Bir süredir birikmekte olan yapay zeka balonu endişesi Amerika'nın teknoloji odaklı Nasdaq endeksini fena vurdu. Cuma günü büyük bir satış dalgası yalandı ve endeks bir günde yüzde 3 değer kaybetti. Borçla büyüyen yapay zekanın bu kadar para kazandırıp kazandırmayacağı sorgulanıyor.
Yapay zekâ hisselerindeki satış dalgası Cuma günü hız kazandı. Yatırımcılar, sektörün borçla finanse edilen devasa harcama hararetinin bu derece yüksek hisse fiyatlarını hâlâ haklı çıkarıp çıkarmadığını sorgulamaya başladı.
Teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi, ayın son işlem gününde yüzde 3 oranında değer kaybetti. Çip üreticisi Intel, Wall Street beklentilerinin altında kalan finansal sonuçlarını açıklammasının ardından yüzde 30 çakıldı. Amazon, Nvidia ve diğer teknoloji devlerinin hisseleri de düşüş kaydetti.
Daha geniş kapsamlı S&P 500 endeksi ise yüzde 1,8 geriledi. Yine de teknoloji sektöründeki sert satışlara rağmen piyasanın geneli; enerji, kamu hizmetleri ve günlük tüketim malları satan şirketlerin gücüyle bu ay dirençli bir duruş sergiledi. Tüketici ürünleri şirketlerinin hisseleri Cuma günü yaklaşık yüzde 2 yükselirken, enerji sektörü de bu artışı yakından takip etti.

The New York Times’ın haberine göre bazı yatırımcılar için bu dayanıklı sektörler, yapay zekâ rüzgarının kesilmesi durumunda tüm piyasanın çökeceğine dair endişeleri hafifletmeye yardımcı oldu. Bu durum, yıllardır durgun seyreden sektörlere yönelik yatırımcı güvenine işaret ediyor. Ayrıca, bazı yapay zekâ şirketlerine ilişkin endişeler derinleşse bile paranın borsadan kaçmadığını, aksine piyasa içinde farklı alanlara yönlendirildiğini gösteriyor.
Cuma günkü düşüşe rağmen S&P 500 endeksi Ekim ayını yalnızca yüzde 1’lik bir kayıpla kapatma yolunda ilerliyor. Bu da Eylül ayındaki mütevazı yüzde 0,5’lik kaybın devamı niteliğinde. Endeks, bu ayın başlarında kırdığı tüm zamanların en yüksek seviyesinin çok da altında değil.
Varlık yönetim şirketi bünyesindeki Franklin Templeton Enstitüsü ekonomisti Chris Galipeau, “Para piyasa içinde el değiştiriyor. Hâlâ tüm zamanların en yüksek seviyelerine yakınız” değerlendirmesinde bulundu.
Yapay zekâ ve genel anlamda teknoloji hisseleri yıllardır piyasadaki yükselişin omurgasını oluşturuyordu. Ancak kâr artışının yüksek hisse fiyatlarına yansıyan beklentileri karşılayıp karşılayamayacağına dair endişeler arttıkça, yatırımcılar yapay zekâ sektöründeki yüksek değerlemelerin gerçekçi olup olmadığını daha fazla sorguluyor.
Bu ay yatırımcılar bazı yapay zekâ şirketlerine yönelik bahislerini azaltarak sert ve dalgalı satışlara yol açtı. Şirketler Eylül ayı ile biten üç aylık döneme ilişkin finansal sonuçlarını açıklarken, yatırımcılar henüz kendini kanıtlamamış yeni yapay zekâ yatırımlarının karşılığını verip vermediğine dair daha fazla kanıt aradı.
İletişim hizmetleri sektörü; yapay zekâ altyapı yarışının öncülerinden Alphabet ve Meta’daki kayıpların etkisiyle Ekim ayında yaklaşık yüzde 14 geriledi.
Alphabet bu hafta, özellikle yaptığı devasa harcamalar göz önüne alındığında, yatırımcı beklentilerinin altında kalan kazançlar bildirdi. Google’ın ana şirketi Perşembe günü borsadaki en kötü gününü yaşadı; hisse fiyatı yüzde 12,6 düşerek yıl geneli için eksiye geçti. Alphabet, Mayıs ayındaki zirvesinden bu yana yaklaşık yüzde 30 değer kaybederek, son zirveden yüzde 20 veya daha fazla kayıp olarak tanımlanan “ayı piyasası”na girdi. Şirket Cuma günü yüzde 1,5 daha değer kaybetti.
