Amerikan ordusu üçüncü gündür İran’ı vurmaya devam ediyor. İran da iki BAE tankerini vurdu. Başkan Trump, ateşkesle birlikte kaldırdığı körfez deniz ablukasını yeniden başlattı, ABD’nin Hürmüz’den geçen gemilerden para alacağını açıkladı.
ABD ordusu Pazartesi günü, Başkan Trump’ın İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden başlatacağını, Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü ele geçireceğini ve gemilerin su yolundan geçişi için yüksek ücretler talep edeceğini açıklamasından saatler sonra, İran’a art arda üçüncü gece de hava saldırısı düzenlediğini bildirdi. Başkan Trump, İran’la çatışmaların yeniden başladığını Kongre’ye resmen bildirdi. Şimdi Trump’ın İran’la savaş konusunda Kongre’den 60 günde onay almak zorunda kalması gündeme gelebilir.
ABD’nin bu hamleleri – İran’ın ticari gemilere yönelik yeni saldırıları ve Orta Doğu’daki Amerikan hedeflerine yönelik yeni saldırı iddialarıyla birlikte – iki tarafın ateşkes sağlamasından yaklaşık bir ay sonra açık bir çatışmaya dönüş sinyali verdi.
ABD Merkez Komutanlığı, İran’da Salı sabahı son saldırılarını tamamladığını ve amacının Tahran’ın ticari gemilere saldırma kabiliyetini zayıflatmak olduğunu söyledi.
Küresel petrol ve doğalgaz arzı için önemli bir geçiş yolu olan Hürmüz Boğazı üzerindeki yoğunlaşan mücadeleyle ilgili endişeler nedeniyle petrol fiyatları bir ayın en yüksek seviyesine çıktı. İran Devrim Muhafızları Ordusu Salı günü iki süper tankere düzenlenen saldırıların sorumluluğunu üstlendi. Bu açıklama, Birleşik Arap Emirlikleri’nin, İran’ın gemileri kullanmamaları konusunda uyardığı Umman sularından Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan iki gemisinin İran füzeleriyle hedef alındığını söylemesinin ardından geldi.
Merkez Komutanlığı, Nisan-Haziran ayları arasında yürürlükte olan İran limanlarına yönelik ablukanın Salı günü geç saatlerde İran’da yeniden başlayacağını söyledi.
Trump, Hürmüz Boğazının açık olduğunu iddia etti, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan geçen her gemiden, güvenlik sağlama karşılığında, kargo değerinin yüzde 20’sine eşit bir ücret alacağını söyledi. Trump yönetimi daha önce uluslararası su yolunun kullanımı için hiçbir ücret veya geçiş ücreti alınamayacağında ısrar etmişti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı, sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, Trump’ın boğazdan güvenli geçiş sağlayan herkesin tazmin edilmesi gerektiği konusunda “kesinlikle haklı” olduğunu söyledi ve ardından İran’ın bu rolü “sonsuza dek” üstleneceği iddiasını tekrarladı.
Alaycı bir şekilde şu eklemeyi yaptı: “Yüzde 20 elbette çok fazla. Adil olacağız.”
ABD’nin İran’a yönelik son saldırılarının şiddeti hemen belli olmadı, ancak Trump muhafazakar radyo sunucusu Hugh Hewitt’e, “Bu gece onlara çok sert vuracağız ve yarın da sert vuracağız. Ve bunun hakkında yapabilecekleri hiçbir şey yok.” dedi.
İran da Ortadoğu’daki ABD askeri varlıklarını hedef almaya devam edeceğinin sinyalini verdi. Salı günü erken saatlerde, Basra Körfezi’ndeki ABD müttefiki Bahreyn’de yaklaşan saldırılar konusunda uyarı sirenleri çaldı. İran ordusu, Bahreyn’deki Amerikan askeri tesislerini, iletişim altyapısı da dahil olmak üzere hedef aldığını söyledi, ancak herhangi bir hedefin vurulup vurulmadığı net değildi. Bir gün önce, Ürdün, Bahreyn, Kuveyt ve Umman’daki Amerikan askeri varlıklarına ateş açtığını söylemişti, ancak hasar olduğuna dair teyit edilmiş bir rapor yoktu.
Savaş yetkileri
Trump, İran’la savaşın yeniden başladığını resmen Kongre’ye bildirdi; bu, ateşkesin bozulduğunun bir göstergesi ve yasama organıyla bir mücadeleyi körüklüyor. Kongre, başkanı ya savaşı sona erdirmeye ya da devam ettirmek için onay aramaya yönlendirdi, ancak Trump bu kararı verme yetkisinin yalnızca kendisinde olduğunu ısrarla belirtiyor.
Petrol fiyatları
Uluslararası petrol fiyatları göstergesi olan Brent ham petrolünün fiyatı, Salı sabahı 24 saat öncesine göre yüzde 12 daha yüksekti; bu, savaşın ilk aşamalarından bu yana görülen en hızlı günlük artışlardan biriydi.
Eurasia Group’taki analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin daha da azalmasının muhtemel olduğunu ve bunun da petrol fiyatlarını daha da yükselteceğini söyledi.