Baraj suları çekildi, eski Bizans şehri eski haliyle yeniden ortaya çıktı

Türkiye, adeta yer altından tarih fışkıran bir merkez haline geldi. Son dönemde baraj sularının çekilmesiyle ortaya çıkan antik kalıntılara bir yenisi eklendi; ancak bu kez sebep kuraklık değil beklenmedik bir arıza oldu. Diyarbakır’daki Dicle Barajı’nda yaşanan teknik bir sorun, sular altında kalan 2 bin 400 yıllık bir kenti on yıllar sonra gün yüzüne çıkardı.

Güneydoğu Anadolu’nun zengin tarihinde yeni bir sayfa açıldı. Diyarbakır’ın Eğil ilçesinde bulunan Dicle Barajı’nda aşırı yağışlar ve bir baraj kapağındaki teknik arıza nedeniyle su seviyesi aniden düştü. Su çekilince 30 yıldır derinliklerde saklı kalan antik bir yerleşim yeri ilk kez bu kadar net görüntülendi.

Dicle Üniversitesi’nden araştırmacıların bölgede yaptığı incelemeler sular altındaki bu bölgenin bir zamanlar devasa bir nüfus merkezi olduğunu kanıtladı. Su altı ve saha çalışmalarıyla yapılan tespitlerde 78 adet müstakil konut, tarihi bir cami ve medreseyle çok sayıda antik mezar bulundu.

Araştırma ekibinden İrfan Yıldız Arkeo News’e yaptığı açıklamada yapıların kondisyonuna dikkat çekti: “Ekiplerimizin yakaladığı görüntülerde su seviyesi düştüğünde bu tarihi yapıların bütünlüklerini koruduğunu ve hala iyi durumda ayakta olduklarını görebiliyoruz.” 

Dicle Barajı’nın inşasının tamamlanmasından bu yana geçen yaklaşık 30 yılda araştırmacılar ilk kez bu “kayıp şehri” belgelemek için derinliklere indi. Yapılan çalışmalar bölgedeki bazı kalıntıların M.Ö. 5. yüzyıla kadar uzandığını gösteriyor. Bölgenin Bizans dönemine ait olduğu düşünülen meşhur Deran Hamamı gibi henüz keşfedilmeyi bekleyen pek çok hazineyi barındırdığı tahmin ediliyor.

Araştırmacılar yapıların şu an için sağlam kalmış olmasının bir garanti olmadığını vurguluyor. Erozyon, değişken su seviyeleri ve kontrolsüz tortu hareketleri bu 2 bin 400 yıllık mirası yok edebilir. Yıldız bölgenin potansiyelini şu sözlerle özetliyor: “Burada muazzam bir potansiyel var. Sistematik su altı arkeoloji çalışmaları, küresel mirasa paha biçilemez bilgiler katabilir.”