Alphabet, yapay zekâ altyapı kurulumunu yönlendiren beş “hiper ölçekleyici” şirketten biri. Diğer ikisi olan Oracle ve Meta da ayı piyasasında bulunuyor. Amazon’un Perşembe günkü kazanç raporu hisselerini düşürerek şirketi ayı piyasasının eşiğine getirdi. Microsoft ise bu beşli arasında hisse fiyatı yıla başladığı seviyenin belirgin şekilde üzerinde olan tek şirket konumunda.
Merrill ve Bank of America Özel Bankacılık baş yatırım ofisi piyasa stratejisi başkanı Joe Quinlan, “Müşterilerimizle yaptığımız görüşmelerin çoğunda şu öne çıkıyor: ‘Piyasada olduğunuz veya yapay zekâya odaklandığınız için iyi kazandınız, ancak şimdi dengeleme yapma ve parayı başka yerlere yatırma zamanı’” dedi.
Harcamalarında daha temkinli görülen ve kazanç beklentilerini aşan yapay zekâ şirketleri bile zorlandı. Microsoft,Çarşamba günü genel olarak beklentileri aşan kazançlar bildirdi; ancak tahvil yatırımcılarından 25 milyar dolar daha kaynak sağlayacağını açıklamasının ardından Perşembe günü hisse fiyatı hafif geriledi.
Galipeau, “Kazanç çıtası çok yüksek. Şirketler bu çıtayı yakalayamadığında ne olduğunu gördük” dedi.
Yatırımcılar büyüme beklentilerini düşürdükçe, bu beklentilere hassas olan ABD Hazine tahvili getirileri de geriledi. 10 yıllık Hazine tahvili getirisi, Ekim ayının başlarında yüzde 5,3 ile zirve yaptıktan sonra bu hafta tekrar yüzde 5’in altına indi.
Tüketiciler ve şirketler için faiz oranlarının temelini oluşturan gösterge niteliğindeki Hazine tahvili getirilerindeki bu düşüş, piyasanın faiz oranlarına daha hassas olan bölümlerini desteklemeye yardımcı oldu.
Araştırma şirketi EPFR Global verilerine göre, S&P 500’ün 11 sektöründen 9’u Ekim ayında yükseliş kaydetti ve yatırımcılar ABD hisse senetleri satın alan fonlara yaklaşık 60 milyar dolar aktardı.
Enerji hisseleri, Exxon, Chevron ve sektördeki diğer büyük oyuncuların kazançlarını artıran petrol fiyatlarındaki yeni yükselişle endeksi yukarı taşıdı. Uluslararası petrol göstergesi Brent ham petrolü, Eylül sonundaki 102 dolar seviyesinden ve Şubat ayı sonunda İran ile başlayan savaştan hemen önceki 72 dolar seviyesinden yükselerek Cuma günü varil başına 113 dolara çıktı. S&P 500’ün enerji sektörü bu ay yüzde 11’den fazla değer kazandı.
Faiz oranlarının seyrine oldukça hassas kabul edilen kamu hizmetleri ve tüketici ürünleri sektörlerindeki hisse senetleri Ekim ayında yüzde 9’dan fazla yükseldi. Ağustos ortasından Ekim ortasına kadar yüzde 11’den fazla gerileyen küçük ölçekli şirketlerin yer aldığı Russell 2000 endeksi ise ayı hafif artışla kapatma yolunda.
Ancak riskler varlığını sürdürüyor. Salı günü yapılacak ara seçimler ve İran ile devam eden savaş önümüzdeki ay için belirsizlik yaratıyor. Yatırımcılar ayrıca enflasyonun yeniden hızlanabileceği ve Hazine tahvili getirilerinin tekrar yükselerek yapay zekâ genişlemesini yavaşlatırken bu ay yükselen sektörler üzerinde yeniden baskı kurabileceği konusunda temkinli davranıyor.
Morningstar teknoloji analisti Malik Ahmed Khan, “Yatırımcılar, yapay zekâ sürecinin nasıl gelişeceğini görürken, yapay zekâ sermayesinin bir kısmını şimdilik daha savunmacı olan sektörlere kaydırıyor” dedi.