Bir Göz Kontrolüne Gittik, Aklımızda Tek Kelime Kaldı: Güven

İzmir’de sıradan bir göz muayenesi, bizi sağlık sisteminden insan ilişkilerine, Türkiye’nin uluslararası başarılarından hayatın en değerli sermayesine uzanan beklenmedik bir düşünce yolculuğuna çıkardı.

Hayatımızda tuhaf bir çelişki var. Neredeyse her şeye zaman buluyoruz da kendi sağlığımıza yeterince zaman ayıramıyoruz.

Ben de farklı değilim.

Toplantılar, uçaklar, yazılar, telefonlar, bitmeyen sorumluluklar… Başkalarına verdiğimiz sözleri tutmaya çalışırken kendimize verdiklerimizi erteliyoruz.

Oysa yaş ilerledikçe “Bir ara giderim” demek, sağlığımızla oynadığımız bir kumara dönüşebiliyor.

İşte eşim Aynur ile bu ertelemelere son verip İzmir’deki Dünyagöz Hastanesi’ne rutin göz kontrolüne gittik.

Doğrusu, bu ziyaretten bir köşe yazısı çıkacağını düşünmemiştim.

Ama bazen gözlerinizi kontrol ettirmek için hastaneye gidiyor, oradan hayata biraz daha farklı bakarak çıkıyorsunuz.

Beş harf, koca bir hayat felsefesi

Dünyagöz İzmir yöneticisi Süleyman Karadaş ile sohbet ederken odasının en görünür köşesindeki tek kelime dikkatimi çekti:

GÜVEN.

Ne uzun bir kurumsal bildiri ne de gösterişli bir başarı tablosu.

Sadece beş harf.

Süleyman Bey ilginç bir kişilik. Eşiyle birlikte yoga eğitmenliği de yapıyor. Beden ile zihin arasındaki dengeye önem veren bir insanın, hastane gibi yoğun ve stresli bir ortamı yönetmesini dinlemek ilginçti.

Bir hastaneyi yönetmek, bana kalırsa bir orkestrayı yönetmeye benziyor. Hekimler, hemşireler, teknisyenler, yöneticiler… Herkesin ayrı görevi var. Bir yerde uyum bozulduğunda bütün hizmet etkileniyor.

Konfüçyüs, iki bin yılı aşkın süre önce güveni toplumun ayakta kalmasının vazgeçilmez koşullarından biri olarak görüyordu.

Diplomasi ve uluslararası iş dünyasında geçirdiğim yıllarda bunu defalarca gördüm.

Sözleşmeler hazırlanabilir, hukuki güvenceler oluşturulabilir. Ama taraflar birbirine güvenmiyorsa en sağlam düzen bile çatırdar.

Sağlıkta ise mesele daha kişisel.

Bir hekime paramızı veya zamanımızı değil, bedenimizi, sağlığımızı, bazen hayatımızı emanet ediyoruz.

Türkiye’den dünyaya uzanan başarı

Sohbetimiz sırasında Dünyagöz’ün geçmişini de dinledim.

1996’da girişimci Eray Kapıcıoğlu tarafından kurulan grup, bize aktarılan bilgilere göre bugün Türkiye’de yaklaşık 20, yurt dışında 10 merkezle faaliyet gösteriyor.

Bu, üzerinde durmaya değer bir girişimcilik hikâyesi.

Türkiye’nin ekonomik sıkıntılarını, kurumsal zaaflarını ve verimlilik sorunlarını sık sık konuşuyoruz. Haklıyız da.

Ama ülkemizde doğup gelişen, uzmanlık kazanan ve uluslararası pazarlara açılan girişimleri de görmeliyiz.

Sağlık turizmi yalnızca hastanelere değil, havayollarına, otellere, restoranlara ve ulaşıma da katkı sağlıyor.

Ancak uluslararası büyüme, tek başına tıbbi mükemmelliğin kanıtı değildir.

Asıl sorular başka: Teşhis doğru mu? Tedavi gerçekten gerekli mi? Riskler anlatılıyor mu? Hasta dinleniyor mu? Sonrasında takip yapılıyor mu?

Üstelik kaliteli sağlık hizmeti yalnızca ödeme gücü yüksek olanların ayrıcalığına dönüşmemeli.

Türkiye’nin sağlık alanındaki gerçek başarısı, özel kuruluşlarının uluslararası büyümesi kadar sıradan vatandaşın erişebildiği kamu sağlık hizmetinin kalitesiyle de ölçülmeli.

On beş bin ameliyat, on beş bin hikâye

Bizi muayene eden Op. Dr. İsmail Dik, sakinliği, sıcak yaklaşımı ve açıklayıcı tavrıyla olumlu bir izlenim bıraktı.

Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu. Uzmanlık eğitimini Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tamamlamış.

Hastanenin verdiği bilgilere göre 15 binin üzerinde cerrahi vaka deneyimi bulunuyor.

Dile kolay!

Ama beni sayıdan çok, arkasındaki insanlar düşündürdü.

Yeniden kitap okumak isteyen biri…

Sevdiğinin yüzünü daha net görmeyi umut eden bir başkası…

Bağımsızlığını kaybetmekten korkan yaşlı bir insan…

Kim bilir kaç hayat hikâyesi!

Elbette ameliyat sayısı tek başına başarı ölçüsü değil. Deneyim kadar muhakeme, dikkat ve ölçülülük de önemli.

Bazen doğru karar ameliyat etmektir. Bazen beklemek. Bazen de hiçbir müdahalede bulunmamaktır.

İyi hekimlik, yalnızca neyin yapılabileceğini değil, neyin yapılmaması gerektiğini de bilmektir.

Gözlerimizin anlattığı başka hikâyeler

Muayene sırasında gözlerimizin ne kadar olağanüstü bir yapı olduğunu yeniden keşfettik.

Örneğin retina, vücudumuzda kan damarlarının doğrudan incelenebildiği nadir dokulardan biri. Diyabetin ve yüksek tansiyonun etkilerine ilişkin önemli ipuçları verebiliyor.

Glokom ise bazen belirgin şikâyet oluşturmadan ilerliyor. Görme sinirinde meydana gelen hasar geri döndürülemeyebiliyor.

Katarakt ameliyatlarında kullanılan yapay mercekler de büyük ilerleme sağladı. Ancak her mercek her hastaya uygun değil.

Teknoloji imkânları genişletiyor. Ama doğru karar hâlâ hekimin bilgisine, deneyimine ve vicdanına bağlı.

Güven duvara asılarak kazanılmıyor

Yıllardır öğrendiğim bir gerçek var:

Güven, hayatın en değerli ve en kolay kaybedilen sermayesidir.

Bir gecede oluşturulamaz. Reklamla satın alınamaz. Gösterişli unvanlarla garanti edilemez.

Tutarlılıkla, dürüstlükle, yetkinlikle ve verilen sözlerin tutulmasıyla birikir.

Kazanmak yıllar, kaybetmek birkaç dakika, yeniden inşa etmek bazen bir ömür sürer.

Bir hastanenin gerçek değeri yalnızca cihazlarının gelişmişliğiyle veya ameliyat sayısıyla ölçülmez. Hastasını nasıl dinlediği, belirsizlikleri ne kadar dürüst anlattığı ve gerektiğinde hatalarını kabul edip etmediği de önemlidir.

Süleyman Karadaş’ın odasındaki kelimeyi bu yüzden anlamlı buldum.

Duvarda yazması hiçbir şeyi kanıtlamıyor. Ama her sağlık kuruluşunun her gün yeniden yerine getirmesi gereken sorumluluğu hatırlatıyor.