Ölene kadar gemiyle yolculuk yapma hayali kuruyorlardı, iki yıl sonra gemi iflas etti, onlar Kamboçya’da mahsur kaldı

Vaad edilen şey rüya gibiydi: Hem dünyayı lüks bir gemide dolaşın hem de karada yaşayacağınızdan daha ucuza yaşayın.

Vaadi duyanlardan 200’e yakını evlerini sattı, her şeyi geride bıraktı ve ömürlerinin sonuna kadar gezerek yaşayacaklarını hayal ettikleri gemiye taşındı. Ve gemi de yola çıktı.

Ama sadece iki yıl sonra rüya sona erdi.

The New York Times’da yer alan habere göre, iki yıldır dünyayı dolaşan konut tipi bir lüks yolcu gemisinin yolculuğu, işletmecilerinin yakıt parasının bittiğini açıklaması üzerine Salı günü aniden sona erdi. Alınan karar, yolcuları Kamboçya’da mahsur bıraktı.

Florida merkezli bir girişim olan Villa Vie Residences, Odyssey adlı gemisinin Kamboçya’nın liman kenti Sihanoukville’de demirlediği sırada, yaklaşık 200 yolcuya gemiden inmeleri için yalnızca birkaç saat süre tanıdı.

Şirket, “yakıt maliyetlerindeki olağanüstü artışları ele almak ve yeniden yapılandırma ile sermaye artırımı alternatiflerini değerlendirmek” amacıyla faaliyetlerini askıya aldığını duyurdu.

Denizde Kesintisiz Yaşam Hayali Pahalıya Patladı

Villa Vie, yolcuların karadakinden daha uygun fiyata yaşayabileceğini iddia ederek sonsuz dünya turları pazarlayan şirketlerden biriydi. Geminin ömrü boyunca Odyssey üzerinde bir daire sahipliği ve kalıcı ikamet sağlayan en pahalı paketler, 119.999 $ ile 439.999 $ arasında değişen tutarların yanı sıra 3.500 $ ila 11.000 $ arasında sabit aylık ücretler gerektiriyordu. Beş yıllık sahiplik planı ise 49.999 $’dan başlıyor ve yine aylık ücretler içeriyordu. Ayrıca esnek ve kısa süreli kiralama seçenekleri de sunuluyordu.

Ancak bu tür şirketlerin pek azı verdiği sözleri tutabildi. 2023 yılında Miray Cruises tarafından sunulan üç yıllık bir seyahat, gecikmeler ve operasyonel aksaklıkların ardından iptal edilmiş ve müstakbel yolcuları yüz binlerce dolar zarara uğratmıştı. Sektörde finansal açıdan başarılı olan tek konut tipi yolcu gemisi ise yolcuların gemideki daireleri satın almak için milyonlarca dolar ödediği özel bir kooperatif mülkiyet modelini kullanan The World gemisi.

Savaş Sonrası Fırlayan Yakıt Fiyatları Şirketi Vurdu

Şubat ayı sonlarında İran’da başlayan ve Hürmüz Boğazı üzerindeki deniz taşımacılığını sekteye uğratan savaşın ardından küresel yakıt fiyatları fırladı. Villa Vie, Asya’nın bazı bölgelerinde kabin başına düşen aylık yakıt giderinin 1.800 $’dan 6.000 $ ila 8.000 $ seviyesine yükseldiğini belirtti. Şirket yaptığı açıklamada, “Bu ölçekteki artışları sakinlerimize doğrudan yansıtmamız mümkün değil” ifadelerini kullandı.

Daha önce iptal edilen Miray girişiminde de yer alan Villa Vie kurucusu Mikael Petterson, gemi bütçesinin tam doluluk beklentisine göre hazırlandığını söyledi. Petterson, başarılı geçen bir 2025 yılının ardından, İran ile başlayan savaşla birlikte satışların bıçak gibi kesildiğini vurguladı.

