Yüksek tansiyonlulara bir müjde var

Yüksek tansiyonun sık görülen ancak genellikle gözden kaçan önemli bir nedeni, gün ve gece boyunca hormon değişimlerini takip eden giyilebilir bir cihaz sayesinde artık çok daha kolay tespit edilebilecek. Science Translational Medicine dergisinde yayımlanan araştırma, yüksek tansiyon hastalarının yaklaşık beşinden birini etkileyebilen “primer aldosteronizm” adlı hormon bozukluğuna odaklanıyor. Bu rahatsızlık; kalp hastalığı, inme ve diyabet gibi ciddi sağlık sorunlarının riskini belirgin şekilde artırıyor.

İngiltere, Norveç ve Yunanistan’dan araştırmacılar, bu hastaların hem gündüz hem de gece uykudayken ani hormon patlamaları yaşadığını keşfetti. Geleneksel kan testleri uyku sırasında yapılmadığı için bu gece dalgalanmaları bugüne kadar gözden kaçıyordu.

7/24 Hormon Takibi Yapan Cihaz

Bu gizli değişimleri yakalamak için “U-RHYTHM” adı verilen taşınabilir bir cihaz geliştirildi. Bel çevresine takılan ve bir cep telefonu büyüklüğünde olan bu hafif cihaz, hastalar hastanede yatmak yerine evlerinde normal yaşamlarına devam ederken deri üzerinden her 20 dakikada bir hormon seviyesini ölçüyor.

Araştırma liderlerinden Dr. Thomas Upton, bu durumun milyonlarca kişiyi etkilediğini ancak mevcut testlerin karmaşıklığı nedeniyle teşhisin sıklıkla geciktiğini veya hiç konulamadığını belirtiyor. Evde yapılan 24 saatlik takip sayesinde, normalde önlenebilecek olan kalp krizleri ve inmelerin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Geleneksel Kan Testleri Neden Yetersiz Kalıyor?

60 hasta üzerinde yapılan çalışmada, vücuttaki tuz ve su dengesini düzenleyen “aldosteron” hormonunun seviyeleri 24 saat boyunca izlendi. Elde edilen veriler, mevcut tanı yöntemlerinin eksikliğini net bir şekilde ortaya koydu:

Sürekli yüksek kalmıyor: Aldosteron hormonu gün boyu sabit bir yüksekliğe sahip değil; bunun yerine özellikle geceleri tekrarlayan ani patlamalar yapıyor.

Normal değerlere düşebiliyor: En ağır vakalarda bile hormon seviyeleri günün belirli anlarında standart tanı eşiklerinin altına inebiliyor.

Tek test yanıltıyor: Hastanede verilen tek bir kan örneği, hormonun normal göründüğü sakin bir ana denk gelebildiği için rahatsızlık teşhis edilemiyor.

Erken Teşhis ve Tedavide Yeni Dönem

Araştırmacılar, bu ani hormon artışlarının böbrek üstü bezlerinden kaynaklandığını saptadı. Sorunlu böbrek üstü bezi ameliyatla alınan hastalarda bu düzensiz hormon patlamalarının tamamen durması, durumun doğrudan bu hastalıkla bağlantılı olduğunu kanıtladı.

Teknolojinin mimarlarından Prof. Stafford Lightman, yüksek tansiyon teşhisinde tek anlık kan testlerinden ziyade, vücudun gece hormon ritimlerini izleyen dinamik yöntemlere geçilmesi gerektiğini vurguluyor. Primer aldosteronizm tedavi edilebilir —ve hatta tamamen iyileştirilebilir— bir rahatsızlık olduğundan, erken teşhis sayesinde tansiyona bağlı kalıcı organ ve kalp hasarlarının önüne geçilmesi mümkün olacak.