Amerikalı kadınlar neden adet öncesi ve perimenopozda bazı antihistaminikleri kullanıyor?

Lauren Herrod’un regl döneminden önceki günlerde, beyin sisi, yorgunluk ve depresyon, küçük kızı için öğle yemeği hazırlamak veya spor salonuna gitmek gibi basit işleri bile imkansız hale getiriyordu – “sanki betonun içinden geçmeye çalışıyormuş gibiydi” dedi. Geçen ay doktoru ona, genellikle yaşamı zorlaştıran bir adet öncesi sendromu türü olan adet öncesi disforik bozukluk (PMDD) teşhisi koydu.

Ancak son periyodunun ilk gününde, daha önce hiç olmadığı kadar berrak bir zihne ve enerjiye sahip olduğunu hissetti. TikTok’ta yayınladığı bir videoda heyecanla, “Sanki birisi düğmeye basmış gibiydi” dedi.

Ne değişmişti? ABD’de reçetesiz satılan iki ilaç almıştı: Allegra ve Pepcid AC. Bunlar hafif allerji semptomlarına karşı kullanılan ve “antihistaminik” diye adlandırılan ilaç grubundan ilaçlar.

Bu, Amerikalı kadınlar arasında sosyal medyanın da etkisiyle giderek yayılan bir eğilim. The New York Times gazetesi bu eğilimi doktorlara ve uzmanlara sordu, anti-allerji ilaçları almanın yarattığı söylenen rahatlamanın gerçek olup olmadığını, bu ilaçları kullanmanın olası sakıncalarını sordu.

31 yaşındaki Herrod, sosyal medyada iki antihistaminik (genellikle Pepcid AC ile birlikte Allegra veya Zyrtec) almanın, PMDD, perimenopoz ve menopoz gibi sağlık sorunlarıyla ilişkili semptomları hafiflettiğini söyleyen birçok kişiden biri. Herrod da dahil olmak üzere bu kadınlardan bazıları, doktorların semptomlarını ciddiye almasını sağlamakta zorlandıklarını söylüyor.

New York’ta kadın doğum uzmanı olan ve bu eğilim hakkında çevrimiçi paylaşım yapan Dr. Tracy Shevell, “Allegra-Pepcid kombinasyonunu deneyen insanlar bu ilaçları 15 kilo vermek için almıyorlar,” diyor. “Yaşam kaliteleri son derece etkileniyor.”

Uzmanlar, doktor tavsiyesi olmadan uzun süreli antihistaminik kullanımına karşı uyarıda bulunuyor. Ancak bazı kişilerin bu ilaçlardan hissettiği rahatlamanın gerçek olduğunu kabul ediyorlar.

Antihistaminler nelerdir?

Antihistaminler, bağışıklık hücreleri histamin adı verilen iltihaplı bir kimyasal salgıladığında ortaya çıkan hafif alerjik reaksiyonları hafifletmek için kullanılan ilaçlar. 

ABD’de ticari adı Allegra, Zyrtec ve Claritin gibi olan, Türkiye’de de farklı isimler altında satılanları en yaygın olanları, vücuttaki hücrelerde bulunan H1 histamin reseptörlerini hedef aldıkları için H1 antihistaminler olarak biliniyor.

Pepcid AC, bir H2 antihistaminidir. Öncelikle sindirim sorunlarını tedavi etmek için kullanılan bu ilaç, midedeki histamin reseptörlerini bloke eden ve geçici olarak daha fazla mide asidi üretimini önleyen famotidin içerir.

Bu ilaçlar neden yardımcı olabilir?

Kuzeybatı Üniversitesi’ndeki Osher Bütünleyici Sağlık Merkezi’nin başkanı olan dahiliye uzmanı Dr. Melinda Ring, histaminin östrojen gibi kadın cinsiyet hormonlarıyla yakından ilişkili olduğunu söyledi. 

Alerjik reaksiyonları tetikleyen bağışıklık hücreleri olan mast hücrelerinin östrojen reseptörleri var. Östrojen bu hücrelere bağlandığında, histamin gibi iltihaplı kimyasalların salınmasına neden olabilir.

Histamin salınımı da, yumurtalıkları daha fazla östrojen üretmeye teşvik edebilir. “Bu bir döngü,” dedi.

