‘Nutuk’ dünyayı sekiz dilde ulaşacak

Atatürk Araştırma Merkezince hazırlanan “Nutuk Külliyatı Projesi Tanıtım Programı” Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu’nda düzenlendi.

Bakan Ersoy, burada yaptığı konuşmada, milletin bağımsızlık mücadelesini, Cumhuriyet’in kuruluşundaki sarsılmaz iradeyi ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün fikir dünyasını gelecek nesillere aktaran Nutuk’un 8 dilde ve özel tasarımla hazırlanan baskılarını bugün kamuoyuna tanıttıklarını belirtti.

“Nutuk Külliyatı Projesi”yle bu önemli eseri farklı erişim biçimleriyle de toplumun her kesimine ulaştırdıklarını ifade eden Ersoy, “Artık Nutuk, görme ve işitme engelli vatandaşlarımızın da erişimine sunularak herkes için erişilebilir hale getirilmiştir.” dedi.

Ersoy, Nutuk’un milletin esarete karşı ayağa kalkışının, bağımsızlığını kazanışının ve kendi geleceğini kendi iradesiyle inşa edişinin sayfalara dökülmüş hali olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:

“Mustafa Kemal Paşa eserinde, Kurtuluş Savaşı yıllarında ülkenin içinde bulunduğu koşulları ortaya koymuş, Kurtuluş Savaşı’nın ve bu savaştan sonra başlayan modernleşme çabalarının hangi koşullarda gerçekleştiğini ayrıntılı bir şekilde, belgelere dayalı olarak anlatmıştır. Bu kitap, 19 Mayıs 1919’dan Cumhuriyet’imizin kuruluş sürecine uzanan tarihi yürüyüşümüzü belgelere dayalı biçimde gözler önüne de sermektedir. ‘Nutuk Külliyatı Projesi’ bu tarihi mirasın yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması sorumluluğu ile hayata geçirilmiştir.”

Ersoy, Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığınca 2025’te hazırlanan Nutuk Külliyatı Projesi’nin Nutuk’un yabancı dillerdeki baskılarının tükenmek üzere olması sonrasında gündeme geldiğini aktardı.

Bu projenin Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına sunulduğunu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın uygun görmesiyle kabul edilerek yatırım programına alındığını anlatan Ersoy, projeye ilişkin şu bilgileri verdi:

“Bugün Nutuk yalnızca kitap sayfalarında değil dijital teknolojilerle de halkımızın istifadesine sunulmuş olacak. Bu doğrultuda hazırlanan ‘www.nutuk.gov.tr’ adresli internet platformunu da erişime açıyoruz. Platformumuzda Nutuk’u özgün diliyle, bugünkü Türkçeyle ve İngilizce olarak okuyabilmek mümkün olacaktır. Projenin devam eden diğer aşamalarında ise Türkmence, Kazakça, Almanca, Fransızca, Farsça, Urduca, Rusça ve İspanyolca dilleri de ağ sayfasına eklenecektir. Bu internet sitesinde Nutuk ağ sayfasındaki veriler birbiriyle bağlantılı şekilde sunulurken, metinden sese, sesten videoya, bir dilden başka bir dile, videodan yeniden metne geçilebiliyor. Eserin farklı bölümleri arasında geçiş yapılabiliyor ve metin, ses-görüntü birbirini tamamlayan bir bütünlük içerisinde kullanılabiliyor. Nutuk’un ekindeki haritalardan eserde geçen yer adlarını gösteren interaktif haritaya bakılabiliyor ve o yer adının Nutuk’un hangi bölümünde ya da bölümlerinde geçtiği görülebilirken üzerine tıklanarak ilgili bölümlere de gidilebiliyor.”

Ersoy, projenin tarihi olaylardan bilimsel yayınlara, belgelerden fotoğraflara kadar pek çok içeriği, kullanıcıların araştırma ve inceleme yapmasına imkan sunduğunu kaydetti.

“Nutuk’un dünyaya açılması projemizin öncelikli hedefleri arasında yer almaktadır”

Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu projenin bizim için en anlamlı yönlerinden biri de Nutuk’u ‘erişilebilirlik’ ilkesi doğrultusunda toplumun bütün kesimleriyle buluşturacak olmasıdır. Bu anlayışla Nutuk’un ‘sesli’, ‘işaret dili’ ve ‘Braille alfabesi’ ile hazırlanan özel biçimlerini de kamuoyunun hizmetine sunuyoruz. Görme engelli vatandaşlarımız Nutuk’u Braille alfabesiyle okuyabilecek, işitme engelli vatandaşlarımız işaret diliyle hazırlanan içerikler aracılığıyla eseri takip edebilecek, sesli kayıtlar sayesinde Nutuk’un tarihi anlatısına farklı yollarla ulaşılabilecektir. Üç cilt halinde hazırlanan Braille baskısı, işaret dili videoları ve sesli Nutuk içerikleri, bu kapsayıcı yaklaşımın somut örneklerini oluşturmaktadır.

