda ateşin neden söndüğü ve bu durumun geçici olup olmadığına ilişkin henüz bir tespit bulunmuyor. Kayalık yüzeyin farklı noktalarından yükselen alevler ise yerli ve yabancı ziyaretçilerin ilgisini çekmeye devam ediyor.

Doğa Koruma ve Milli Parklar’ın sorumluluğundaki alana Likya Yolu’nda yürüyüş yapan turist grupları da uğruyor. Sırt çantaları ve yürüyüş batonlarıyla Yanartaş’a ulaşan ziyaretçiler ateşin çevresinde mola verip fotoğraf çekiyor, çevredeki tarihi kalıntıları inceliyor. Bazıları da ateşte mantar kızartıyor.

Yoğun ziyaretçi hareketliliğinin görüldüğü alandaki grupların ağırlıklı olarak yabancı turistlerden oluşması dikkati çekiyor.

Bölgede geçmişte incelemeler yapan Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nden Prof. Dr. Fuzuli Yağmurlu 2017’deki açıklamasında ateşin doğal gaz sızıntısından kaynaklandığını belirtmişti. Gazın antik dönemlerde yıldırım veya insan etkisiyle tutuşmuş olabileceğini ifade eden Yağmurlu “Bu ateş bu bölgede çok önemli bir doğal gaz sızıntısı olduğunu gösteriyor” demişti.

Yanartaş’ı besleyen gazın kökeni uluslararası bilimsel araştırmalara da konu oldu. Giuseppe Etiope ve Artur Ionescu’nun çalışmasında rutenyum elementinin katalizör etkisiyle düşük sıcaklıklarda ve biyolojik bir kaynak olmadan metan oluşabileceği deneylerle gösterildi. Bu bulgu, Yanartaş gibi gaz çıkışlarının bulunduğu kayaç ortamlarında metanın nasıl oluşabileceğine ilişkin bilimsel açıklamalar arasında yer aldı.

Yanartaş’ın ateşi mitolojideki Kimera adlı canavarla da ilişkilendiriliyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Kültür Portalı’nda aktarılan efsaneye göre aslan başlı, keçi gövdeli ve yılan kuyruklu Kimera ağzından ateş saçar. Kanatlı atı Pegasos ile karşısına çıkan Bellerophontes canavarı yerin dibine gömer. Ancak Kimera alev saçmayı sürdürür; Yanartaş’taki ateşin de bu alevler olduğuna inanılıyor.

Aynı anlatıda Bellerophontes’in zaferini kutlamak için Olympos’ta bir yarış düzenlendiği, atletlerin Yanartaş’ın kutsal kabul edilen ateşiyle meşalelerini tutuşturup Olympos’a koştuğu aktarılır. Kültür Portalı’nda bu yarışlar, Olimpiyat Oyunları’nın Anadolu’daki ilk örneği olarak anlatılıyor. Yanartaş için kullanılan “ilk olimpiyat ateşi” yakıştırması da bu efsaneye dayanıyor.