‘Depremde 4,5 milyon İstanbullu evsiz kalacak’

Büyükşehirlerde konut krizi gün geçtikçe derinleşiyor ve maaşlı çalışanlar kiraları ödemekte zorlanıyor. İBB Genel Sekreter Yardımcısı Gökce bu durumu verilerle anlatırken insanların fiyatlar yüzünden depreme dayanıksız evlerde yaşadığını belirtti.

Gündem 18 Kasım 2023
Bu haber 7 ay önce yayınlandı

Son dönemlerde artan konut fiyatları nedeniyle özellikle büyükşehirlerde göç dalgası başladı. Vatandaşlar iş yerlerine yakın konumlardaki evlerin kirasını ödeyemediği için kent dışına sürülüyor ya da il değiştiriyor. Konut krizi derinleşirken bunu engelleyecek bir önlem ise henüz alınmadı. Kiraya yüzde 25 zam sınırlaması ise çoğunlukla işe yaramadı çünkü vatandaşlar evlerinden çıkmak ya da mahkemelik olmamak için evsahiplerinin belirlediği fiyatlara razı olmak zorunda kaldı.

İBB Genel Sekreter Yardımcısı ve şehir plancısı Buğra Gökce de dün sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşımla konut satışlarının düştüğünü, krizin ise derinleştiğini söyledi. Gökce’nin anlatımına göre konut satışları ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 8,7 oranında düştü. Buna rağmen Endeksa verilerine göre Türkiye’de 1 yılda ortalama konut fiyatları yüzde 103 oranında arttı. İstanbul’da artış yüzde 89,6 olurken, Ankara’da konut fiyatları yüzde 121,1, İzmir’de yüzde 98, Antalya’da yüzde 91, Adana’da yüzde 74,7, Muğla’da yüzde 110, Trabzon’da yüzde 99,3 oldu. Konut fiyatları artarken konut kira bedelleri de artış gösterdi. Türkiye’de kira bedeli 1 yılda yüzde 127,8 arttı. İstanbul’da artış yüzde 91, Ankara’da yüzde 178, İzmir’de yüzde 131 oldu.

Bugün İstanbul’da 100 m2 bir konutun kira bedelinin ortalama 17 bin 111 lira olduğunu belirten Gökce, “Yani Asgari ücretli tüm maaşıyla konut kirasının sadece yüzde 67’sini karşılayabiliyor. Ankara’da oran yüzde 82, İzmir’de yüzde 75. Fiyatlar bu ölçüde artarken konut kredisi de arttı. Bugün Türkiye’de 100 m2 ortalama konut fiyatı 3 milyon 40 bin lira. Kamu bankalarından 120 ay vadeli 2,5 milyon lira kredi alınması halinde taksit bedelli ayda 98 bin 258 liraya çıkıyor. Dolayısıyla Türkiye’nin yüzde 90’ının böyle bir krediyi geri ödeme imkanı bulunmuyor” dedi.

Çalışanların ev sahibi olamadığını söyleyen Gökce, “Artan ihtiyaçlar nedeniyle konutlarını satarken, satılan konutları yabancılar veya zaten birden fazla konutu olan yüksek sermaye sahipleri alıyor. Konut sahipliği oranı bu yüzden 2002 yılındaki yüzde 73 seviyesinden yüzde 56’ya düştü” diye konuştu ve vatandaşlar mülksüzleşirken işe yeni başlayanların, asgari ücretlilerin, çalışanların konut sahibi olma imkanı da kalmadığını belirtti. “Türkiye’de hanehalkı ortalama geliri aylık 8 bin 201 lira. Ortalama hanehalkının 1 yıllık geliri konut kredisinin 1 aylık taksidini ödemeye ancak yetiyor” diyen Gökce, büyükşehirlerde barınma imkanı kalmadığını ifade etti: “Bu yüzden İstanbul’dan Anadolu’ya göç hızlanıyor.”

Büyükşehirlerde yaşanan konut krizinin iki yönü olduğunu ifade eden Gökce bunları şöyle açıkladı:

“Birincisi üretim ve hizmet sektörü gibi kritik sektörlerde istihdam altında olanlar elde ettikleri gelirle geçinemedikleri için başka şehirlere göç ederken, istihdam ve üretim yaratan önemli sektörlerimiz de üretimi etkileyecek ciddi bir istihdam krizi ile karşı karşıya kalıyor. Maliyetlerdeki artış enflasyonu ve ortalama yaşam giderlerini de arttırdığı ve kamu yönetimi doğru politikalarla emekçilerin hakkını korumadığı için Türkiye’nin ya üretim gücü ya da rekabet gücü azalıyor. Aynı et, süt, yumurta, peynir, sebze, meyve sektörlerinde olduğu gibi diğer sektörlerde de üretim azalmasına bağlı fiyat artışları da önümüzdeki dönem bizi bekliyor.

Konut fiyatlarındaki artış çalışanları, emekçileri, emeklileri afet riski yüksek konutlarda yaşamaya zorluyor. Tabutlarında yaşamaya mahkum ediyor. Yeni konutlara taşınamayanlar ölebileceklerini bile bile yüksek riskli konutlarda kalmaya devam ediyor. Bu da şehirlerimizin afet direncini zayıf kılıyor. Bir afetin yaşanması halinde sadece İstanbul’da 4,5 milyon vatandaşımız barınma krizi ile karşı karşıya kalacak. Ülkemizin milli egemenliğini bile etkileyecek büyük bir beka sorunu ile karşı karşıyayız.”

Silahlı kavgalar bitmiyor: 79 yaşındaki ev sahibi 38 yaşındaki kiracısını öldürdüSilahlı kavgalar bitmiyor: 79 yaşındaki ev sahibi 38 yaşındaki kiracısını öldürdü

10Haber bültenine üye olun, gündem özeti her sabah mailinize gelsin.