Ermenistan’da korku: Ya Rusya doğaz gazı Avrupa fiyatından verirse

Rusya ile Ermenistan arasındaki diplomatik hatlar, Erivan yönetiminin Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerini derinleştirme kararı almasının ardından tamamen koptu. Moskova, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan hükümetinin Batı merkezli hamlelerine askeri veya siyasi bir yanıt yerine çok sert bir ekonomik yaptırım paketiyle karşılık verdi. 

Rusya, Ermenistan ekonomisinin can damarı olan tarım, gıda ve enerji sektörlerini doğrudan hedef alan radikal kısıtlamaları yürürlüğe koyduğunu duyurdu.

Rusya Tarım ve Hayvancılık Denetleme Servisi (Rosselhoznadzor), Ermenistan’dan yapılan taze üzüm ile vişne, kiraz, kayısı, erik, şeftali ve nektarin gibi tüm çekirdekli meyvelerin ülkeye girişini geçici olarak yasakladı. 

Rus yetkililer, bu kararın Ermenistan’dan gelen ürünlerde artan standart ihlalleri ve Erivan’ın tarım denetim mekanizmalarındaki yetersizlikler nedeniyle alındığını öne sürdü. Tarım ürünlerinin yanı sıra Ermeni balık ve su ürünleri ithalatına da sertifikasyon engeli getirildi. 

Moskova, denetlenmeyi kabul etmeyen Ermeni balık işleme tesislerinin kara listeye alındığını, yüzlerce işletme arasından sadece iki tanesine onay verildiğini açıkladı.

Gıda sektörüne darbe vuran bu son kararlar, aslında Rusya’nın bir süredir Ermenistan’a karşı kademeli olarak uyguladığı ekonomik baskı stratejisinin en büyük halkasını oluşturuyor. 

Rusya, geçtiğimiz haftalarda da Ermenistan’dan ithal edilen çiçek, domates, salatalık, biber, yeşillik ve çilek sevkiyatını tamamen durdurmuştu. Ermenistan’ın dünyaca ünlü maden suyu markası “Cermuk” ile ülkenin en büyük ihraç kalemlerinden olan şarap ve konyak gibi alkollü ürünlerin Rusya pazarına satışı da askıya alındı. 

Uluslararası analistler, Moskova’nın attığı bu adımların teknik gerekçelerden ziyade, Erivan’ın AB ile imzaladığı yeni iş birliği süreçlerine verilen açık bir cezalandırma eylemi olduğunu belirtiyor.

Moskova’nın Erivan üzerindeki baskısı sadece mutfak ve tarım ürünleriyle sınırlı kalmayacak. Rus yetkililer, Ermenistan’ın AB’ye katılım yönünde resmi adımlar atmaya devam etmesi halinde, bu ülkeye sağlanan vergisiz doğalgaz, petrol ürünleri ve elmas tedarikini tamamen durdurma veya anlaşmaları tek taraflı feshetme tehdidinde bulundu. 

Şu anda Rusya, Ermenistan’a doğalgazın bin metreküpünü sadece 177 dolardan sağlarken Avrupa spot piyasasında bu fiyatlar 600 dolar sınırında geziniyor. Bu devasa fiyat farkı, Ermenistan ekonomisi için hayati önem taşıyan enerji arzının Moskova’nın elinde ne kadar ölümcül bir koz olduğunu gözler önüne seriyor

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ise Rusya ile ilişkilerin sancılı bir dönüşüm aşamasından geçtiğini kabul ederek, ülkesinin güvenlik ve enerji bağımlılığı ile Batı entegrasyonu arasında ezilmeyeceği bir denge siyaseti izlemeye çalıştığını ifade etti. 

Bölgesel gözlemciler, Rusya’nın bu hamlelerle eski Sovyet coğrafyasındaki etki alanını korumak adına komşularına çok sert bir “tercih zorunluluğu” dayattığını vurguluyor