Dr. Ring, perimenopozda östrojenin çok değişken olduğunu söyledi. Aynı zamanda, vücutta histamin artınca sakinleştirici bir madde görevi gören progesteron hormonu düşüyor. “Bu eğilimi yönlendiren teori, bu öngörülemeyen östrojen artışlarının bunu tetikleyebileceği yönünde,” dedi.

Atlanta’daki muayenehanesinde kadın sağlığı sorunları da dahil olmak üzere çeşitli rahatsızlıkları tedavi eden bütünleyici tıp doktoru Taz Bhatia, histaminin iltihaplanmaya neden olduğunu ve bunun da ağrı ve krampları kötüleştirebileceğini söyledi.

Dr. Bhatia, bazı kişilerde antihistamin almanın semptomları geçici olarak hafifletebileceğini belirtti.

Dr. Bhatia ayrıca, histaminin PMDD ve menopozun önemli bir belirtisi olan beyin bulanıklığına da neden olabileceğini söyledi. Vücuttaki histamin seviyelerinin düşürülmesinin bir miktar rahatlama sağlayabileceği de mümkün.

Uzmanlar, bu ilaçların geçici olarak yardımcı olabileceğini, ancak kişinin semptomlarının kök nedenlerini tedavi edemeyeceğini, bu nedenlerin arasında hormon seviyelerinde dalgalanmalar veya alerjiler olabileceğini söyledi.

Peki araştırmalar ne gösteriyor?

Bu rahatsızlıkların hiçbirinde antihistamin kullanımına ilişkin klinik çalışma yok. İlaçların faydalı olabileceğine dair nedenler olsa da, uzmanlar semptomlarında iyileşme bildiren kişilerin plasebo etkisi yaşıyor olabileceğini de söylüyor. (Bu, bazı histaminle ilgili sorunlar üzerine yapılan çalışmalarda gösterildi.)

Diğer tedavilerin de bu durumlara yardımcı olduğu klinik olarak kanıtlandı. Rastgele kontrollü çalışmalarda, SSRI olarak bilinen antidepresan ilaçları günlük olarak, adet döneminden önceki iki hafta boyunca veya semptomların başlangıcında alan kişilerde PMDD semptomlarında azalma görüldü. Ayrıca hormon tedavisinin, sıcak basmaları ve zihin bulanıklığı gibi perimenopoz ve menopoz semptomlarını iyileştirdiği gösterildi.

Sosyal medyada bazı kişiler, doğal bir antihistaminik görevi gören kuersetin ve iltihap önleyici özelliklere sahip olduğu gösterilen C vitamini gibi takviyelerden de bahsetti. Ancak bunların hiçbiri bu rahatsızlıklarla ilgili olarak klinik olarak test edilmiş değil.

Peki güvenli mi?

Dr. Bhatia, “Antihistaminikler kendi başlarına kötü değildir” dedi. Ancak uzun süreli kullanımları risk taşır.

Dr. Bhatia, H1 antihistaminiklerin aşırı kullanımının ağız ve burun pasajlarını kurutabileceğini ve potansiyel olarak sinüs enfeksiyonu riskini artırabileceğini söyledi. “Mukusun doğal olarak boşalmasına izin vermek yerine, mukusu kurutuyorsunuz” dedi. Dr. Shevell, son araştırmaların, özellikle Benadryl olmak üzere bazı H1 antihistaminiklerin sık kullanımının demans riskini artırdığını bulduğunu söyledi.

H2 antihistaminikler, vücudunuzun B12, demir, çinko ve kalsiyum gibi temel besinleri yiyeceklerden emmesi için ihtiyaç duyduğu mide asidi üretimini azaltır. Dr. Ring’e göre, kadınlar yaşlandıkça mide asit seviyelerinin düşmesi nedeniyle bu besin maddelerinden yeterince alamayabiliyorlar.

Dr. Bhatia, belirtilerinden endişe duyan herkesin doktoruyla konuşması gerektiğini söyledi.

Ancak, nasıl hissettiğinize dair kendi değerlendirmenize güvenmenin de önemli olduğunu ekledi. “Sadece siz kendinizi tanıyorsunuz,” dedi.