Yeni modamız, Karadeniz'de doğal olarak yetişen 'Dağ Gülü'nden 'sağlık' ürünleri. Evet bu çiçeğin bazı sağlık faydaları olabilir ama aynı zamanda zehirleyici de. Hatta tarihteki ilk kimyasal silah dağ gülünden yapılmıştı. T arım Bakanlığı, bu çiçekten yapıldığı söylenen ürünlerin tüketilmemesini istedi ve uyardı.
Halk arasında adı “Orman Gülü.” Bazen ‘komar’ olarak da biliniyor.
Baktığınızda çok güzel gözüken bir bitki. Türkiye’de özellikle Doğu Karadeniz’de doğada kendiliğinden yetişiyor ve bol miktarda bulunuyor.
Sırf dağda ormanda kendi kendine yetişmesi nedeniyle son dönemde bu çiçekten yapılan ve “sağlıklı” olduğu öne sürülen pek çok ürün ortaya çıkmaya başladı. Çayını yapan da var, reçelini yapan da.
Ama bu bitki, güzel göründüğüne bakmayın, eğer dozu doğru ayarlanmazsa son derece tehlikeli de olabilen, ciddi sağlık sorunlarına neden olan bir bitki.
Evet, bazı sağlık faydalarının olabileceğine, mesela vücuttan enflamasyonu azalttığına dair bazı bilimsel çalışmalar var ama tabii uygun dozlarda kullanıldığında.
Bu bitki aynı zamanda Antik metinlerde de geçen, tarihteki ilk kimyasal silahın üretildiği bitki aynı zamanda. Ksenefon’un ‘Onbinlerin Dönüşü’ adlı kitabı, bu bitkinin düşman askerleri sersemletmekte nasıl kullanıldığının anlatıldığı bir kitap.
Dozu iyi ayarlanmadığında Orman Gülü ürünleri kalp çarpıntısından sersemliğe, baş dönmesi ve tansiyon düşüklüğünden başka şeylere kadar pek çok sakıncayı beraberinde getiriyor.
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, bazı sosyal medya platformlarında Karadeniz Bölgesi’nde doğal olarak yetişen ve halk arasında orman gülü veya komar olarak bilinen Rhododendron türlerine ait çiçeklerin, reçel ve benzeri ürünlerin hazırlanmasında kullanıldığına ilişkin paylaşımlar yapıldığı belirtildi.
Doğada yetişen bitkilerin gıda olarak kullanımının, bitkinin türüne, kullanılan kısmına, hazırlanma şekline ve tüketim miktarına göre farklılık gösterdiğine dikkatin çekildiği açıklamada, bir bitkinin doğal ortamda yetişmesinin, yöresel olarak bilinmesinin tek başına o bitkinin gıda olarak güvenilir şekilde kullanılabileceği anlamına gelmediği vurgulandı.
Açıklamada, Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki Gıda Olarak Kullanılabilecek Bitkiler Komisyonu tarafından hazırlanan “Gıda Olarak Kullanılabilecek Bitkiler Listesi”nde ve Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği’nde Rhododendron türlerinin bulunmadığına işaret edildi.
Ormangülü meyvesinin güvenilirliğine dair Tarım ve Orman Bakanlığınca değerlendirme yapılmadığı belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:
“Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi değerlendirmesi ve bu konudaki diğer literatür bilgileri incelendiğinde, bu bitkinin güvenilir olmadığı değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, içeriğinde orman gülü-komar çiçeği bulunduğu belirtilen reçel, şurup, macun, çay ve benzeri ürünlerin satın alınmaması ve tüketilmemesi gerekmektedir. Şüpheli ürün ve satışlara ilişkin bildirimlerin, Güvenilir Gıda Mobil Uygulaması’nda yer alan ‘Çek-Gönder’ özelliği üzerinden fotoğraf ve konum bilgisi eklenerek yapılması mümkündür.”