Hayatı Değiştiren, Saygınlık İnşa Eden Küçük Alışkanlıklar

Hayatım boyunca bana en çok sorulan sorulardan biri şu oldu:

“Başarılı insanların ortak özelliği nedir?”

Ancak bu soruya cevap vermeden önce bence daha önemli bir soruyu sormamız gerekir.

Başarı dediğimiz şey tam olarak nedir?

Kimileri için başarı servettir. Kimileri için güç, etki alanı, mesleki yükseliş ya da toplumda tanınan bir isim olmaktır. Bazıları başarılı bir girişim kurmayı hayatın zirvesi olarak görürken, bazıları iyi bir akademisyen, sanatçı ya da devlet adamı olmayı hedefler. Kimileri için ise en büyük başarı huzurlu bir aile kurabilmek, çocuklarını iyi yetiştirmek ve arkasında güzel hatırlanacak bir hayat bırakabilmektir.

Kısacası başarı son derece kişisel bir kavramdır.

İnsandan insana değişir. Kültürden kültüre değişir.

Hatta aynı insan için bile hayatın farklı dönemlerinde farklı anlamlar kazanabilir.

Ama bütün bu farklı tanımların ötesinde, yıllardır dikkatimi çeken ortak bir nokta var. İster devlet başkanı olsun…İster büyük bir şirketin yöneticisi…İster başarılı bir girişimci…İster saygın bir akademisyen…İsterse mahallesinde herkesin güven duyduğu sade bir insan…

Uzun vadede saygı kazanan insanların ortak özelliği, yalnızca zekâları, yetenekleri ya da şansları değildir.

Kırk yılı aşkın dünya tecrübem sonunda şuna inanıyorum: Gerçek başarıyı belirleyen şey büyük sıçramalar değil, küçük disiplinlerdir.

İnsanın hayatını değiştiren büyük kararlar değildir. Her gün tekrar ettiği küçük alışkanlıklardır.

Karakter böyle oluşur. İtibar böyle inşa edilir. Güven böyle kazanılır.

Sessizce…Sabırla…Kimsenin alkışlamadığı anlarda…

Bunu diplomaside gördüm. İş dünyasında gördüm. Hayatın içinde gördüm.

Dakiklik Saat Değil, Saygı Meselesi

NATO’da çalışmaya başladığım ilk yıllarda dikkatimi çeken alışkanlıklardan biri, gerçekten başarılı insanların zamana bakış biçimiydi.

Hiçbiri toplantıya tam saatinde gelmeyi başarı saymıyordu. Çünkü tam saatinde gelmek, aslında geç kalma ihtimalini kabul etmek demekti.

Çoğu toplantıdan on ya da on beş dakika önce gelir, notlarını son kez gözden geçirir, salonun atmosferini hisseder ve zihnini toplantıya hazırlardı.

Bu alışkanlığı özellikle Japon dostlarımda çok net gözlemledim. Londra’da, Brüksel’de ya da Tokyo’da nerede buluşursak buluşalım, neredeyse istisnasız biçimde on dakika önce gelirlerdi. Ne ev sahibini zor durumda bırakacak kadar erken gelirler ne de bir dakika geç kalırlardı.

Onlar için dakiklik yalnızca zaman yönetimi değildi. Karşı tarafa duyulan saygının sessiz bir ifadesiydi.

Yıllar içinde ben de aynı alışkanlığı edinmeye çalıştım. Bugün önemli bir toplantıya yetişmeye değil, hazırlıklı gitmeye çalışıyorum.

Çünkü insanın zamana gösterdiği özen, çoğu zaman yaptığı işe gösterdiği özenin de ilk işaretidir.

Öfkenizi Yönetemiyorsanız Hayatınızı da Yönetemezsiniz

Diplomasi bana belki de en değerli dersini öfke konusunda verdi.

Çok sert müzakereler gördüm. Hakaret sayılabilecek ifadeler duydum. Milyarlarca dolarlık projelerin birkaç cümle yüzünden çıkmaza girdiğine şahit oldum.

