C vitamininin daha önce bilinmeyen bir faydası ortaya çıktı, doktorlar bile şaşırdı

Araştırmacılar, beslenmenin beynin yaşlanmasını nasıl etkileyebileceğine dair bir ipucu daha buldu. Japonya’da 2.000’den fazla yaşlı yetişkin üzerinde yapılan bir çalışmada, kanlarında daha düşük C vitamini seviyesine sahip kişilerin, hafıza ve dikkatle ilgili önemli bir beyin ağında daha az gri maddeye ve daha zayıf bağlantılara sahip olma eğiliminde oldukları görüldü. 

Bulgular C vitamininin beyni koruduğunu kanıtlamasa da, iyi beslenmenin yaşamın ilerleyen dönemlerinde bilişsel sağlığın korunmasında rol oynayabileceğine dair kanıtları güçlendiriyor.

Japonya’daki Hirosaki Üniversitesi’nden Haruka Nagaya liderliğindeki araştırma, 10 Haziran 2026’da açık erişimli PLOS One dergisinde yayınlandı.

C Vitamini ve Beyin Yapısı

Daha önceki çalışmalar, daha fazla C vitamini tüketen kişilerin yaşlandıkça bilişsel bozukluk yaşama olasılığının daha düşük olduğunu ileri sürmüştü. Ancak, doğrudan kanda ölçülen C vitamini düzeylerinin beyindeki fiziksel değişikliklerle ilişkili olup olmadığını inceleyen nispeten az araştırma vardı.

Bu soruyu araştırmak için araştırmacılar, 64 yaş üstü 2.044 Japon yetişkinin manyetik rezonans görüntüleme (MRI) taramalarını ve kan plazma örneklerini analiz etti.

MRI taramalarını kullanarak, her katılımcının beynindeki gri madde ve beyaz madde hacmini ölçtüler ve aynı zamanda genel beyin boyutundaki farklılıkları da hesaba kattılar. Ayrıca dikkat, otobiyografik hafıza ve diğer bilişsel işlevlerde önemli bir rol oynayan bir grup birbirine bağlı beyin bölgesi olan varsayılan mod ağı içindeki bağlantıyı da incelediler.

Daha Küçük Gri Maddeye Bağlı Daha Düşük C Vitamini

Araştırmacılar, yaş, eğitim düzeyi ve fiziksel aktivite gibi beyin sağlığını da etkileyebilecek faktörleri ayarladıktan sonra tutarlı bir model buldular. Daha düşük plazma C vitamini seviyesine sahip katılımcılar, gri madde hacminin azalmasına ve varsayılan mod ağı içinde daha zayıf bağlantıya sahip olma eğilimindeydi.

Sonuçlar, sağlıklı C vitamini seviyelerinin korunmasının potansiyel olarak bilişsel işlevi ve sağlıklı beyin yaşlanmasını desteklemeye yardımcı olabileceğini düşündürüyor. Ancak araştırmacılar bunun gözlemsel bir çalışma olduğunu, yani C vitamininin beyin yapısı veya işlevindeki bu farklılıklara doğrudan neden olup olmadığını belirleyemediğini vurguluyor. Bu istatistiksel ilişkilerin ardındaki biyolojik mekanizmaları ortaya çıkarmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

Gelecekteki çalışmalar, C vitamini seviyelerini zaman içinde tekrar tekrar ölçerek, ek yaşam tarzı ve beslenme faktörlerini göz önünde bulundurarak ve daha geniş bir etnik ve sosyoekonomik kökenden gelen katılımcıları dahil ederek kanıtları güçlendirebilir.

Günlük Diyet ve Beyin Sağlığı

Tomohiro Shintaku şunları ekliyor: “Çalışmamız, daha yüksek plazma C vitamini düzeylerinin, bilişsel işlevlerde rol oynayan önemli bir beyin ağı olan varsayılan mod ağının (DMN) daha iyi korunmuş yapısal bağlantısıyla ilişkili olduğunu gösteriyor. Bu bulgu, C vitamini açısından zengin bir diyetin, yaşlı yetişkinlerde beyin sağlığının korunmasında ve yaşa bağlı bilişsel gerilemenin hafifletilmesinde destekleyici bir rol oynayabileceğine dair heyecan verici bir hipotez üretiyor.”

Şöyle devam etti: “Bu araştırmada beni en çok etkileyen şey, 2.000’den fazla yaşlı yetişkinden oluşan sağlam, topluluk tabanlı bir örneklem kullanarak tek bir beslenme faktörü ile geniş ölçekli beyin ağları arasındaki bu ince ama önemli bağlantıları tespit edebilmemiz oldu. Bu, günlük beslenme alışkanlıklarımızın beyin yapılarımız üzerindeki potansiyel etkisini gerçekten vurguluyor.”