Modern hayatın görünürlüğü derinleşmenin yerine koyan ritim yanlışı

Bu, bir ilişki bozulması olduğu kadar bir insan değişmesi ve yazık ediliş midir?

Bazı bozulmalar yüksek sesle olmaz. Bir şey kırılmaz, devrilmez, dağılmaz. Sadece “ritim” değişir.

Ritim değiştiğinde insan fark etmeden “başka bir insana” dönüşür.

Bu dönüşümün en zor fark edilen yanı şudur:

Kimse değiştiğini söylemez.

Herkes aynı şeyleri yapmaya devam eder ama artık hiçbir şey aynı “anlamı” taşımaz.

Bir zamanlar ilişki, görünmekle değil sürmekle ölçülürdü.

Bir evin içinde tekrar eden bakım, adı konmamış sorumluluklar ve kimsenin özellikle işaret etmediği ama devam eden “emek” vardı.

Bunlar ilişkinin görünmeyen ama en gerçek tarafını oluştururdu.

Zamanla bu düzen değişti. “Sürmek” yetmez oldu, “görünmek” gerekli hale geldi.

Bir şeyin değerli sayılması için ‘hissedilmesi’ değil, gösterilmesi, paylaşılması ve işaret edilmesi beklendi.

Böylece ‘görünürlük’, yavaşça ‘derinliğin’ yerini aldı.

Bu ‘değişim’ insanı da dönüştürür. O reddetse de.

Çünkü illa kararlarıyla değil, içinde “yaşadığı ritimle” değişir.

Bir süre sonra “cevap vermek” yerine “dönmek”, “anlamak” yerine “işaretlemek”, “kalmak” yerine “uğramak” başlar.

Yaşananlar “içselleştirmek” için değil de sanki “selfie çekmek” için yaşanıyordur.

Bunlar büyük kırılmalar yaratmaz ama süreklilik duygusunu yavaşça aşındırır.

Süreklilik kaybolduğunda ise ilişki “bir yaşam alanı” olmaktan çıkar ve “bir görünme sahnesine” dönüşür.

Eskiden buna “şov yapma” denirdi.

Artık o uyarı bile yapılamaz.

Bu sahnede bir taraf her şeye yetişmeye çalışır.

İşe, mesajlara, görünürlüğe ve gecikmiş cevaplara doğru sürekli hareket halindedir.

Diğer taraf ise hâlâ aynı yerde durur; bekleyen, sürdüren ve çoğu zaman fark edilmeden devam eden taraftır.

Ancak zamanla “bekleyen kişi” görünmez hale gelir, çünkü görünürlük artık hareketle ölçülmektedir.

Bu süreç “açık bir kopuş” yaratmaz.

Daha çok bir ritim bozulması yaşanır.

Mesela bakım ilişkisi döngüseldir, tekrar eder ve kesintiye gelmez.

Görünürlük ilişkisi ise “anlıktır”, hız ister ve kanıt üretir.

Bu iki zaman biçimi aynı hayatta çarpıştığında ortaya bir uyumsuzluk çıkar.

Bir taraf ‘süreklilik’ isterken diğer taraf ‘an üretmeye’ yönelir ve modern hayat çoğu zaman an’ı seçer.

Dijital çağ bu bölünmeyi daha da derinleştirdi.

Bugünün insanı aynı anda hem bir yerde bulunur hem de başka bir yerde görünür olmaya çalışır.

Dikkat parçalanır, varlık bölünür ve ilişkiler “yarım varlık” haline gelir.

Fiziksel olarak orada olmak, duygusal olarak orada kalmaya yetmez.

Bu ritim içinde özellikle bakım ilişkileri daha sert bir sınava girer.

Yaşlı bir ebeveynin ya da yardıma ihtiyaç duyan bir yakınlığın varlığı, modern hızın dışında kalan bir zaman talep eder.

Tekrar eder, yavaşlar, ertelenemez.

Ama hız rejimi içinde bu tekrarlar bir “bozulma” gibi algılanır.

Oysa bu, hayatın en temel biçimidir; sadece artık dikkat edilmez hale gelmiştir.

Zamanla insan da değişir. Bu değişim ani değildir.

Daha kısa cevaplarla, daha ertelenmiş temaslarla ve daha otomatikleşmiş jestlerle olur.

İnsan yavaş yavaş başka birine dönüşür ama kendini hâlâ aynı sanır.

En tehlikeli yanı da budur.

Sonra özel günler gelir. “Hatırlamak” değil, “hatırlamayı göstermek” önem kazanır.

Bir çiçek, bir mesaj, bir fotoğraf…

Hepsi yerli yerindedir ama bir şey eksik kalır: süreklilik.

Çünkü ‘jest’, ilişkinin kendisi değildir; sadece onun işaretidir.

O işaret, her zaman hakikatin yerini tutmaz.

Böylece bozulma büyük bir kopuşla değil, küçük kaymalarla ilerler.

Gecikmeler, yarım ilgiler ve ertelenmiş temaslar birikir.

İlişki kopmaz ama incelir, sürer ama derinleşmez.

Sonunda çok insani bir şey, yazık ki, kaçırılır.

Bazı şeyler gösterilerek değil, sadece sürerek var olur.

Çünkü insanın ihtiyacı insandır.

Nasıl görünmek istersen iste, kendinin yerine koyabileceğin tek şey de gizlenemez ‘sen’dir.