‘Tuğrul Abi, kariyerimde tıkanıklık yaşıyorum. Ne önerirsin?’

Beyaz Yakada “Kariyer Tıkanması” Yükselişte!*

Geçtiğimiz hafta Pareto* yu okurken yukarıdaki başlık dikkatimi çekti. Yazının devamını okumadan önce kendi kariyerimde yaşadığım tıkanmaları düşündüm. Bazıları benim dışımda, yöneticilerimden kaynaklanan tıkanıklıklardı. Bazıları ise şirketlerin yarattığı hurafelerdi.

“Şu kadar yıl dolmadan yönetici olunmaz.”
“30 yaşın altında müdürü kimse dinlemez.”

Ama dönüp baktığımda en büyük tıkanıklıkların çoğunu aslında kendime ben yaratmışım. Tıkanıklık diyorum çünkü artık daha yukarı çıkma isteğim ve heyecanım kalmamıştı. Ben sahayı ve insanı seviyordum. Gökdelende oturup bütün gün gerekli gereksiz toplantılara katılmak, önüme gelen raporları okumak, sürekli olumsuz işleri takip edip anlatabilecek hâle getirmek bana göre değildi.

Bu yüzden kariyerimi bilinçli olarak tıkayıp daha üst katlara çıkmamayı tercih ettim. Oysa bilseydim ki bunun adı, anlamlı bir terfi ya da maaş artışı olmadan geçirilen “kariyer duraksaması”ymış, belki de farklı davranırdım.

Haberi birlikte okuyalım, sonra benim hikâyeye geri döneriz.

“Beyaz yakalıların dörtte birinin 40 yaşından önce en az beş yıl kariyer tıkanması yaşadığını ortaya koyan yeni bir çalışma, bu hafta iş dünyasında öne çıkan gündem başlıkları arasında yer aldı. ABD’de 1,3 milyon profesyonelin kariyer verileri analiz edilerek yapılan araştırma, tıkanma yaşayan profesyonellerin anlamlı bir terfi veya maaş artışı yaşamadan uzun bir duraksama dönemine girdiğini gösterdi.”

Kaynak: Burning Glass Institute ve New York Üniversitesi.

Ama en önemlisi, çaycıyı ne zaman arasan masana çay geliyor

Benim açımdan işini severek yapıyor, pozisyon ve maaştan bağımsız bir etki alanı yaratabiliyorsan buna itirazım yok. Sanırım insanı asıl huzursuz eden şey, adil olmayan atamalar ve terfiler. Şirketteki ilk sekiz yılımda satış, pazarlama, iş geliştirme, proje yönetimi…

Neredeyse her işi yaptım. Ama unvanım ya uzmandı ya da yöneticiydi. Üstelik yönettiğim tek kişi kendimdim. Müdürlük ise bambaşka bir dünyaydı. Honda Civic, yıl sonu zarf içinde prim, genel müdür odasına daha rahat girip çıkabilmek…

Ama en önemlisi, çaycıyı ne zaman arasan masana çay geliyor. Araştırmaya göre ben de 40 yaşın altında kariyer duraksaması yaşayanlardanmışım. 36 yaşında önce Rusya Pazarlama Müdürü oldum, ardından genç bir genel müdür olarak görevi devraldım. Yani müdür olana kadar yıllarca bekledim, sonra beş altı yıl içinde genel müdür oldum. Sanırım bu da araştırmaların çok sık karşılaştığı bir kariyer hikâyesi değildir. Sonrasında yine uzun bir duraksama…

Tam 16 yıl genel müdürlük. İki kez Rusya, iki kez Türkiye, bir kez Eski Sovyet ülkeleri(CIS) ve merkez fonksiyonlarının bağlı olduğu görevler…

Olmayan tek şey CEO’luktu.

Neden olmadı?

Çünkü iki taraf da tam anlamıyla istemedi. Bir keresinde Moskova’dan İstanbul’a çağrıldım.

“Biliyorsun, adaylarımızdan birisin. Ama daha bir yıllık genel müdürsün. Biz bu işte pişmişini bulduk. Üstelik Orta Amerika tecrübesi de var. Kaçırmak istemedik.”

“Yağmur ormanlarını bilen birinin yanında bizim tecrübemiz ne ki?” demiştim.

Uzun yıllar bizde çalıştıktan sonra kimsenin adını anmak istemediği bir hikâye bıraktı.

Yükselenler…

Yükselemeyenler…

Yaptığı işi çok iyi satanlar…

Yaptığı işi anlatamadığı için görünmeyenler…

Aslında yönetebilecek kapasitede olduğu hâlde, kendini sisteme uyduramadığı için uzman kalmayı tercih edenler…

Son zamanlarda en çok aldığım soru

Kariyerinizin duraksaması ya da sürekli yükselmesiniz sorun değil. Önemli olan, o inişleri ve çıkışları sizin yönetebilmeniz. Çünkü hızlı yükselip sert düşenler de var. Yavaş başlayıp uzun yıllar zirvede kalanlar da.

Son zamanlarda en çok aldığım sorulardan biri şu:

“Tuğrul Abi, kariyerimde tıkanıklık yaşıyorum. Ne önerirsin?”

Benim cevabım basit.

Kariyer de bazen tıkanır.

Tıkandıysa önce suyu açarsın.

Belki açılır.

Açılmıyorsa…

Yeni kariyerler her zaman hoş gelir.