Ama geriye dönüp baktığımda gerçekten güçlü insanların ortak özelliğinin ilk tepkiyi vermeleri değil, doğru zamanı bekleyebilmeleri olduğunu görüyorum.

Yıllar önce kendime basit bir kural koydum. Öfkelendiğimde e-postayı yazarım. Ama göndermem.

Düşüncelerimi not alırım. Ama yüz ifademe ve ses tonuma yansıtmamaya çalışırım.

O gün önemli karar vermem. Mümkünse bir gece beklerim.

Sabah kalktığımda hâlâ aynı cümleyi kurmak istiyorsam ancak o zaman konuşurum.

Hayatım boyunca en çok pişman olduğum kararların büyük bölümünü öfkeli olduğum anlarda verdiğimi, en doğru kararlarımı ise sabretmeyi başardığım zamanlarda aldığımı fark ettim.

İnsanlar Önce Sizi Görür, Sonra Dinler

İnsanlar sizi tanımadan önce sizi görür. Sizi dinlemeden önce hakkınızda bir kanaat oluşturur.

İlk izlenim birkaç saniye içinde oluşur ve sonrasında söyleyeceklerinizin nasıl algılanacağını büyük ölçüde belirler.

Bu nedenle kişisel bakım bir gösteriş meselesi değildir. Kendinize ve karşınızdaki insana duyduğunuz saygının sessiz bir ifadesidir.

Pahalı kıyafetlerden söz etmiyorum.

Temiz ayakkabılar…Ütülü bir gömlek…Bakımlı saç…Temiz tırnaklar…Dik duran bir duruş…

Bazen bunlar uzun bir özgeçmişten çok daha güçlü bir ilk izlenim bırakır.

Çünkü insanlar önce sizi görür. Sonra sizi dinler.

Az Konuşan İnsanlar Genellikle Daha Çok Etki Bırakır

Uluslararası toplantılarda dikkatimi çeken başka bir ortak özellik vardı.

En etkili insanlar çoğu zaman en çok konuşanlar değildi.

En çok dinleyenlerdi. Sorular sorarlardı. Not alırlardı. Kimsenin sözünü kesmezlerdi. Konuşmadan önce düşünürlerdi.

Sonra birkaç cümleyle bütün tartışmanın yönünü değiştirebilirlerdi.

Gençliğimde ben de bildiklerimi hemen anlatmaya çalışırdım.

Zaman bana şunu öğretti:
İnsanlar sizin ne kadar bildiğinizi, ne kadar konuştuğunuzdan çok, ne kadar doğru soru sorduğunuzdan anlar. Bilgeliğin sesi çoğu zaman yüksek çıkmaz.

Saygı Göstermek, Saygı Görmenin Başlangıcı

Hayatın bana öğrettiği en önemli derslerden biri de şudur: Saygı görmek istiyorsanız, önce siz saygı göstermeyi öğrenmelisiniz.

Diplomasi bana insanların makamları nedeniyle değil, insan oldukları için saygıyı hak ettiklerini öğretti.

Bir devlet başkanıyla konuşurken gösterdiğiniz nezaket ile toplantı salonundaki görevliye, garsona, şoföre ya da genç bir stajyere gösterdiğiniz nezaket arasında fark olmamalıdır.

Gerçek karakter, güçlü insanların karşısında değil; sizden hiçbir beklentisi olmayan insanlara nasıl davrandığınızda ortaya çıkar.

Bir insanı sevmeyebilirsiniz. Fikirlerine katılmayabilirsiniz.

Onunla aynı dünya görüşünü paylaşmayabilirsiniz. Ama bunların hiçbiri onun kişiliğine saldırmanız için gerekçe olamaz.

Fikirleri eleştirebilirsiniz. Kararları sorgulayabilirsiniz. Politikaları tartışabilirsiniz.

Ama insanın onurunu hedef almamalısınız.

Ben hayatım boyunca mümkün olduğu kadar insanlarla göz hizasında konuşmaya çalıştım.