Nutuk’un dünyaya açılması da projemizin öncelikli hedefleri arasında yer almaktadır. Türkçenin yanı sıra İngilizce, Almanca, Fransızca, Kazakça, Rusça, Urduca, Farsça ve Türkmence olmak üzere 8 yabancı dilde hazırlanan özel baskılarımızı, yeni kapak tasarımları ve kutulu sunumlarıyla tanıtıyoruz. Her dil için ayrı renklerin kullanıldığı ortak tasarım anlayışıyla hazırlanan bu özel baskılar, eserin hem nitelikli bir yayın olarak korunmasını hem de uluslararası alanda daha geniş kitlelere ulaşmasını amaçlamaktadır. Kazakça ve Türkmence çeviriler, Nutuk’un Türk dünyasındaki erişilebilirliği bakımından ayrı bir önem taşımaktadır. Külliyatın farklı dillerde okuyucularla buluşturulması ve bu eserlerin uluslararası dolaşıma girmesiyle Türkiye’nin yakın tarihi, farklı coğrafyalarda yaşayan insanlar tarafından da doğrudan incelenebilecektir.”

Bakan Ersoy, Nutuk Külliyatı Projesi’nin 2027 yılı boyunca yeni çalışmalarla gelişmeye devam edeceğini söyledi.

Nutuk internet platformunun geliştirilmesi, mobil uygulamasının hazırlanması ve eserin sanal bir müze deneyimiyle buluşturulması için çalışmalarını sürdürdüklerini kaydeden Ersoy, “metaverse” sergisiyle kullanıcıların Nutuk’un tarihi dünyasını dijital bir ortamda keşfetmelerini sağlayacak “100. Yılında Atatürk’ün Nutuk’u” başlıklı editoryal eserle de bilimsel literatüre yeni bir katkı sunmuş olacaklarını belirtti.

İspanyolca Nutuk’un basılı ve dijital ortamlarda okuyucularla buluşturulmasının da bu çalışmaların önemli aşamalarından biri olacağını vurgulayan Ersoy, “Nutuk, geçmişimizi aydınlatan bir eser olduğu kadar, gelecek kuşaklara bırakılmış güçlü bir tarihi mirastır. Bizim görevimiz ise bu mirası aslına uygun biçimde korumak ve çağın imkanlarından yararlanarak gelecek nesillere aktarmaktır. Nutuk Külliyatı Projesi’ni bu sorumluluğun önemli bir parçası olarak değerlendiriyoruz.” diye konuştu.

Projede emeği geçen kurumlara ve akademisyenlere teşekkür eden Bakan Ersoy, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, silah arkadaşlarını ve bağımsızlık mücadelesinin bütün kahramanlarını rahmet, minnet ve saygıyla anarak sözlerini tamamladı.

İspanyolca çeviri çalışmaları sürüyor

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı, Büyükelçi Prof. Dr. Derya Örs, kurumun Türk kültürü, tarihi ve dilini bilimsel yöntemlerle araştırmak ve tanıtmak amacıyla çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bağımsızlık, milli egemenlik ve çağdaşlaşma düşüncelerinin öneminin altını çizen Örs, Nutuk’un Cumhuriyet’in kuruluş sürecini belgelere dayalı biçimde anlatan ve gelecek nesillere önemli bir miras bırakan eser olduğunu ifade etti.

Nutuk Külliyatı Projesi’nin eseri farklı dillerde ve erişim biçimleriyle daha geniş kitlelere ulaştırmayı amaçladığını dile getiren Örs, Nutuk’un okunuşunun 100. yılının 2027’de kutlanacağını hatırlattı.

Örs, İspanyolca çeviri çalışmalarının sürdüğünü, ayrıca mobil uygulama, “metaverse” sergisi, konferanslar ve “100. Yılında Atatürk’ün Nutuk’u” başlıklı editoryal eserin planlandığını kaydetti.

Dijital platform kaynak niteliği taşıyor

Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç da projenin, eserin dijital dünyaya taşınması ve uluslararası erişiminin artırılması amacıyla hazırlandığını belirtti.

Kılınç, Nutuk’un Mustafa Kemal Atatürk’ün 15-20 Ekim 1927 tarihleri arasında, altı gün boyunca, toplam 36 saat 33 dakikada yaptığı konuşması olduğunu ifade etti.

Ahmet Kılınç, Atatürk’ün Samsun’a çıkışından itibaren 19 Mayıs 1919 – 20 Ekim 1927 tarih aralığını kapsayan bu büyük eserin, Kurtuluş Savaşı yıllarında ülkenin içinde bulunduğu koşulları, verilen mücadeleyi ve ardından başlayan modernleşme çabalarını belgelere dayalı olarak anlatan birinci elden bir tanıklık olduğunu kaydetti.

Merkezin bilimsel yayınları ve dijital ansiklopedileriyle çalışmalarını sürdürdüğünü aktaran Kılınç, proje kapsamında erişilebilirlik çalışmalarının yürütüldüğünü ve farklı dillerde özel baskılar hazırlandığını söyledi.

Kılınç, 20 Ekim 2026 ile 20 Ekim 2027 arasının “Nutuk Yılı” olarak değerlendirilmesinin planlandığını belirterek, bu dönemde konferanslar, sergiler, mobil uygulama ve “metaverse” sergisi gibi çalışmaların hayata geçirilmesinin hedeflendiğini bildirdi.