Şirket, planlanan Mayıs 2024 kalkış tarihinden önce 125 yolcuya yaklaşık 100 kabin satmıştı. Ancak 32 yaşındaki geminin Kuzey İrlanda’nın Belfast kentindeki denetimlerden geçebilmesi için geniş kapsamlı onarımlardan girmesi gerekmiş ve ilk sefer aylarca gecikmişti. Bu aksaklık milyonlarca dolara mal olurken, güveni sarsmış ve potansiyel müşterileri kaçırmıştı.

Katkı Payı İsteği Yolculardan Dönünce Kriz Derinleşti

Bazı yolcular iş modelini eleştirerek 2023’te belirlenen aylık ücretlerin çok düşük olduğunu ve enflasyona göre ayarlanması gerektiğini savundu. Petterson da bu ücretlerin artan yakıt maliyetlerini karşılamada yetersiz kaldığını kabul etti ve doluluk oranlarının bu açığı kapatamayacak kadar düşük olduğuna dikkat çekti. Şirketin aylık 1.500 $’lık bir ek yakıt ücreti getirmeye çalıştığını ancak sakinlerin %70’inin bunu ödemeyi reddettiğini belirten Petterson, birçoğunun gemiyi bu yıl yüzdürebilmek için zaten binlerce dolar nakit katkıda bulunduğunu ifade etti.

Honolulu’da yaşayan 71 yaşındaki emekli tıbbi cihaz satıcısı Dana Teton, kendisi ve kız arkadaşı için Haziran ayından itibaren geçerli beş haftalık bir kabin kiralaması için 12.000 $ ödemişti.

Programlarına göre geminin Japonya, Tayvan ve Güney Kore dahil 14 limana yanaşması gerekiyordu ancak çok fazla yakıt tüketeceği gerekçesiyle bu rotaların hiçbirine gidilmedi. Çift başlangıçta hayal kırıklığına uğrasa da diğer yolcuların son dakika rota değişikliklerine alışkın olduğunu görünce duruma uyum sağlamayı öğrendiklerini söyledi.

Endonezya’daki Anambas Adaları’nı ve Güney Çin Denizi’ndeki Tioman Adası’nı ziyaret ettiklerini belirten Teton,”Harika zaman geçirdik ve Odyssey bizi nereye götürürse oraya gitmeyi öğrendik. O kadar çok sevdik ki başka bir tur için daha kaydolduk” dedi.

Kamboçya’da Mahsur Kaldılar

Teton ve partneri de şu anda Kamboçya’da mahsur kalan yolcular arasında yer alıyor. Sakinlerin çoğu yakındaki otellerde kendi konaklama imkanlarını ayarladı. Villa Vie ise Çarşamba günü yaptığı açıklamada, dönüş yolculuklarına yardımcı olacağını ve gelecek haftanın başlarında kişi başı yaklaşık 1.100 $ maliyetle ABD’ye özel bir uçak seferi düzenlemek için çalıştığını bildirdi.

Odyssey için 350.000 $ ödeyerek aylık ücret ödemeden geminin ömrü boyunca kalıcı ikamet sözü veren “Sonsuz Ufuklar” (Endless Horizons) ömür boyu ön ödemeli sözleşmesini satın alan Joel Grieff ise, 1 Ekim’de bindiği gemide operasyonlar durdurulmadan önce sadece 26 gün geçirebildi. Grieff, “Temel olarak, gemide geçirdiğim 26 günün her biri için günlük 13.461,53 $ ödemiş oldum” diyerek tepkisini dile getirdi.

Gelecek Belirsiz: Gemi Satılabilir

Villa Vie, önümüzdeki 60 gün boyunca yeniden yapılandırma ve sermaye artırımına odaklanacağını açıkladı. Bu süreçte geminin bakımını sağlamak üzere altı kişilik asgari bir mürettebat gemide kalmaya devam edecek.

Şirket, “Çalışmalar devam etmektedir ancak herhangi bir sonuç garanti edilememektedir” açıklamasını yaptı.

Petterson ise yeni bir yatırımcı bulunmadığı takdirde geminin nihayetinde satılacağını ve elde edilen gelirin ödenmemiş borçlara göre alacaklılar ile kabin sahipleri arasında bölüştürüleceğini belirtti.