Ne yukarıdan baktım. Ne de kendimi gereksiz yere küçülttüm. Çünkü saygı eşitlikten doğar. Kibirden değil.

Telefonunuzu Değil, Karşınızdaki İnsanı Önceliklendirin

Belki de çağımızın en büyük görgü sorunu dikkat eksikliği değil, dikkat dağınıklığıdır.

Bir toplantıda…

Bir akşam yemeğinde…

Bir dost sohbetinde…

Karşınızdaki konuşurken sürekli telefon ekranına bakıyorsanız, aslında sessizce şu mesajı veriyorsunuz: “Şu anda sen, telefonumdaki bildirim kadar önemli değilsin.”

Gerçek nezaket, dikkatinizi hediye edebilmektir. Çünkü zaman kadar değerli başka hiçbir hediye yoktur.

Gerçek Zarafet Sessizdir

Yıllar içinde gördüm ki gerçekten özgüven sahibi insanların bunu ispatlama ihtiyacı yoktur. Servetlerini sergilemezler. Başarılarını sürekli anlatmazlar. Her cümlede unvanlarını tekrar etmezler. Olduklarından farklı görünmeye çalışmazlar.

Rol yapmazlar. Doğaldırlar. İçtendirler. Çünkü özgüven sessizdir. Gösteriş ise çoğu zaman eksik olanı telafi etmeye çalışır.

Hayatım boyunca her düzey ve kalitede insanla çalışma fırsatı buldum. Gerçek otoriteye sahip insanların ortak özelliği, odaya girdiklerinde bunu anlatmaya ihtiyaç duymamalarıydı.

Saygınlık talep edilmez. Saygınlık inşa edilir.

Hayatı Değiştiren Şey Büyük Kararlar Değil, Küçük Disiplinler

Bugün geriye dönüp baktığımda bana en çok katkı sağlayan şeylerin büyük dönüm noktaları olmadığını görüyorum.

Randevuya on dakika erken gitmek…

Verdiğim sözü tutmak…

İyi hazırlanmak…

İnsanları dikkatle dinlemek…

Öfkemi kontrol etmek…

Her gün yeni bir şey öğrenmek…

Doğal kalmak…

İçten davranmak…

Başkalarına saygı göstermek…

Bunların hiçbiri tek başına insanın hayatını değiştirmez.

Ama yıllar boyunca üst üste biriktiklerinde karakteri de, kariyeri de, itibarı da sessizce dönüştürürler.

Bu alışkanlıkların çoğunu ben de yıllar içinde gözlemledim, not ettim ve mümkün olduğu kadar kendi hayatıma uygulamaya çalışıyorum. Ne kadar başarılı olduğum elbette ayrı bir tartışma konusu. Ben de hata yapıyorum, eksiklerimi görüyorum ve öğrenmeye devam ediyorum.

Ama artık şundan eminim: Bu küçük disiplinler insanı yalnızca daha başarılı yapmıyor; daha güvenilir, daha saygın ve daha etkili bir insan hâline getiriyor.

Size de samimiyetle tavsiye ederim. Bunları bir yere not edin. Telefonunuzun notlarına yazın. Zihninizin bir köşesinde taşıyın.

Hepsini aynı anda uygulamaya çalışmayın. Her ay yalnızca birini hayatınıza katın. Bir yıl sonra dönüp geriye baktığınızda yalnızca alışkanlıklarınızın değil, insanların size bakışının da değiştiğini göreceksiniz.

Çünkü hayatın sonunda insanlar sizi hangi makamda bulunduğunuzla, ne kadar kazandığınızla ya da kaç kişiyi yönettiğinizle hatırlamazlar.

Onlar, yanınızda kendilerini nasıl hissettiklerini hatırlarlar. Belki de insanın ulaşabileceği en yüksek statü, herkesin hayran olduğu biri olmak değildir.

Herkesin güven duyduğu, saygı duyduğu ve yokluğunda bile iyi sözlerle andığı biri olabilmektir.

Ve bana göre, insanın geride bırakabileceği en değerli miras da tam olarak budur.