Nâzım Hikmet’in Kemal Tahir’e sitem mektubu: Açık artırmayla satılıyor

Şair Nâzım Hikmet’in 76 yıl önce cezaevinden yazar Kemal Tahir’e gönderdiği bir mektup ortaya çıktı. 25 Nisan 1950 tarihli el yazısı mektup Phebus tarafından satışa sunulacak.

Phebus’da yer alan açıklamada mektubun daha önce hiçbir yerde yayımlanmadığı belirtildi.

Nâzım Hikmet’in Üsküdar Paşakapısı Cezaevi’nde bulunduğu sırada kaleme aldığı mektupta uzun yıllar süren hapis hayatının sağlığı üzerindeki etkilerine değindiği ve Kemal Tahir’den yapmayı düşündüğü bir davranıştan vazgeçmesini istediği anlaşılıyor.

Mektupta Kemal Tahir’e seslenen Nâzım Hikmet dostunun duygularıyla hareket ederek yapmayı düşündüğü bir şeyin kendisine ve adalet arayışına zarar verebileceğini ifade ediyor.

Şair mektubunda şunları yazıyor:

Kemal bir daha reca ediyorum, hissine kapılarak yapacak olduğun şey bana ve hak ve hakikatin tecellisine sadece köstek vurur, kötülük eder. Hapislik, karaciğerimizi, akciğerlerimizi, barsaklarımızı hattâ asabımızı yıpratabilir, fakat şuurumuza tesir etmemek mecburiyetindedir. Bir daha tekrar ediyorum, elimi kolumu bir de sen bağlama kardeşim. Cümlenizi hasretle kucaklarım canım Kardeşim Kemal Tahir’im benim.”

Mektubun tam içeriği henüz kamuoyuyla paylaşılmış değil. Bu nedenle şairin Kemal Tahir’den tam olarak hangi davranışından vazgeçmesini istediği kesin olarak bilinmiyor.

Mektubun tarihi Nâzım Hikmet’in uzun tutukluluk yıllarının son döneminde yürüttüğü açlık greviyle de örtüşüyor.

1938’de açılan Donanma davalarında toplam 28 yıl 4 ay ağır hapis cezasına çarptırılan Nâzım Hikmet, 1950’ye gelindiğinde yaklaşık 12 yıldır cezaevindeydi.

Serbest bırakılması için yürütülen kampanyalara rağmen tahliye edilmeyen şair 8 Nisan 1950’de açlık grevine başladı. Bursa’dan İstanbul’daki Paşakapısı Cezaevi’ne nakledildi.

Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı’nın kronolojisine göre 23 Nisan’da avukatlarının isteği üzerine açlık grevine geçici olarak ara verdi. Ortaya çıkan mektubu da iki gün sonra 25 Nisan’da yazdı.

Şair 2 Mayıs’ta yeniden başladığı açlık grevini 19 Mayıs’ta sonlandırdı. 14 Temmuz 1950’de çıkarılan afla serbest bırakıldı.

Phebus Müzayede’nin kataloğunda 209 numaralı lot olarak yer alan mektubun 25’e 19,5 santimetre boyutlarında olduğu belirtildi.

El yazısı belgenin açılış fiyatı 1.000 dolar olarak açıklandı.

Müzayede kataloğunda Nâzım Hikmet’in Kemal Tahir’e yazdığı başka mektuplar da bulunuyor.

İki yazarın cezaevi yıllarındaki yazışmalarının önemli bir bölümü daha önce Kemal Tahir’e Mahpusaneden Mektuplar adıyla kitaplaştırılmıştı.